بۇل ءىجو-گە شاققاندا 90,7 پايىز.
ازات وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا بۇل قارىز بيۋدجەتتىڭ نەمەسە حالىقتىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن تولەنبەيدى, ويتكەنى سىرتقى بورىشتىڭ شامامەن 80%-ى مەملەكەت تە, قاراپايىم ازاماتتار دا جاۋاپ بەرمەيتىن جەكە ۇيىمداردىڭ مىندەتتەمەلەرىنە تيەسىلى.
«مەملەكەتتىك سىرتقى قارىز ەل بورىشىنىڭ بار جوعى 8,2%-ىن نەمەسە 13,2 ملرد دوللار, ال كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ سىرتقى قارىزى – 12,5% نەمەسە 20,1 ملرد دوللاردى قۇرايدى. بۇل جالپى ءىجو-گە شاققاندا 18,8% جانە حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس, قاۋىپسىز دەڭگەيگە جاتادى», دەيدى ازات وسكەنباەۆ.
ۇب مالىمەتىنشە قازاقستاننىڭ تىكەلەي جانە شارتتى سىرتقى مىندەتتەمەلەرى سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ۇيىمدارىنىڭ سىرتقى بورىشىن وتەۋ ەسەبىنەن 6,2 ملرد دوللار نەمەسە 15,7%-عا ازايىپ, 2020 جىلدىڭ 1 قازانىندا 33,3 ملرد دوللاردى قۇراعان.
ەلدىڭ سىرتقى قارىزىنىڭ قۇرىلىمىندا ەڭ كوپ بولىكتى جەكە سەكتوردىڭ فيرماارالىق بەرەشەگى الىپ وتىر. ونىڭ كولەمى 101,3 ملرد دوللار نەمەسە 62,9%. بۇل سومانىڭ ماڭىزدى بولىگى شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسى بار ءۇش ءىرى جوبا – قاشاعانعا جانە تشو مەن قاراشىعاناققا تيەسىلى. مۇنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن شەتەلدىك ينۆەستورلار قازاقستاندا تىركەلگەن ءوز توبىنىڭ كومپانيالارىن قارجىلاندىرادى. حالىقارالىق ادىسناماعا سايكەس, وسىنداي ينۆەستيتسيالار دا ەلدىڭ سىرتقى قارىزى بولىپ سانالادى.
ازات وسكەنباەۆتىڭ ايتۋىنشا قازاقستاننىڭ سىرتقى قارىزىنا ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك تاراپىنان تۇراقتى تۇردە مونيتورينگ جاسالادى جانە باقىلاۋدا. جاڭا بيۋدجەتتىك ساياسات تۇجىرىمداماسىمەن جانە ۇلتتىق قور قاراجاتتارىن قالىپتاستىرۋ مەن قولدانۋ تۇجىرىمداماسىمەن ەلدىڭ بورىشتىق تۇراقتىلىعىن انىقتايتىن ينديكاتورلار بار. ول بويىنشا مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك بورىشتىڭ ارا-قاتىناسى – ءىجو-ءنىڭ 60%-نان اسپاۋعا ءتيىس.
ال ەلدىڭ سىرتقى بورىشىنىڭ ارا-قاتىناسى – ءىجو-ءنىڭ 100%-نان اسپاۋى كەرەك. ۇكىمەت پەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ سىرتقى قارىزىنىڭ كولەمى – ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردىڭ جالپى مولشەرىنەن اسپايدى. وسى ءۇش كورسەتكىش بويىنشا دەڭگەي ءوز قالپىندا. سونىمەن قاتار سىرتقى بورىش – بۇل مىندەتتى تۇردە ەكونوميكاعا جانە ەلدىڭ حالقىنا سالىناتىن جۇكتەمە ەمەس.
سىرتقى مىندەتتەمەلەر ولاردى راتسيونالدى تۇردە وتەۋگە مۇمكىندىك بار بولعان كەزدە ينۆەستيتسيالاردىڭ قوسىمشا كوزى بولىپ تابىلادى.
«سىرتتان قارجى تارتۋ – جاڭا تەحنولوگيالار اعىنىن قامتاماسىز ەتەدى, جاڭا جۇمىس ورىندارى پايدا بولادى, تىكەلەي سالىق تۇسىمدەرىن قامتاماسىز ەتەدى, الەمدىك وندىرىستىك تىزبەكتەرگە ينتەگراتسيالانۋعا جانە وتكىزۋ نارىقتارىن كەڭەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى», دەيدى ازات وسكەنباەۆ.
