جاڭا جىلدا ساقتاندىرۋ جارناسىنىڭ كولەمى وزگەردى مە؟ جارنانى قالاي تولەۋگە بولادى؟ وسى ماسەلە توڭىرەگىندە كوپتى مازالاپ جۇرگەن بىرقاتار ساۋالدارعا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ الماتى قالالىق فيليالى جاۋاپ بەردى.
ءمامس جارناسى: كىم قانشا تولەيدى؟
جارنانىڭ قوماقتى بولىگىن جەڭىلدىگى بار 15 سانات ءۇشىن مەملەكەت تولەيدى. بۇل تىزىمدە بالالار, زەينەتكەرلەر, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن قاتىسۋشىلارى, «التىن القا», «كۇمىس القامەن» ماراپاتتالعان كوپ بالالى انالار, جۇمىس ىستەمەيتىن جۇكتى ايەلدەر, دەكرەتتىك دەمالىستاعىلار, مۇگەدەكتەر مەن بالالىق شاقتان مۇگەدەك ازاماتتاردىڭ كۇتۋشىلەرى, ستۋدەنتتەر ت.ب. بار. ساقتاندىرۋ جارناسىن تولەۋ مىندەتىنەن بوساتىلعانداردىڭ جالپى سانى 11 ميلليونعا جەتىپ جىعىلادى.
ودان كەيىنگى سانات قاراماعىنداعى قىزمەتكەرلەرىن ساقتاندىرۋعا مىندەتتەلگەن – جۇمىس بەرۋشىلەر. جارنانى 2017 جىلدىڭ شىلدەسىنەن بەرى تولەپ كەلە جاتقان بۇل سانات بيىلدان باستاپ جالاقىنىڭ 2% كولەمىندە جارنا اۋدارادى. جارنا جۇمىسشىنىڭ جالاقىسىنان ەمەس, ەڭبەكاقى قورىنان اۋدارىلۋى ءتيىس. ال, جۇمىسكەردىڭ جالاقىسىنان بيىلدان باستاپ 2% جارنا ۇستالادى.
جەكە كاسىپكەرلەر ءوزى ءۇشىن جارنا تولەۋدى بۇرىنعىشا جالعاستىرا بەرەدى. ولار تولەيتىن تولەمدە وزگەرىس جوق – 1,4 ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ 5%. بيىل ەتج وزگەرگەن جوق, اي سايىنعى تولەم – 2975 تەڭگە.
ءوز قىزمەتىن تىركەمەي, باسقا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا ءار ءتۇرلى قىزمەت كورسەتەتىن ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتارعا قاتىستى. ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار ساناتىنا جاتاتىن اتالعان جەكە تۇلعالار ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە ەكى ءتۇرلى جولمەن قوسىلا الادى: ەتج 5% ياعني, 2125 تەڭگە تولەپ, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار ساناتىنا قوسىلۋعا بولادى. نەمەسە بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم (بجت) تولەۋشى رەتىندە تىركەلۋگە بولادى. 2021 جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان باستاپ اەك 2917 تەڭگە بولىپ بەلگىلەندى. جيىنتىق تولەمدى قالا تۇرعىندارى 1 اەك كولەمىندە, اۋىل تۇرعىندارى 0,5 اەك كولەمىندە (1458 تەڭگە) تولەيدى. بۇل تولەمنىڭ وزىندىك ارتىقشىلىقتارى بار. جارنانىڭ 40% – مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا, 30% – بىرىڭعاي جيىنتىق زەينەتاقى قورىنا, 20% – الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارىلسا, 10% – تابىس سالىعى رەتىندە ۇستالادى. بجت ارقىلى ازامات بارلىق سالىقتى تولەيدى ءارى بولاشاقتا بازالىق زەينەتاقى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى الا الادى.
ازاماتتىق-قۇقىقتىق كەلىسىمشارت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن جەكە تۇلعالار تولەيتىن جارنا كولەمى بيىل تابىستىڭ 2% قۇرايدى. بىراق تولەنەتىن سومانىڭ شەگى 8500 تەڭگەدەن (ياعني, 10 ەتج 2%) اسپاۋى ءتيىس.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, 2021 جىلى ساقتاندىرىلماعان ازاماتتار الدىڭعى 12 ايدىڭ قارىزىن وتەۋى ءتيىس. تولىق مالىمەتتى قوردىڭ 1406 بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى ارقىلى الۋعا بولادى.
