ەكونوميكا • 08 قاڭتار، 2021

بىرىڭعاي وپەراتور نەمەن اينالىسادى؟

187 رەت كورسەتىلدى

2021 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ بىرىڭعاي وپەراتورى جۇمىس ىستەي باستايدى. اتالعان وپەراتور قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسىنىڭ (قيك) بازاسىندا قۇ­رىلماق. قازىردىڭ وزىندە «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ قۇرامىنداعى ەنشىلەس ۇيىمدار – «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق مەن «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىلدەندىرۋ قورى» اق قيك قۇرامىنا كىرگەن. ءسويتىپ بيىلدان باستاپ بىرىڭعاي وپەراتور جەكە قۇرىلىس جۇرگىزۋشىلەرگە بەرىلەتىن نەسيە بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەنى سۋبسيديالاۋ مىندەتىن اتقارۋعا كىرىسپەك.

اقشا ۇنەمدەلەدى

بىلتىر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ار­ناعان جولداۋىندا نارىقتاعى 7 مەم­لەكەتتىك وپەراتوردىڭ تىم كوپ ەكە­نىن، ساندى ازايتىپ، سا­پانى ارت­تىرۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. ين­دۋستريا جانە ينفرا­قۇ­رى­لىم­دىق دامۋ مينيسترلىگى قۇ­رى­لىس سالاسى باسقارما­سىنىڭ جە­تەكشىسى جاقسىلىق سار­سەم­باەۆ­تىڭ ايتۋىنشا، بىرىڭعاي وپەرا­تور­دىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىس­تى بيۋدجەت جانە جەر كودەك­سىنە، سونداي-اق 4 بىردەي زاڭعا وز­گە­رىستەر ەنگىزىلگەن.

– بىرىڭعاي وپەراتور قۇرا­مىن­دا ءارتۇرلى مىندەتكە يە ءۇش كوم­پانيا بىرىككەندىكتەن، وسىنداي وزگەرىستەر جاساۋ قاجەت بولدى. قيك – يپوتەكا نارىعىن دا­مىتسا، «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» قولجەتىمدى باسپانا قۇ­رى­لىسىن قارجىلاندىردى، ال كە­پىلدەندىرۋ قورى ۇلەستىك قۇرى­لىسقا كەپىل بەرۋمەن اينالىستى. بىرىڭعاي وپەراتور «قازاقستان قۇرىلىس كومپانياسى» دەپ اتالادى. سونىڭ ناتيجەسىندە «بايتەرەك» حولدينگىندەگى اكىم­شى­لىك شىعىندار 40 پايىزعا قىس­قارادى، بۇل – شامامەن 3،5 ملرد تەڭگە. كومپانيا شتاتى 32 پا­يىزعا قىسقارادى، – دەگەن ەدى مينيسترلىك وكىلى.

بىرىڭعاي وپەراتور جەكە قۇ­رىلىس كومپانيالارىمەن، جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگانمەن جانە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن بەلسەندى جۇمىس ىستەمەك.

– بىزدە قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ بويىنشا ناقتى قۇرالدار بار. ءۇش كومپانيانىڭ قىزمەتى تولىق كولەمدە ساقتالادى جانە ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا بيزنەسكە مۇمكىندىكتەر ۇسىنادى، – دەيدى «بايتەرەك» ۇبح تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس اكتيۆتەرىن باسقارۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ولجاس سالىقوۆ.

 

مىندەتى قانداي؟

جاڭا كومپانيانىڭ قۇ­رىلۋىنا قاتىستى ءمان-جاي­دى تۇسىنگەندەي بولدىق. ەندى سۋ جاڭا ۇيىمنىڭ ناقتى مىندەتتەرىنە توقتالۋدىڭ رەتى كەلگەن سياقتى. بىرىڭ­عاي وپەراتور اكىمدىك وبليگاتسيالارىن ساتىپ الۋ مەحانيزمى ارقىلى قۇرىلىستى قارجىلاندىرا­دى; ۇلەستىك قۇرىلىستى اياق­تاۋ بويىنشا كەپىلدىك بەرە­دى; مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا قۇرىلىس جۇرگىزگەن كومپانيانى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانعا نەسيە بەرەدى; «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا جەكە قۇرىلىس سالۋشىلاردى كوممەرتسيالىق نەسيە بويىنشا سۋبسيديالايدى; ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قارجىلاندىرادى جانە جۇزەگە اسىرادى; تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ماسەلەلەرى بو­يىن­شا اناليتيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى; وكىلەتتى ورگان ليتسەنزياسى نەگىزىندە يپوتەكالىق قىزمەت كورسەتەدى; قولجەتىمدى باسپانا قۇرىلىسى بويىنشا ستراتەگيالىق IT-باستامالاردى دامىتادى.

بۇل رەتتە «سوندا جاقىندا عانا «وتباسى بانكىنە» اينال­عان قارجى ۇيىمىنىڭ مىندەتى قانداي بولماق» دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ باسقارما مۇشەسى، باسقارۋشى ديرەكتورى تيمۋر جانكەنىڭ ايتۋىنشا، «وتباسى بانكى» بۇرىنعى مىندەتىن الاڭ­سىز جالعاستىرا بەرەدى.

