The human freedom index رەيتينگىندە ەلىمىزگە 6,99 يندەكس بەرىلىپ, ارمەنيا, قىرعىزستان, بەلارۋس جانە رەسەي ەلدەرىنەن تومەن ورنالاسقان. ۇيىمداستىرۋشىلار ادام بوستاندىعى يندەكسىن ەكى باستى كومپونەنتكە قاراپ تۇزگەن – جەكە جانە ەكونوميكالىق بوستاندىعى. قازاقستاننىڭ جەكە بوستاندىعى 6,85 بولسا, ەكونوميكالىق ەركىندىككە 7,12 يندەكسى بەرىلگەن. رەيتينگتەگى ماكسيمالدى يندەكس – 10, ەڭ تومەنى – 0.
رەيتينگتى جاڭا زەلانديا, شۆەيتساريا, گونكونگ ەلدەرى باستاپ تۇرسا, ەڭ تومەنىن 3,97 يندەكسپەن سيريا قورىتىندىلايدى.
Finprom.kz جازۋىنشا, ادام بوستاندىعى يندەكسى ادامدارعا قانشالىقتى شەكتەۋ قويىلعانىن, ولاردىڭ بيلىككە قانشالىقتى تاۋەلدى ەكەنىن كورسەتەدى. جالپى ادام بوستاندىعى يندەكسىن ەسەپتەپ شىعارۋ ءۇشىن 76 كورسەتكىش نازارعا الىنادى ەكەن. ونىڭ ىشىندە ادام قىزمەت ەتەتىن 12 سالاعا تىكەلەي قاتىستى جەكە, ازاماتتىق, ەكونوميكالىق ەركىندىك بار. ول سالالار: زاڭ ۇستەمدىگى, قاۋىپسىزدىك, قوزعالىس ەركىندىگى, ءدىني سەنىم ەركىندىگى, قاۋىمداستىق جانە ازاماتتىق قوعام ەركىندىگى, اقپارات جانە پىكىر ءبىلدىرۋ ەركىندىگى, جەكە قارىم-قاتىناس ەركىندىگى, ۇكىمەت ولشەمى, زاڭ جۇيەسى مەن مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋ ساپاسى, سەنىمدى اقشاعا دەگەن قولجەتىمدىلىك, حالىقارالىق ساۋدا ەركىندىگى, بيزنەستى, ەڭبەكتى جانە نەسيەلەۋدى رەتتەۋ ەركىندىگى.
العاشقى جەتى سالا جەكە ەركىندىك باعىتىنا جاتادى, قازاقستان بۇل باعىت بويىنشا 90-ورىندا. ال سوڭعى بەس سالا ەكونوميكالىق يندەكستى قۇراۋشى فاكتورلار. ول بويىنشا ەلىمىز 73-ورىنعا جايعاسقان.
