“ك ۇلىپ بارىپ, جىلاپ قايتادى” دەيتىن قارىزدىڭ كەيدە قايتۋى قيىنداپ كەتەتىن, كەيدە ءتىپتى قايتپاي قالاتىن دا كەزدەرى بولادى ەكەن. ءوز قولىمەن بەرىپ, كەيىن ءوز اياعىمەن بارىپ الا-الماي اۋرە-سارساڭعا تۇسكەن تالايلاردىڭ باسىنداعى جاعداي كۋا وعان. سوندايلاردىڭ ءبىرى – رايحان قوسبارماقوۆ.
سوت شەشىمىنىڭ شىققانىنا ەكى جىلدان استام ۋاقىت وتسە دە ءوز اقشاسىن ءوندىرىپ الا الماي ءالى ءجۇر. بارماعان جەرى جوق – شەشىلىپ قالادى دەيدى, جازباعان جەرى قالمادى – كوڭىل كونشىتەر ادەمى جاۋاپتان باسقا قولىنا ءال-ءازىر ەشتەڭە تيگەن جوق. “2005 جىلدىڭ قاراشا ايىندا مەن ءوزىمنىڭ كامەنكا پوسەلكەسى, ا.يمانوۆ كوشەسىندەگى ەكى قاباتتى ءۇيىمدى تورتباەۆا ورىككە ساتقان بولاتىنمىن. ول قازكوممەرتسبانكتەن يپوتەكالىق نەسيە الدى. بىراق العان اقشاسى مەنىمەن تولىق ەسەپتەسۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز بولدى. سوندىقتان جەتپەگەن 10 336 000 (ون ميلليون ءۇش ءجۇز وتىز التى مىڭ) تەڭگەسىن نوتاريۋسقا بارىپ كۋالاندىرىپ, نەسيە كەلىسىم-شارتىن جاسادىق. وسى كەلىسىم-شارت بويىنشا تورتباەۆا 2006 جىلدىڭ 15 اقپانىنا دەيىن مەنىمەن ەسەپتەسىپ بولۋى كەرەك ەدى...” (ر.قوسبارماقوۆتىڭ ارىزىنان). اقشا جۇرگەن جەردە – ۋادە قوسامجارلانىپ بىرگە جۇرەدى. “ەرتەڭ بەرەمىن, ءبىر اپتا توسا تۇر, ءبىر ايدان كەيىن قۇتىلاتىن بولامىن”, دەگەن سياقتى, تاعى سونداي وسىعان ۇقساس سوزدەر قارىز يەسىنىڭ دىڭكەسىن قۇرتارى ءسوزسىز. ر.قوسبارماقوۆ تا بوس ءسوز, قۇرعاق ۋادەدەن شارشاپ, اقىرى سوتقا جۇگىنەدى. الماتى وبلىسى, قاراساي اۋدانىنىڭ سوتى 2007 جىلى 2 ناۋرىزدا ر.قوسبارماقوۆتىڭ پايداسىنا شەشىم شىعارادى. وسى شەشىم بويىنشا رايحان قوسبارماقوۆقا قارىزدانۋشى ورىك تورتباەۆادان 10 387 680 (ون ميلليون ءۇش ءجۇز سەكسەن جەتى مىڭ التى ءجۇز سەكسەن) تەڭگە ءوندىرىلۋى ءتيىس ەدى. بىراق... بىراق بۇگىنگى كۇنى اۋلادا 2010 جىلدىڭ ءساۋىرى ورتالاپ قالسا دا سول سوت شەشىمى ءالى ورىندالعان جوق.وبالى نە كەرەك, تۇك تاتىرمادى دەسەك, قاتەلەسكەن بولار ەدىك. تام-تۇمداپ تامىزىپ قويعانى راس. ماسەلەن, ءو.تورتباەۆا ر.قوسبارماقوۆقا 2008 جىلى 30 جەلتوقساندا 2000 اقش دوللارى, 2009 جىلى 15 ماۋسىمدا 5000 تەڭگە, 2009 جىلى 9 شىلدەدە 5000 تەڭگە, 2010 جىلى 16 اقپاندا 5000 تەڭگە, 2010 جىلى 26 اقپاندا 5000 تەڭگە بەرگەن. بىراق مۇنىمەن سوت شەشىمى ورىندالىپ جاتىر دەۋگە بولا قويماس. “...