جىلدىڭ باسىندا جاڭا ەكولوگيالىق كودەكسكە قول قويىلدى. بۇل قۇجاتتىڭ ارتىقشىلىعى, وندا Waste-to-energy تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ قاراستىرىلعان. ياعني قالدىقتى كادەگە جاراتۋ ارقىلى ودان ەنەرگيانى ءوندىرۋ تەتىگى. سونىمەن قوسا بۇرىن قورشاعان ورتانى لاستاعان كاسىپورىندار ايىپپۇل تولەپ, قۇتىلىپ كەتەتىن. جاڭا زاڭعا سايكەس, «لاستاۋشى تولەيدى» قاعيداتى ەنگىزىلىپ, ەكولوگياعا نۇقسان كەلتىرگەن كومپانيالار ايىپپۇل تولەۋمەن بىرگە كەلتىرگەن شىعىندى رەتتەۋگە ءتيىس. بۇل ەكولوگتەر ءۇشىن جاعىمدى جاڭالىق ەكەنى داۋسىز. اتالعان رەفورمانىڭ مازمۇنى كوڭىلدەن شىعادى. ەندى ونى ءىس جۇزىندە ورىنداۋ – بولەك اڭگىمە. كودەكستەگى نورمالاردىڭ تالاپقا ساي ورىندالۋىن قاداعالاۋ ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ ءجىتى نازارى قاجەت. سوندىقتان ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا وسى ماسەلەگە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەرەكشە توقتالۋى تەگىن ەمەس دەپ ويلايمىن. مىسالى, اقتوبە وڭىرىندەگى مۇناي كومپانيالارىنىڭ قىزمەتى جەراستى سۋلارى ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىنا سەبەپ بولۋدا. بۇدان بولەك ءىرى تاۋ-كەن كاسىپورىندارى ەكولوگيالىق جاعدايدىڭ ۋشىعۋىنا اكەلىپ سوقتىرۋدا. ءىرى قالالارىمىزدا اۆتوكولىكتەر مەن جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنىڭ كەسىرىنەن اۋا ساپاسى ناشارلاپ, زياندى شىعارىندار كوبەيىپ وتىر. وسى ماسەلەلەرگە ۇلكەن ءمان بەرگەن پرەزيدەنت جاۋاپتى ورگاندارعا مۇنى رەتتەۋگە بايلانىستى ناقتى تاپسىرما جۇكتەدى. البەتتە, ەكولوگيالىق قوعامدىق ۇيىم بولعاندىقتان «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ تۇجىرىمداماسىنا قاتىستى باستامالاردى ءبىز قولدايمىز. دەسە دە وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتكەر رەتىندە قولداۋى كورسەتۋى – قۇپتارلىق ءىس. ونى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءىس جۇزىندە كورسەتىپ وتىر. ەكولوگياداعى بەس نەگىزگى پروبلەمانى تىزبەكتەسەك, ونىڭ ىشىندەگى ماڭىزدىسى – تۇرمىستىق قالدىق ماسەلەسى. تۇرمىستىق, وندىرىستىك جانە مەديتسينالىق قالدىقتار تابيعاتىمىزدىڭ ەكوجۇيەسىنە نۇقسان كەلتىرەتىنى داۋسىز. قايتا وڭدەۋ جوعارىداعى قالدىق تۇرلەرىن ساناتتارىنا قاراي وڭدەپ, كەيبىرىن ەكىنشى مارتە پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوعارىدا ايتىلعان Waste-to-energy تەحنولوگياسىن ءساتتى ەنگىزىلسە, وڭدەلگەن قالدىقتاردان ەنەرگيا مەن بيوگاز وندىرۋگە جول اشىلادى.
ازاماتحان ءامىرتاي,
«بايتاق-بولاشاق» ەكولوگيالىق اليانسىنىڭ توراعاسى
