يننوۆاتسيا بىلىكتىلىكتى تالاپ ەتەدى

الماتىدا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ ءو.جولداسبەكوۆ اتىن­دا­عى ستۋدەنتتەر سارايىندا ءبىرىنشى ين­نوۆاتسيالىق كونۆەنت وتكىزىلدى. الماتى قالاسىنداعى يننوۆاتسيا­لىق جۇمىستى ودان ءارى جاندان­دى­رۋ­عا باعىتتالعان فورۋمعا پرە­مەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى, يندۋس­تريا جانە جاڭا تەحنولو­گيا­لار مي­نيسترى اسەت يسەكەشەۆ, ال­ماتى قا­لا­سىنىڭ اكىمى احمەتجان ەسىموۆ قا­تىسىپ, ءسوز سويلەدى. مەم­لەكەت باس­شىسى قازاقستاندىق­تار­عا ارنا­عان بيىلعى جولداۋىندا “يننو­ۆا­تسيالار عانا ەڭبەك ءونىم­دى­لىگىنىڭ شۇعىل ارتۋىنا جەتكىزەدى” دەپ اتاپ ايتقان بولاتىن. سوعان وراي, ەلبا­سى تاپسىرماسىمەن ۇكى­مەت جەدەل  يندۋستريالىق-يننوۆا­تسيا­لىق دا­مۋدىڭ مەملەكەتتىك باع­دارلاماسىن جانە يندۋستريالان­دى­رۋ كارتاسىن ازىرلەگەندىگى بەل­گىلى. يننوۆاتسيالىق جوبالارعا قول­داۋ, بۇل باعىتتاعى ءىس-شارا­لار­دى دايەكتىلىكپەن جۇزەگە اسى­رۋ باعىتىندا ىلگەرىلەۋشىلىك باي­قالۋدا. ماسەلەن, الماتى قا­لاسى اكىمى جانىنان بيىلعى جىل­دان باستاپ “يننوۆاتسيا جانە عى­لى­مي تەحنولوگيالار جونىندەگى عى­لى­مي كەڭەس” قۇرىلدى. ءسوز رەتى كەل­گەندە اتاپ ايتارلىعى, قۇرامىنا بەلگىلى عالىمدار, جوعارى وقۋ ورىن­دارى جەتەكشىلەرى, بىلىكتى ما­ماندار ەن­گەن عىلىمي كەڭەس يننو­ۆاتسيالىق جوبالاردى ءوندى­رىس­كە ەنگىزۋگە ىق­پال ەتىپ, ءبىلىم, عىلىم سالاسىندا ءوز ۇسى­نىس­تارىن دايىن­داي­دى. سو­نىمەن قاتار, ۇزدىك يننو­ۆاتسيالىق جو­با­لار­دىڭ وندىرىسكە ەنۋى­نە مۇددەلىلىك ءبىل­دىر­دى. وڭتۇستىك اس­تا­نادا ءوت­كەن ال­عاش­قى يننوۆاتسيالىق كون­ۆەنت­تە الماتى قا­لاسىنىڭ اكىمى اح­مەتجان ەسىموۆ عى­لىمي ىزدەنىس­تەر­دىڭ كوكجيەگىن كەڭەي­تۋ­دىڭ ۇتىم­دى ادىستەرى مەن جولدارى جونىندە ءوز ويىن ورتاعا سالدى. قالا اكى­مى­نىڭ ۇسىنىسى بويىنشا كەلە­شەك­تە يننوۆاتسيالىق كون­ۆەنت الماتىدا جىل سايىن ءوت­كىزىلەتىن بولادى. سون­داي-اق, بۇل كونۆەنت عالىمدار مەن بيزنەس وكىلدەرىنە ارنالعان ديالوگتىك الاڭعا قىزمەت ەتىپ, وندا ەڭ ۇزدىك يننوۆاتسيالىق جوبالار, قىزمەت­تەردىڭ كوشباس­شىلارى ىرىك­تەلىنەتىن بولادى. ەڭ باستىسى, ەڭ تاڭداۋلى ءارى ەڭ ۇزدىك جوبالارعا الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ءۇش ءتۇرلى نو­ميناتسيا بويىنشا سىيلىعى تا­عايىن­دالدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­با­سارى – يندۋستريا مەن جاڭا تەح­نولوگيا ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ جي­نالعاندارعا بيىلعى 