ءالى دە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ ء(امات) باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى - 19 اتاۋ. الماتى اكك – ءامات باعالارىن تەجەۋگە باعىتتالعان قالانىڭ ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ وڭىرلىك تۇراقتاندىرۋ قورىن قالىپتاستىرۋ جانە پايدالانۋ باعدارلاماسىنىڭ وپەراتورى.
باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ جەكە ساۋدا-بولشەك ساۋدا جەلىسى, سونداي-اق سەرىكتەستەردىڭ ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. قورلار تەك وتاندىق ونىمدەردەن تۇرادى. باعالاردى تەجەۋ ءۇشىن ءتۇرلى مەحانيزمدەر قولدانىلادى.
28 ساۋدا پاۆيلونى مەن 11 «دەمالىس كۇنگى» جارمەڭكەسى ارقىلى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ نەگىزگى تۇرلەرى, ونىڭ ىشىندە 19 ءامات ساتىلادى.
وندا 15%-دان اسپايتىن شەكتى ساۋدا ۇستەمەلەرى بەلگىلەنگەن. ءونىم باعاسى قالا بويىنشا ورتاشا نارىقتىق باعادان 10-20%-عا تومەن.
تج مەن كارانتيندى ەنگىزۋ قاجەتتى تاۋارلارعا سۇرانىستىڭ ارتۋىنا سەبەپ بولدى. الماتىدا قوردالانا باستاعان نەگىزگى ونىمدەردىڭ ءبىرى قاراقۇمىق جارماسى بولدى. سوندىقتان حالىقتىڭ سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الماتى اكك تۇراقتاندىرۋ قورىنان 348,1 توننا كولەمىندە قاراقۇمىق جارماسىنىڭ تاۋار ينتەرۆەنتسياسىن وتكىزدى. تاۋار ساۋدا جەلىلەرى ارقىلى 305 تەڭگە/كگ باعا بويىنشا ساتىلدى, بۇل رەتتە سول كەزدەگى ورتاشا نارىقتىق باعا 339 تەڭگە/كگ بولعان.
ساۋدا جەلىلەرى, الەۋمەتتىك پاۆيلوندار مەن «دەمالىس كۇنگى» جارمەڭكەلەرى ارقىلى 235 تگ/كگ (سورەدە 240 تگ/كگ) باعامەن 1 500 توننا كولەمىندە قۇمشەكەر بويىنشا تاۋار ينتەرۆەنتسياسى جۇرگىزىلدى.
سونىمەن قاتار 2019 جىلى الماتى اكك 2 000 توننا كولەمىندە قۇمشەكەر ساتىپ الدى. 2020 جىلى بۇل كولەم ساتىپ الۋ باعاسى بويىنشا 215 تگ/كگ (سورەدە 220 تگ/كگ) ساتىلدى.
كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە جەڭىلدەتىلگەن قارىزدار بەرىلەدى. وسى تەتىكتىڭ شەڭبەرىندە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ءونىمنىڭ شەكتى باعاسىن بەلگىلەۋ تۇرىندە ءامات-تى وتكىزۋ بويىنشا قاتاڭ مىندەتتەمەلەردى ورىندايدى, سونىمەن قاتار سەرىكتەستەر قارىزدار بويىنشا بولىنگەن اقشانى الماتى اكك بيۋدجەتىنە قايتارادى.
وسى «اينالىمدى» كەستە بويىنشا كەلەسى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىمەن شارتتار جاسالدى:
- «Magnum Cash&Carry» جشس ءامات-تىڭ 10 پوزيتسياسىنا (قاراقۇمىق, تۇتىك كەسپە, 1-سۇرىپتى ۇن, كۇرىش, تاۋىق ەتى, جۇمىرتقا, ءسۇت, ايران, سۇزبە, سارى ماي) 2,112 ملرد. تەڭگە جالپى سوماسىنا 5,9 مىڭ توننا كولەمىندە;
- «Magnum Cash&Carry» جشس كوكونىس ونىمدەرىنە (كارتوپ, قىرىققابات, ءسابىز, پياز) 1,709 ملن. تەڭگە جالپى سوماسىنا 14 608 توننا كولەمىندە;
- «سابىرجان Company» جشس جشس ءامات-تىڭ 7 پوزيتسياسىنا (1-سۇرىپتى ۇن, نان, قاراقۇمىق, كۇرىش, تۇتىك كەسپە, تاۋىق ەتى, سارى ماي) 255 ملن. تەڭگە جالپى سوماسىنا 912 توننا كولەمىندە;
- «اقساي» نان-توقاش كومبيناتى» جشس قالىپتى نانعا 1 ملرد. تەڭگە جالپى سوماسىنا 23,8 مىڭ توننا كولەمىندە;
- Asyl Meat» جشس سيىر ەتىنە (جاۋىرىن-ءتوس بولىگى) 42 ملن. تەڭگە جالپى سوماسىنا 63,7 توننا كولەمىندە.
كەشەندى ءتاسىلدىڭ ارقاسىندا 2020 جىلى الماتى ءامات تۇتىنۋ باعالارىنىڭ تومەن يندەكستەرىنە جانە رەسپۋبليكاداعى نان باعاسىنىڭ ەڭ تومەن دەڭگەيىنە جەتتى.