پرەمەر-مينيستر اسقار مامين قازاقستاننىڭ ەاەو-عا توراعالىعى تۇسىندا ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى دامىتۋعا جاڭا سەرپىن بەرۋگە, ءوزارا ساۋداداعى كەدەرگىلەردى جويۋعا, ترانسشەكارالىق كولىك ارتەريالارى مەن لوگيستيكالىق حابتاردىڭ الەۋەتىن تولىققاندى پايدالانۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – وداققا مۇشە ەلدەردىڭ باسەكەلەستىك الەۋەتىن تولىق ىسكە اسىرۋ, جاپپاي تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ, جاڭا جاعدايلاردا ەكونوميكالىق, وندىرىستىك, ساۋدا, ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمىن جەدەل ترانسفورماتسيالاۋ. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, ءبىز ەاەو اياسىنداعى ونەركاسىپتىك ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تولىق قايتا قاراپ, جاڭارتۋىمىز قاجەت, – دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.
ەەك جانە ەاەو مۇشە ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىن تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى جۇمىستى بىرنەشە ەسە كۇشەيتۋ ماسەلەسى بىلتىرعى فورۋمنىڭ دا ماڭىزدى ترەندى بولعان. وسى رەتتە ۇكىمەت باسشىسى قازاقستان ۇسىنىپ وتىرعان جۇمىس باعىتتارى ەاەو ەلدەرىنىڭ ورتاق مۇددەلەرىنە تولىق سايكەس كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. «مەن تاراپتاردى قازاقستاننىڭ توراعالىق ەتۋ كەزىندەگى باعدارلاماسىن بىرگە ىسكە اسىرۋعا شاقىرامىن جانە ەلدەرىمىزدىڭ وندىرىستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ جانە ازاماتتارىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ جولىنداعى ورتاق ماقساتتارىمىزعا بىرلەسكەن كۇش-جىگەرمەن جەتەتىنىمىزگە سەنەمىن», دەدى ا.مامين.
پلەنارلىق جيىندار اراسىندا فورۋمعا قاتىسۋشىلار جۋرناليستەرمەن ونلاين بايلانىسقا شىعىپ, سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. ەەك وكىلدەرى مەتالل سىنىقتارى نارىعىن رەتتەۋ جونىندەگى پىكىرلەرىمەن ءبولىستى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسى توراعاسىنىڭ كومەكشىسى يا مالكينا وسى قۇندى شيكىزاتتىڭ جوعالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن مەملەكەت مۇشەلەرى وزدەرىنە بارلىق قورعانىس شارالارىن قابىلداۋعا شەشىم قابىلداعانىن ايتتى. رەسەي فەدەراتسياسى قازىردىڭ وزىندە وسىنداي قادامدارعا بارۋعا دايىن. يا مالكينانىڭ دەرەگىنشە, ەاەو-دا تۇتاستاي العاندا وڭدەۋ ونەركاسىبى قۇرىلىمىنداعى مەتاللۋرگيانىڭ ۇلەسى 2020 جىلدىڭ قاڭتار-قاراشاسىندا شامامەن 27,8% بولعان. رەسەي, قازاقستان جانە بەلارۋسسيا – مەتالل سىنىقتارى جينالاتىن جانە ساتىپ الىناتىن ەاەو-داعى نەگىزگى ەلدەر.
– ءبىز قازىر رەسەيدى بەلارۋسكە مەتالل سىنىقتارىن ەكسپورتتايتىن ەل دەپ ايتا الامىز. ال قازاقستان رەسەي فەدەراتسياسىنا ەكسپورتتايدى. جالپى, قارا جانە ءتۇستى سىنىقتاردىڭ اينالىمى ماسەلەسى ارقاشان وزەكتى, – دەدى ي.مالكينا.