2010 جىل­دان باستاپ يننوۆاتسيالىق تەحنو­لو­گيامەن ەنگىزىلگەن تاجىريبەلىك-كونس­ترۋكتورلىق جۇمىستار ارناۋ­لى گرانتتارعا ۇسىنىلاتىندىعىن حا­بارلادى. كەلەشەكتە ۇكىمەت گرانت­­تا­رىنىڭ سانى ۇلعايا تۇسپەك. ال, ەندى مۇنىڭ ءوزى ۋنيۆەرسيتەت عىلى­مىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىندىگى, سون­داي-اق ستۋدەنت-جاستاردىڭ نا­زا­رىن ماڭىزدى جوبالارعا اۋدا­رۋ­عا يگى ىق­پال ەتەتىندىگى ءسوزسىز. ونىڭ ۇستىنە عالىمدار مەن جاڭا­لىق اشۋشى­لار­عا قاجەتتى قىز­مەت­تىڭ ءبارىن ىڭ­عاي­لى نەگىزدە ۇسىنۋى ءۇشىن مەملەكەت تەحنو­پارك­تەردىڭ شى­عىندارىن جابۋعا ارناپ ميل­ليونداعان تەڭگە قا­راجات بولۋدە. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ رەكتورى باقىتجان جۇماعۇلوۆ ءوز كەزەگىندە الماتى قالاسىندا يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ ءۇشىن ەڭ باستى فاكتور بار ەكەندىگىن دە تىلگە تيەك ەتتى. ارينە, مۇندا يندۋستريا­لاندىرۋعا تىكەلەي جاۋاپ بەرەتىن جانە بيزنەسپەن ءوزارا قارىم-قا­تىناس مەحانيزمى بار قالا اكىم­دى­گىنىڭ مۇددەلىلىگىن اتاپ ايتقان ءجون. “جاسىراتىنى جوق, بۇگىنگى تاڭدا عىلىمي ۇيىمداردىڭ بيزنەسپەن تىكەلەي بايلانىسى, قارىم-قاتىسى جوق. ال, ەندى بۇكىل الەمدە يننو­ۆا­تسيالىق سۇرانىستى مەملەكەت پەن ءىرى كورپوراتسيالار قالىپ­تاس­تىرادى. بىزدە دامۋ ينستيتۋتتارى قۇرىلعان, الايدا, وكىنىشكە وراي, يننوۆاتسياعا سۇرانىس جوق. سون­دىقتان دا الداعى ۋاقىتتاعى ءبىزدىڭ مىندەتىمىز وسى مەحانيزمنىڭ, ياعني تەتىكتىڭ اۋقىمدى تۇردەگى قوزعا­لىسقا ەنۋىنە قول جەتكىزۋ”, دەدى باقىتجان جۇماعۇلوۆ. الماتىداعى العاشقى يننوۆا­تسيا­لىق كونۆەنتتە ورتاعا سالىنعان ماسەلەلەر اراسىندا وقىتۋشى­لار­دىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە ولاردى قايتادان دايىن­داۋ­دان وتكىزۋ قاجەتتىلىگى دە نازاردان تىس قالمادى. ەڭ وزەكتى ماسەلە – جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى وقۋ باعدارلامالارىنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا  جانە بۇگىنگى كۇننىڭ جوعارى تالابىنا سايكەس كەلۋىندە بولسا كەرەك. مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ بيىلعى جولداۋىندا اتاپ كور­سەتىلگەندەي, تەك قانا جوعارى ءبىلىم دەڭگەيى جانە يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ نەگىزىندە عانا ەكونوميكانى قۇرىلىمدىق قايتا قۇرۋعا, وتان­دىق يندۋستريانى مودەرنيزا­تسيا­لاۋ جانە مەملەكەتىمىزدىڭ قارقىن­دى  دامۋىنا قولايلى جاعداي جا­ساۋعا بولادى. كوپشىلىك تۇجىرىمى وسى. باقىت بالعارينا. الماتى.