2021 جىلى 2 قاڭتاردا پرەزيدەنت ەكونوميكالىق ءوسىمدى قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى زاڭعا قول قويدى. دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋ كەزىندە قازاقستان بۇرىن قابىلداعان مىندەتتەمەلەرگە سايكەس شەتەلدىك بانكتەر ءبىزدىڭ ەلدە فيليالدارىن اشا الادى. وسىلايشا, شەتەلدىك بانكتەر فيليالدارىنىڭ, ساقتاندىرۋ (قايتا ساقتاندىرۋ) ۇيىمدارىنىڭ جانە ساقتاندىرۋ بروكەرلەرىنىڭ قىزمەتىن رەتتەۋگە قويىلاتىن تالاپتاردى قوسىمشا كۇشەيتەتىن زاڭنامالىق بازا تولىعىمەن قالىپتاستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولەگ سمولياكوۆتىڭ ايتۋىنشا, زاڭدا شەتەلدىك بانكتىڭ فيليالىن اشقان كەزدە بەلگىلەنگەن تالاپتاردى ساقتاۋ قاجەت دەلىنگەن.
– ءداستۇر بويىنشا فيليالداردى اشۋعا رۇقسات تەك جوعارى رەيتينگى بار بانكتەرگە بەرىلۋى كەرەك. بۇل دۇنيەجۇزىلىك تاجىريبە. ءبىزدىڭ ەلدىڭ اۋماعىندا شەتەلدىك بانكتىڭ فيليالىن اشقان كەزدە ونىڭ Standard & Poor's رەيتينگ اگەنتتىگىنىڭ «BBB»-دەن تومەن ەمەس ۇزاق مەرزىمدى نەسيەلىك رەيتينگى نەمەسە Moody's Investors Service نەمەسە Fitch اگەنتتىگىنىڭ وسىنداي دەڭگەيدەگى رەيتينگى بولۋى كەرەك, – دەدى ولەگ سمولياكوۆ.
قارجى رەتتەۋشىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى شەتەلدىك بانكتەر جاساي الاتىن وپەراتسيالاردى دا اتادى. قازاقستان اۋماعىندا قارجىلىق قىزمەتتى باستاماس بۇرىن شەتەلدىك بانك الدىمەن فيليال اشۋعا, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىندا تىركەلۋگە جانە ءتيىستى اگەنتتىك ليتسەنزياسىن الۋعا رۇقسات الۋى كەرەك.
شەتەلدىك بانكتىڭ فيليالى:
- دەپوزيتتەرگە مىندەتتى كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشى مارتەبەسىن العاننان كەيىن نەمەسە حالىق مارتەبەسىن العاننان كەيىن دەپوزيتتەردى قابىلداۋعا (قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى).
- شەتەلدىك بانكتەردىڭ فيليالدارى ءۇشىن جەكە تۇلعالاردان 120 مىڭ دوللاردان اسپايتىن (تەڭگەدەگى نەمەسە باسقا ۆاليۋتاداعى) دەپوزيتتەردى قابىلداۋعا تىيىم سالىنعان;
- تۇتىنۋ نەسيەلەرىن, يپوتەكالىق نەسيەنى قوسا العاندا, بارلىق تۇردەگى نەسيەلەندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋعا;
- فاكتورينگ پەن كوممەرتسيالىق وپەراتسيالاردى قارجىلاندىرۋدى جۇزەگە اسىرۋعا;
- قارجىلىق ليزينگتى ۇسىنۋ;
- نەسيەلىك, تولەمدىك جانە دەبەتتىك كارتالاردى, جول چەكتەرىن جانە بانكتىك چەكتەردى قوسا العاندا, بارلىق تولەمدەر مەن اقشا اۋدارىمدارىن وڭدەۋ;
- كەپىلدىكتەر بەرۋ;
- قور بيرجاسىندا, بيرجادان تىس باعالى قاعازدار نارىعىندا ءوز ەسەبىنەن دە, كليەنتتەر ەسەبىنەن دە ساۋدا وپەراتسيالارىن جۇرگىزۋگە;
- سەنىم بىلدىرۋشىگە جانە ونىڭ اتىنان قولما-قول اقشانى, يپوتەكالىق تالاپتاردى جانە تازارتىلعان قىمبات مەتالداردى باسقارۋعا.