ال ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بۇگىندە ەاەو ەلدەرىنىڭ بارلىعى قارا مەتالل سىنىقتارى مەن قالدىقتارىنىڭ ەكسپورتىن شەكتەۋدىڭ ءتۇرلى شارالارىن قولعا العان. «مىسالى, بەلارۋسسيادا سىنىقتاردى ەكسپورتتاۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ ارنايى رۇقساتىن الۋ كەرەك. ارمەنيا مەن قىرعىزستان مەتالل سىنىقتارىن جارتى جىلعا شىعارۋعا تىيىم سالدى», دەيدى ول. مينيسترلىكتىڭ مالىمەتى بويىنشا, ماسكەۋ ءوز سىنىقتارىن ءۇشىنشى ەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا توسقاۋىل قويا باستادى: 31 قاڭتاردان باستاپ 180 كۇنگە دەيىن سىنىقتاردى ەكسپورتتاۋعا ەكسپورتتىق كەدەندىك باجدىڭ جوعارىلاتىلعان ستاۆكاسى ىسكە قوسىلدى, بۇل سالانىڭ ەكسپورتتىق تارتىمدىلىعىن تومەندەتۋگە ءتيىس.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا پالما مايىن قولدانۋعا بايلانىستى دا ماسەلە ءوربىدى. ساراپشىلار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرىنىڭ تاماق ونەركاسىبى كاسىپورىندارى ونىمدە قولدانىلاتىن پالما مايىنا قويىلاتىن تالاپتاردى قازىردەن باستاپ قاتايتۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. بۇل تۋرالى ءسوز قوزعاعان القا مۇشەسى, تەحنيكالىق رەتتەۋ ءمينيسترى ۆيكتور نازارەنكو
– ماسەلە – مايدىڭ تۇرىندە ەمەس, وسى مايلاردا قانداي حيميالىق زاتتاردىڭ بار ەكەنىندە, اسىرەسە ماي قىشقىلدارىنىڭ گليتسيديل ەفيرلەرىنە قاتىستى. سوندىقتان ەاەو-دا وسى حيميالىق كونتامينانتتاردىڭ قۇرامىن رەتتەۋ تۋرالى تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلداندى. قولعا الىنعان العاشقى قادام – بىرىڭعاي سانيتارلىق ەرەجەلەرگە ەۋروپالىق تالاپتارعا ۇقساس تالاپتاردى ەنگىزۋ, – دەدى ول
ەەك ءمينيسترى بۇگىندە ماي ونىمدەرىنە ارنالعان تەحنيكالىق رەگلامەنتكە ءتيىستى تالاپتاردى ەنگىزۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, جاقىندا ماي ونىمدەرىنە ارنالعان تەحنيكالىق رەگلامەنتكە وزگەرىستەر جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ قاراۋىنا ەنگىزىلەتىنىن ايتتى.
جۋرناليستەر سونداي-اق ەاەو-نىڭ بىرىڭعاي ۆاليۋتاسىن ەنگىزۋ جونىندەگى جوسپارىن دا ناقتىلادى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ەكونوميكا جانە قارجى ساياساتى ءمينيسترى تيمۋر جاقسىلىقوۆ 2025 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىندا مۇنداي جوسپار جوق ەكەنىن بىردەن ايتتى.
– ەاەو اياسىنداعى بىردە-ءبىر شارتتا, ەاەو اياسىنداعى باسقا دا قۇجاتتا بىرىڭعاي ۆاليۋتا ەنگىزۋ تۋرالى ءسوز جوق, بۇل تۋرالى ايتىلماعان جانە مۇنداي جوسپار دا جوق, تالقىلانعان دا ەمەس, – دەدى ەەك ءمينيسترى.
ءباسپاسوز-كونفەرەنتسياسىندا ەاەو-نىڭ قازىرگى جاعدايى مەن دامۋ قارقىنى جايى دا ايتىلدى. ەەك ينتەگراتسيا جانە ماكروەكونوميكا ءمينيسترى سەرگەي گلازەۆ: ء«بىز بۇل جۇمىستى ون جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى جۇرگىزىپ كەلە جاتىرمىز, ءبىرىنشى كەزەڭدە كەدەندىك شەكارالاردى الىپ تاستاعاندا, ءبىز بىردەن ءوزارا ساۋدانىڭ قارقىندى وسۋىنە قول جەتكىزدىك دەپ ايتا الامىن. ساۋدا ەكى جىل ىشىندە ءبىر جارىم ەسە ءوستى, ويتكەنى كەدەندىك شەكارادان وتۋگە بايلانىستى شىعىنداردى الىپ تاستاۋ تاۋارلاردى جەتكىزۋدى ىنتالاندىردى, اسىرەسە شەكارا ماڭىنداعى ساۋدا ءوستى», دەپ اتاپ ءوتتى.
سوڭىندا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى ميحايل مياسنيكوۆيچ ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا ەلدەرىمىزدىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدانعانىن ايتتى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق مەملەكەتتەرىندەگى ماكروەكونوميكالىق جاعداي تۋرالى ەسەپ جانە تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءتيىستى ۇسىنىستار ماقۇلدانعان. «الدىن الا مالىمەتتەر بويىنشا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ءىجو-ءنىڭ ازداپ تومەندەۋى كۇتىلۋدە. ال قازىرگى ۋاقىتتا ول 3,9%-دى قۇرايدى. سونىمەن بىرگە كوميسسيا جاساعان بولجامدار 2021 جىلدىڭ ءساتتى بولاتىندىعىن كورسەتەدى», دەيدى م.مياسنيكوۆيچ.