سوت شەشىمى شىققان كەزدەن باستاپ وسى ىسپەن قاراساي اۋداندىق سوت ورىنداۋشىلارى اينالىسىپ كەلەدى. العاش بۇل ىسپەن اينالىسقان سوت ورىنداۋشى امان توقبەرگەن قارىزداردىڭ اتىنا جازىلعان ەكى بىردەي جىلجىمايتىن م ۇلىگىنە توقتام سالعان بولاتىن. ءبىرىنشىسى, كامەنكا پوسەلكەسى, يمانوۆ كوشەسىندەگى ەكى قاباتتى ءۇي, ەكىنشىسى, اقجار پوسەلكەسى “الاتاۋ” ساناتوريىندەگى №1 ءۇيدىڭ 11-ءشى پاتەرى. العاشقىسى “اليانسبانكتە”, ەكىنشىسى “التەرناتيۆنىە فينانسى” اكتسيونەرلىك قوعامىندا كەپىلدىكتە تۇر ەكەن...” (ر. قوسبارماقوۆتىڭ ارىزىنان). قاراساي اۋماقتىق سوت ورىنداۋشىلار ءبولىمىنىڭ سوت ورىنداۋشىسى نۇرجان سمايىلدىڭ (وسى ىستەگى نەشىنشى سوت ورىنداۋشى ەكەنىن بىلمەيمىز) بىزگە بەرگەن تۇسىنىگىندە بىلاي دەيدى: “ورىك تورتباەۆانىڭ م ۇلىكتىك جاعدايىن تەكسەرە كەلە ونىڭ اتىندا ەكى جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ بار ەكەنى انىقتالدى. بىرەۋى, كامەنكا پوسەلكەسى, يمانوۆ كوشەسىندەگى №33 ءۇي, ەكىنشىسى, كامەنكا پوسەلكەسى, “الاتاۋ” ساناتوريىندەگى №1 ءۇيدىڭ 11-ءشى پاتەرى. بۇلار كەيىن انىقتالعانىنداي, كەپىلدە تۇرعان بولىپ شىقتى. جالپى كەپىلدىك سوماسى 72 168 826 تەڭگە. كەپىلدى ۇستاۋشى “اليانسبانك” اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ وكىلى يمانوۆ كوشەسىندەگى №33 ۇيدەن توقتامدى الىپ تاستاۋ جونىندە قاراساي اۋداندىق سوتىنا تالاپ-ارىز تۇسىرەدى. وسى اۋداندىق سوتتىڭ 2009 جىلعى 3 اقپانداعى شەشىمىمەن توقتام الىنعان”. سونىمەن سوت ورىنداۋشىلار تاراپىنان سالىنعان توقتام سوت تاراپىنان الىنىپ تاستالادى. ءو.تورتباەۆانىڭ مەنشىگىندە دەپ ەسەپتەلگەن جوعارىدا اتالعان جىلجىمايتىن م ۇلىكتەر باسقا مەكەمەلەردىڭ كەپىلدىگىندە تۇر. جانە از اقشاعا ەمەس. قوماقتى سوما. بىراق سوت ورىنداۋشىنىڭ ايتىپ وتىرعانىنداي سوما ناقتى ما, الدە بەلگىلى ءبىر مولشەرى تولەندى مە؟ نەسيە مولشەرى قانشا قالدى؟ نەگە سوت ورىنداۋشىلار زاڭدى قۇزىرەتتەرىن پايدالانىپ تورتباەۆا ورىكتىڭ “اليانسبانك” الدىنداعى ناقتى قارىزىن انىقتامايدى؟ تورتباەۆادا ەشقانداي تابىس كوزى جوق بولسا, قالايشا بانك ءتورت جىلدان بەرى ول ءۇيدى ونىڭ يگىلىگىندە قالدىرىپ وتىر؟ “مەن بىلەتىن مالىمەت بويىنشا تورتباەۆا ورىكتىڭ بانكىگە قارىزى جوق, ياعني, كامەنكا پوسەلكەسى, يمانوۆ كوشەسىندەگى №33 ءۇي كەپىلدىكتە تۇرعان جوق”, دەيدى ارىز يەسى ر.قوسبارماقوۆ. 2010 جىلعى 8 اقپانداعى قاۋلى بويىنشا ورىك تورتباەۆانىڭ توقتامعا الىنعان مۇلكىنىڭ نارىقتىق باعاسىن انىقتاۋ “ازياتسكايا ەكسپەرتنايا كومپانيا” جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە جۇكتەلگەن. “اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ جانە سوت ورىنداۋشىلاردىڭ مارتەبەسى تۋرالى” زاڭنىڭ 49-بابىنا سايكەس جوعارىدا اتالعان م ۇلىك ء(و.