– قازاقستاندا سىنىقتاردى ەكسپورتتاۋ كەزىندە كولىك قۇرالدارىن پايدالانۋعا شەكتەۋ قويىلدى. بۇل شارا مەتالل سىنىقتارىنىڭ كولەڭكەلى اينالىمىنا قارسى كەشەندى كۇرەستىڭ بولىگى بولىپ تابىلادى جانە شارتقا مۇلدەم قايشى كەلمەيدى. جىل سايىن سىنىقتاردىڭ كولەڭكەلى اينالىمى مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ 3,5 ميلليارد تەڭگەدەن استام شىعىنىنا اكەپ سوقتىرادى, – دەدى ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ.
ول ەەك-ءتىڭ قازاقستاننان اۆتوموبيلدەرمەن سىنىقتاردى اكەتۋگە تىيىم سالۋىن توسقاۋىل رەتىندە تانۋ تۋرالى شەشىمىنە ۆەتو قويعانىن ءتۇسىندىردى. بۇگىنگى كۇنى ەاەو-نىڭ بارلىق ەلدەرىندە قارا مەتالل سىنىقتارى مەن قالدىقتارىنىڭ ەكسپورتىن شەكتەۋ بويىنشا ءتۇرلى شارالار قولدانىلادى. مىسالى, بەلارۋسسيادا سىنىقتاردى ەكسپورتتاۋ ءۇشىن ۇكىمەتتەن ارنايى رۇقسات الۋ قاجەت. ارمەنيا مەن قىرعىزستان مەتالل سىنىقتارىن ەكسپورتتاۋعا التى ايلىق تىيىم سالدى. قازاقستاندىق تاراپ ەاەو-دا سىنىق اينالىمىنا ىشكى نارىقتى قاناعاتتاندىرۋ ەكسپورت اعىندارىن ەلدەردەگى قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتاۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى كەرەك دەپ سانايدى.
–ەگەر ىشكى نارىقتا تاپشىلىق بولسا, وندا ءبىزدىڭ ەلدەر نارىقتى بىرلەسىپ تەڭگەرە الادى. بىراق ەگەر جەكەلەگەن ەلدەر ءوز كاسىپورىندارىن جۇكتەۋ ءۇشىن قالدىقتاردىڭ تاپشىلىعى بولعان جاعدايدا ونى ءۇشىنشى ەلدەرگە بەلسەندى تۇردە ەكسپورتتاۋدى جالعاستىرا بەرسە, وندا ەاەو سەرىكتەستەرىنەن ءوز سالالارىنا زيان كەلتىرىپ, سىنىقتاردى ءسوزسىز جەتكىزۋدى تالاپ ەتۋگە نەگىز جوق. – دەدى باقىت سۇلتانوۆ.
ول قر, را, كر, رب سىنىقتارىن كوبىنە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ كاسىپورىندارى تۇتىنادى دەپ قوستى. رەسەيلىك سىنىقتار الىس شەتەلدەرگە «كەتەدى». قازىرگى ۋاقىتتا ماسكەۋ ءوز سىنىقتارىن ءۇشىنشى ەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا توسقاۋىلدار قويا باستادى: 31 قاڭتاردان باستاپ سىنىقتاردىڭ ەكسپورتىنا 180 كۇندىك ەكسپورتتىق كەدەندىك باج ەنگىزىلدى, بۇل سالانىڭ ەكسپورتتىق تارتىمدىلىعىن تومەندەتۋى كەرەك. تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ىشكى شيكىزات بالانستارى بويىنشا قوسىمشا كونسۋلتاتسيالار وتكىزۋگە كەلىستى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە ەاەو ەلدەرىنىڭ ساۋدا شارالارىنا «ۆەتو قويۋ» تاقىرىبى بولدى.
– قازاقستان ۆەتونى قولدانۋدى مەملەكەتتىڭ ءسوزسىز ەگەمەن قۇقىعى رەتىندە قاراستىرادى. بۇل باسقارماعا ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق مۇددەلەرىمىزگە قايشى كەلەتىن شەشىمدەر قابىلداۋعا جول بەرمەيدى. بىراق سونىمەن بىرگە ساۋدا شارالارىنا «ۆەتو» قويۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرى بولۋى كەرەك, ويتكەنى مۇنداي شارالاردى قولدانۋ دسۇ-نىڭ حالىقارالىق قۇقىعىمەن ناقتى رەتتەلەدى», - دەپ ءتۇسىندىردى باقىت سۇلتانوۆ.
كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ساۋدا شارالارى تۋرالى شەشىمدەرىنە ەلدەردىڭ «ۆەتوسىن» قولدانۋى تۋرالى ەرەجە جوباسىنىڭ بارلىق دەرلىك تارماقتارى بويىنشا ىمىراعا كەلۋ اياقتالدى.
