نيدەرلاندىنىڭ لەيدەن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى قولا ساقينالار, بىلەزىكتەر, ءتىپتى 5 مىڭ جىل بۇرىنعى بالتانىڭ باسىن زەرتتەپ, قولا داۋىرىندە ولار ەۋروپادا العاشقى جالپى ۆاليۋتا رەتىندە پايدالانىلدى دەگەن تۇجىرىم جاسادى.
زەرتتەلگەن نىساندار ءارتۇرلى ارحەولوگيالىق ورىنداردان, سونىڭ ىشىندە قازىرگى گەرمانيا, اۋستريا, چەحيا, سكانديناۆيا تەرريتوريالارىنان شىققان. تەك جەكە زاتتار عانا ەمەس, جۇزدەگەن دانادان تۇراتىن كوللەكتسيا دا بار. نىساندار ءارتۇرلى ايماقتا تابىلعانمەن, ولاردىڭ ءپىشىنى مەن سالماعى بىردەي. زەرتتەلگەن بارلىق ساقينانىڭ شامامەن 70 پايىزىنىڭ سالماعى - 195 گرامم.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, ەرتە قولا داۋىرىندەگى ەۋروپالىقتار بۇل زاتتاردىڭ ءپىشىنى مەن سالماعىن ۆاليۋتا رەتىندە پايدالانۋ ءۇشىن بىردەي قىلعان. ونىڭ بەلگىسى ءپىشىنى مەن سالماعى, ۇقساستىعى جانە ءجيى كەزدەسەتىنىندە.
عالىمدار ەجەلگى ادامدار الىس ارا-قاشىقتا ورتاق ۆاليۋتا رەتىندە قىزمەت ەتۋ ءۇشىن زاتتاردىڭ ستاندارتتى مولشەرى بولۋى كەرەك ەكەنىن تۇسىنگەن دەيدى.
«سالىستىرمالى سالماق پەن ولشەۋ جۇيەسىن جاساۋ ادام اقىلىنىڭ ماڭىزدى تاريحي جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى», دەپ ءتۇسىندىردى لەيدەن ۋنيۆەرسيتەتى ارحەولوگيا كافەدراسىنىڭ قىزمەتكەرى مايكەل كۋيدجپەرس پەن كاتالين پوپا.