تورتباەۆانىڭ “الاتاۋ” ساناتوريىندەگى №1 ءۇيدىڭ 11-ءشى پاتەرى) 2010 جىلى 26 ناۋرىزدا ساۋداعا قويىلعان. بىراق ساتىپ الۋشى بولماعاندىقتان, ساۋدا-ساتتىق وتپەگەن دەپ ەسەپتەلىنگەن. ايتپاقشى: “بارلىق الىنعان جاۋاپتى تالداپ كورسەم, بارىنىكى ءبىر جاۋاپ: “سوت شەشىمىنىڭ ورىندالۋىن قاداعالاپ وتىرمىز, بۇل ءىس ءوز شەشىمىن تابادى” دەگەن سياقتى شىعارىپ سالما سوزدەر”, دەپ ر.قوسبارماقوۆ ءوز ارىزىن كۇيىنىشپەن اياقتاپتى. ونىڭ سوت ورىنداۋشىلارىنا دەگەن وكپەسىن تۇسىنۋگە دە بولاتىن سياقتى. ماسەلەن, قاراساي اۋماقتىق سوت ورىنداۋشىلار ءبولىمىنىڭ سوت ورىنداۋشىسى ن.سمايىلدىڭ بىزگە رەسمي تىلدە بەرگەن جاۋابىندا: “تاكجە ناپراۆلەنى زاپروسى دليا پروۆەركي يمۋششەستۆەننوگو پولوجەنيا دولجنيكا تورتباەۆوي و.ك.ي سۋپرۋگە مۋساەۆا ە.ك. ۆ ۋدپ دۆد ي دەپارتامەنت يۋستيتسي پو گورودۋ الماتى ي الماتينسكوي وبلاستي, نو وتۆەتى دو ناستوياششەگو ۆرەميا نە پولۋچەنى”, دەيدى. ال جوعارعى سوت جانىنداعى سوت اكىمشىلىگى جونىندەگى كوميتەت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ب.اسقاروۆتىڭ رەداكتسياعا جولداعان جاۋابىندا: “سوت ورىنداۋشى بورىشكەردىڭ كۇيەۋىنىڭ اتىنا تىركەلگەن دۇنيە-مۇلكىن انىقتاۋ ءۇشىن الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋ ورگاندارى: جىلجىمايتىن م ۇلىكتى تىركەۋ ورتالىعىنا, ەكىنشى دارەجەلى حالىق بانكىنە, جول پوليتسياسى باسقارمالارىنا, جەر كوميتەتى مەن سالىق كوميتەتىنە سۇراۋ جولدادى. كەلىپ تۇسكەن مالىمەتتەردە جىلجيتىن نەمەسە جىلجىمايتىن م ۇلىك تىركەلمەگەندىگى انىقتالدى”, دەيدى. (بۇل جاۋاپپەن كەلىسۋگە بولادى. سەبەبى, قولدا بار باسقا قۇجاتتاردا دا بورىشكەردىڭ كۇيەۋىنىڭ اتىندا ەشقانداي جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ تىركەلمەگەندىگى ايتىلعان.) وسى مالىمەتتى توراعا ورىنباسارى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 11 ناۋرىزداعى رەداكتسياعا جولداعان حاتىندا كەلتىرسە, سوت ورىنداۋشى ن.سمايىل ء“الى جاۋاپ كەلگەن جوق” دەگەن ءسوزىن بيىلعى جىلدىڭ 1 ساۋىردەگى بىزگە بەرگەن تۇسىنىگىندە ايتىپ وتىر. سوندا بۇل مالىمەتتەن حابارى جوق, سۇراعىنا ءالى كۇنگە دەيىن جاۋاپ الا الماي وتىرعان سوت ورىنداۋشىنىڭ ارەكەتىنە قالاي قارنىڭ اشپايدى... سونىمەن, تالاي ەسىك قاعىلدى, تالاي تابالدىرىق اتتالدى, تالاي جەرگە ارىز-شاعىم جازىلدى, تالاي جاۋاپ الىندى. ارادان ەكى جىلدان اسا ۋاقىت ءوتتى, ال سوت شەشىمى ءالى ورىندالعان جوق, قارىز قايتپادى. ماقالامىزدى: “سوت شەشىمى قاشان ورىندالادى؟!” دەگەن سۇراقپەن اياقتاعىمىز كەلىپ وتىرعان. بىراق جوعارىداعىداي تاپتاۋىرىن جاۋاپ تاعى بىرەۋدىڭ قول قويۋىمەن كەلىپ تە قالاتىن شىعار دەگەن كۇپتى كوڭىلدىڭ كۇمانى دە جوق ەمەس... شارافاددين ءامىر. الماتى وبلىسى, قاراساي اۋدانى.