ولەگ سمولياكوۆتىڭ پىكىرىنشە, شەتەلدىك قارجى ۇيىمى فيليالىنىڭ جوعارعى باسشىلارىنىڭ قاتارىندا كەم دەگەندە ەكى قازاقستان ازاماتى بولۋى كەرەك. شەتەلدىك بانك فيليالىنىڭ باسشىسى جوعارى ءبىلىمى, ءمىنسىز ىسكەرلىك بەدەلى, وتەلمەگەن نەمەسە الىنباعان سوتتىلىعى جوق, ءتىزىمىن ۋاكىلەتتى ورگان بەلگىلەگەن حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنداعى ەڭبەك ءوتىلى جانە (نەمەسە) قارجىلىق اۋديت جونىندەگى قىزمەتتەر بولۋى كەرەك.
ولەگ سمولياكوۆتىڭ پىكىرىنشە, شەتەلدىك قارجى ۇيىمى فيليالىنىڭ جوعارعى باسشىلارىنىڭ قاتارىندا كەم دەگەندە ەكى قازاقستان ازاماتى بولۋى كەرەك. شەتەلدىك بانك فيليالىنىڭ باسشىسى جوعارى ءبىلىمى, ءمىنسىز ىسكەرلىك بەدەلى, وتەلمەگەن نەمەسە الىنباعان سوتتىلىعى جوق, ءتىزىمىن ۋاكىلەتتى ورگان بەلگىلەگەن حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنداعى ەڭبەك ءوتىلى جانە (نەمەسە) قارجىلىق اۋديت جونىندەگى قىزمەتتەر بولۋى كەرەك.
سمولياكوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى رەزيدەنت ەمەس بانكتىڭ جيىنتىق اكتيۆتەرى تاۋەكەلدەردى جاباتىن, تولەم قابىلەتتىلىگىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەتىن جانە كليەنتتەردىڭ قۇقىقتارىن قورعايتىن 20 ميلليارد دوللارعا بالامالى مولشەردەن كەم بولماۋى كەرەك.
شەتەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ فيليالدارى پرۋدەنتسيالدىق نورماتيۆتەردىڭ تولىق تىزبەسىن جانە بانكتەرگە قويىلاتىن باسقا دا مىندەتتى تالاپتاردى ورىنداۋعا مىندەتتى بولادى.
اتاپ ايتقاندا, ستاندارتتار نەسيەلىك, وپەراتسيالىق جانە نارىقتىق تاۋەكەلدەردى جابۋ ءۇشىن كاپيتالدىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيىن ۇستاپ تۇرۋعا باعىتتالعان ( جەتكىلىكتىلىك كوەففيتسيەنتتەرى);
– قىسقا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى مىندەتتەمەلەردى جابۋ ءۇشىن وتىمدىلىكتى قولداۋ;
– بانكتەردە رەزيدەنتتەردەن تارتىلعان قاراجاتتاردى ەل ىشىندەگى اكتيۆتەرگە ورنالاستىرۋدى ىنتالاندىرۋ (بانكتەر قاراجاتىنىڭ ءبىر بولىگىن ىشكى اكتيۆتەرگە ورنالاستىرۋ كوەففيتسيەنتتەرى);
نەسيەلىك تاۋەكەلدىڭ شوعىرلانۋىن شەكتەۋ ء(بىر قارىز الۋشىعا كەلەتىن تاۋەكەلدىڭ شەكتى مولشەرى), رەزيدەنت ەمەستەر الدىنداعى قىسقا مەرزىمدى مىندەتتەمەلەردىڭ مولشەرىن شەكتەۋ (بانكتەردىڭ رەزيدەنت ەمەستەر الدىنداعى قىسقا مەرزىمدى مىندەتتەمەلەر بويىنشا كاپيتالداندىرۋ كوەففيتسيەنتى) تاۋەكەل (اشىق ۆاليۋتا پوزيتسياسىنىڭ شەگى).
پرۋدەنتسيالدىق نورماتيۆتەردى ەسەپتەۋ فيليالدىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى.
شەتەلدىك بانكتەردىڭ فيليالدارى سيگنال بەرۋ فاكتورى رەتىندە وتە ماڭىزدى, ويتكەنى فيليالداردىڭ كەلۋىنىڭ باستى سەبەبى كليەنتتىڭ مۇمكىندىكتەرىنە قاراپ بەيىمدەلۋ.
– شەتەلدىك بانكتەردىڭ فيليالدارى قابىلداۋشى ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءتۇرلى سالالارىنا شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا كومەكتەسە الادى, – دەپ تۇيىندەدى سمولياكوۆ.