– بانك جەكە تۇلعالارمەن جۇمىس ىستەۋدى جالعاستىرا بەرەدى. بۇل بانك – حالىققا جەڭىلدەتىلگەن تۇرعىن ءۇي زايمدارىن بەرۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىن دامىتىپ وتىرعان جالعىز قارجى ۇيىمى. وندا 1،7 ملن-نان استام قازاقستاندىقتىڭ شوتى بار. پرەزيدەنت بۇل بانكتىڭ ەسەپكە قويۋ، مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا كەزەكتە تۇرعاندارعا باسپانا ءبولىستىرۋ سياقتى اكىمشىلىك فۋنكتسياسىن اتقاراتىنىن مالىمدەدى. قازىر ءبىز وسى ماسەلە بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. بۇل ماقساتتا «وتباسى بانكىنە» جەكە تۇلعالاردىڭ مەملەكەتتىك دەرەكتەر بازاسىنا كىرۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى، – دەيدى ت.جانكە.

بىرىڭعاي وپەراتوردىڭ ءا دەگەندە-اق وزىنە پۇت تاسىنان دا اۋىر 8 مىندەت جۇكتەپ العانىنا قاراپ، جۇمىستى ۇيلەستىرۋ وڭاي بولا قويماس-اۋ دەپ تۇجىرامىز. ەكسپەرتتەردىڭ ايتۋىنشا، ورتاق وپەراتوردىڭ باستى مىندەتى – ەلدەگى تۇرعىن ءۇي قورىن كوبەيتۋ بولۋى ءتيىس. 2019 جىلى تۇرعىن ءۇي قورى 364،3 ملن شارشى مەترگە دەيىن ارتقان. ال سوڭعى ون جىلدا 34،5 پايىزعا كوبەيگەن. قازىرگى ەسەپ بويىنشا، 2030 جىلى ادام باسىنا 30 شارشى مەتردەن كەلۋ ءۇشىن جىل سايىنعى ءوسىم 8-10 پايىزدى قۇراپ تۇرۋى ءتيىس. «Halyk Global Markets» ينۆەستيتسيالىق كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋىنشە، ءدال قازىر قازاقستاندا ادام باسىنا 21،9 شارشى مەتردەن تيەسىلى. مۇنداي كورسەتكىشپەن الىستاعى باتىس ەلدەرىن بىلاي قويعاندا، كورشىلەس رەسەيدىڭ وزىمەن باسەكەلەسە المايمىز.

سونىمەن قاتار بىرىڭعاي وپەراتور وتاندىق قۇرىلىس سەكتورىنا دا سەرپىن بەرۋى كەرەك. قۇرىلىس كومپانيالارى قاجەتتى ماتەريالدى يمپورتتاماي، وزىمىزدەن ساتىپ السا قۇبا-قۇپ. بۇل ءۇشىن وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالى ءوندىرىسى دامىعانى ءجون.

قىسقاسى، ءۇش ءىرى كۆازيمەم­لەكەتتىك كومپانيانىڭ – «بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق، «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن كەپىل­دەندىرۋ قورى»، قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسىنىڭ ءبىر شاڭىراققا بىرىگۋى وتاندىق تۇرعىن ءۇي نارىعىنا ۇلكەن سەرپىلىس الىپ كەلەر دەپ كۇتەمىز.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

اقش – الەم چەمپيونى

سپورت • بۇگىن، 07:59

ەل چەمپيوندارى انىقتالدى

تەننيس • بۇگىن، 07:57

الەم كۋبوگىندا توپ جاردى

سپورت • بۇگىن، 07:55

جىگىتتەر جاراپ تۇر

سپورت • بۇگىن، 07:52

جادىگەردە – الاش بەلگىسى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • بۇگىن، 07:45

بەس ءوندىرىس ورنى ىسكە قوسىلادى

ايماقتار • بۇگىن، 07:44

تۇلعاعا تاعزىم

رۋحانيات • بۇگىن، 07:41

الدىمىزداعى ۇلكەن مىندەتتەر

ساياسات • بۇگىن، 07:40

باستى قادام

پىكىر • بۇگىن، 07:39

جەتى جىل – جەتكىلىكتى ۋاقىت

پىكىر • بۇگىن، 07:37

العاشقى ۇمىتكەر

ساياسات • بۇگىن، 07:35

وڭىرگە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى

پىكىر • بۇگىن، 07:33

وتاندى ءسۇيۋ – ەڭبەكتەن

پىكىر • بۇگىن، 07:32

جاستاردى دەمەيتىن باستاما

پىكىر • بۇگىن، 07:30

اقاڭنىڭ تويى – الاشتىڭ مەرەيى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

«اق ءپىل» سيندرومى

قوعام • كەشە

امبەباپ وقۋ ورتالىعى

ءبىلىم • كەشە

بىلىمدىگە جول اشىق

ءبىلىم • كەشە

يت يەسىنە تارتادى

قازاقستان • كەشە

كوكشەدەگى جارمەڭكە

ايماقتار • كەشە

ءجۇز جىلعى قۇدىق

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار