اقشا ۇنەمدەلەدى
بىلتىر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ارناعان جولداۋىندا نارىقتاعى 7 مەملەكەتتىك وپەراتوردىڭ تىم كوپ ەكەنىن, ساندى ازايتىپ, ساپانى ارتتىرۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلىس سالاسى باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى جاقسىلىق سارسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بىرىڭعاي وپەراتوردىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى بيۋدجەت جانە جەر كودەكسىنە, سونداي-اق 4 بىردەي زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن.
– بىرىڭعاي وپەراتور قۇرامىندا ءارتۇرلى مىندەتكە يە ءۇش كومپانيا بىرىككەندىكتەن, وسىنداي وزگەرىستەر جاساۋ قاجەت بولدى. قيك – يپوتەكا نارىعىن دامىتسا, «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» قولجەتىمدى باسپانا قۇرىلىسىن قارجىلاندىردى, ال كەپىلدەندىرۋ قورى ۇلەستىك قۇرىلىسقا كەپىل بەرۋمەن اينالىستى. بىرىڭعاي وپەراتور «قازاقستان قۇرىلىس كومپانياسى» دەپ اتالادى. سونىڭ ناتيجەسىندە «بايتەرەك» حولدينگىندەگى اكىمشىلىك شىعىندار 40 پايىزعا قىسقارادى, بۇل – شامامەن 3,5 ملرد تەڭگە. كومپانيا شتاتى 32 پايىزعا قىسقارادى, – دەگەن ەدى مينيسترلىك وكىلى.
بىرىڭعاي وپەراتور جەكە قۇرىلىس كومپانيالارىمەن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانمەن جانە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن بەلسەندى جۇمىس ىستەمەك.
– بىزدە قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ بويىنشا ناقتى قۇرالدار بار. ءۇش كومپانيانىڭ قىزمەتى تولىق كولەمدە ساقتالادى جانە ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا بيزنەسكە مۇمكىندىكتەر ۇسىنادى, – دەيدى «بايتەرەك» ۇبح تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس اكتيۆتەرىن باسقارۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ولجاس سالىقوۆ.
مىندەتى قانداي؟
جاڭا كومپانيانىڭ قۇرىلۋىنا قاتىستى ءمان-جايدى تۇسىنگەندەي بولدىق. ەندى سۋ جاڭا ۇيىمنىڭ ناقتى مىندەتتەرىنە توقتالۋدىڭ رەتى كەلگەن سياقتى. بىرىڭعاي وپەراتور اكىمدىك وبليگاتسيالارىن ساتىپ الۋ مەحانيزمى ارقىلى قۇرىلىستى قارجىلاندىرادى; ۇلەستىك قۇرىلىستى اياقتاۋ بويىنشا كەپىلدىك بەرەدى; مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا قۇرىلىس جۇرگىزگەن كومپانيانى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانعا نەسيە بەرەدى; «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردى كوممەرتسيالىق نەسيە بويىنشا سۋبسيديالايدى; ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قارجىلاندىرادى جانە جۇزەگە اسىرادى; تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ماسەلەلەرى بويىنشا اناليتيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى; وكىلەتتى ورگان ليتسەنزياسى نەگىزىندە يپوتەكالىق قىزمەت كورسەتەدى; قولجەتىمدى باسپانا قۇرىلىسى بويىنشا ستراتەگيالىق IT-باستامالاردى دامىتادى.
بۇل رەتتە «سوندا جاقىندا عانا «وتباسى بانكىنە» اينالعان قارجى ۇيىمىنىڭ مىندەتى قانداي بولماق» دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسقارما مۇشەسى, باسقارۋشى ديرەكتورى تيمۋر جانكەنىڭ ايتۋىنشا, «وتباسى بانكى» بۇرىنعى مىندەتىن الاڭسىز جالعاستىرا بەرەدى.
– بانك جەكە تۇلعالارمەن جۇمىس ىستەۋدى جالعاستىرا بەرەدى. بۇل بانك – حالىققا جەڭىلدەتىلگەن تۇرعىن ءۇي زايمدارىن بەرۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىن دامىتىپ وتىرعان جالعىز قارجى ۇيىمى. وندا 1,7 ملن-نان استام قازاقستاندىقتىڭ شوتى بار. پرەزيدەنت بۇل بانكتىڭ ەسەپكە قويۋ, مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا كەزەكتە تۇرعاندارعا باسپانا ءبولىستىرۋ سياقتى اكىمشىلىك فۋنكتسياسىن اتقاراتىنىن مالىمدەدى. قازىر ءبىز وسى ماسەلە بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. بۇل ماقساتتا «وتباسى بانكىنە» جەكە تۇلعالاردىڭ مەملەكەتتىك دەرەكتەر بازاسىنا كىرۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى, – دەيدى ت.جانكە.
بىرىڭعاي وپەراتوردىڭ ءا دەگەندە-اق وزىنە پۇت تاسىنان دا اۋىر 8 مىندەت جۇكتەپ العانىنا قاراپ, جۇمىستى ۇيلەستىرۋ وڭاي بولا قويماس-اۋ دەپ تۇجىرامىز. ەكسپەرتتەردىڭ ايتۋىنشا, ورتاق وپەراتوردىڭ باستى مىندەتى – ەلدەگى تۇرعىن ءۇي قورىن كوبەيتۋ بولۋى ءتيىس. 2019 جىلى تۇرعىن ءۇي قورى 364,3 ملن شارشى مەترگە دەيىن ارتقان. ال سوڭعى ون جىلدا 34,5 پايىزعا كوبەيگەن. قازىرگى ەسەپ بويىنشا, 2030 جىلى ادام باسىنا 30 شارشى مەتردەن كەلۋ ءۇشىن جىل سايىنعى ءوسىم 8-10 پايىزدى قۇراپ تۇرۋى ءتيىس. «Halyk Global Markets» ينۆەستيتسيالىق كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋىنشە, ءدال قازىر قازاقستاندا ادام باسىنا 21,9 شارشى مەتردەن تيەسىلى. مۇنداي كورسەتكىشپەن الىستاعى باتىس ەلدەرىن بىلاي قويعاندا, كورشىلەس رەسەيدىڭ وزىمەن باسەكەلەسە المايمىز.
سونىمەن قاتار بىرىڭعاي وپەراتور وتاندىق قۇرىلىس سەكتورىنا دا سەرپىن بەرۋى كەرەك. قۇرىلىس كومپانيالارى قاجەتتى ماتەريالدى يمپورتتاماي, وزىمىزدەن ساتىپ السا قۇبا-قۇپ. بۇل ءۇشىن وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالى ءوندىرىسى دامىعانى ءجون.
قىسقاسى, ءۇش ءىرى كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيانىڭ – «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق, «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىلدەندىرۋ قورى», قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسىنىڭ ءبىر شاڭىراققا بىرىگۋى وتاندىق تۇرعىن ءۇي نارىعىنا ۇلكەن سەرپىلىس الىپ كەلەر دەپ كۇتەمىز.
الماتى