تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن سالۋ باعىتىندا جۇزەگە اسقان اۋقىمدى جانە اسا كۇردەلى جوبا ەلدىڭ بۇكىل ەكونوميكاسىنا وڭ اسەرىن تيگىزدى. اتاپ ايتقاندا, جەلىلەردى سالۋ كەزىندە جەلىلىك ءادىس پايدالانىلىپ, جۇمىستار بارلىق اۋدانداردا ءبىر مەزگىلدە قاتار جۇرگىزىلدى. بۇل ىسكە جەرگىلىكتى قوسالقى مەردىگەرلەر بەلسەنە ارالاستى. سونىمەن قاتار «قازاقتەلەكوم» ماماندارى ءار ءوڭىردىڭ تابيعي, گەوگرافيالىق ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى, جەلى تارتۋدىڭ ءتۇرلى ادىستەرىن قولدانۋعا ءماجبۇر بولدى. ياعني تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەر كەيدە تاۋ-تاستى, كەيدە نۋ ورماندى, ەگىستىك القاپتى, ال كەيدە وزەن-كولدەردى قيىپ ءوتتى. مۇنداي جاعدايدا جوبانى وزگەرتىپ, تابيعاتقا زيان كەلتىرمەيتىندەي امالدار قاراستىرىلدى.
– ءبىز اۋىلدارعا تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن تارتۋ باعدارلاماسى اياسىندا شەشىپ وتىرعان باستى ماسەلە – قالا مەن اۋىل اراسىنداعى تسيفرلى تەڭسىزدىكتى جويۋ, ەلىمىزگە تەلەكوممۋنيكاتسيا قىزمەتتەرىنىڭ بارلىق سپەكترىن ۇسىنۋ ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون», دەيدى «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ.
جالپى, تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى جوباسى اياسىندا 828 اۋىلداعى 2 496 مەملەكەتتىك مەكەمە مەن بيۋدجەتتىك ۇيىم وپتيكاعا قوسىلدى. جوسپار بويىنشا سوڭعى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى 25 جەلتوقسان كۇنى تۇركىستان وبلىسىندا مەجەسىنە جەتتى. ايتا كەتەيىك, مۇندا ەكى جىل بۇرىن كەڭ جولاقتى ينتەرنەت از عانا تۇرعىندارىنا قولجەتىمدى ەدى. قازىر جۇيرىك ينتەرنەتتىڭ يگىلىگىن كورگەن ەلدى مەكەندەر سانى جۇزدەپ ءوستى.
– 175 ەلدى مەكەندى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 1 567 شاقىرىم تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى تارتىلدى. سونىمەن قاتار وبلىستا تەحنيكانىڭ جۇمىس ىستەۋى قيىن جەرلەر كوپ بولدى. ولار «وپتيكا» قۇرىلىسىن ايتارلىقتاي تەجەدى. بۇل – تاۋلى جەرلەر, وزەندەر مەن سايلار, گاز قۇبىرلارى جانە باسقا دا كوممۋنيكاتسيالار. بىراق ءبىز جوبانى ۋاقىتىندا جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارىمىزدى سالدىق, – دەيدى «قازاقتەلەكوم» اق وڭتۇستىك ايماقتىق تەلەكوممۋنيكاتسيا ديرەكتسياسى جەرگىلىكتى جەلىلەردىڭ تەحنيكالىق تورابىنىڭ ديرەكتورى نۇرلان شوتىقوۆ.
تۇركىستان وبلىسىنىڭ قازىعۇرت اۋدانىندا 30 اۋىلدا «وپتيكا» پايدا بولدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار زاماناۋي تسيفرلى قىزمەتتەردى پايدالانۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىن سەزىنىپ ۇلگەردى. جاڭابازار اۋىلىندا پوليتسيا بولىمشەسى مەن ءورت ءسوندىرۋ بولىمىنە كەڭ جولاقتى ينتەرنەت بەرىلدى. پوليتسيا كاپيتانى, قازىعۇرت اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى قۋانىش قويلىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, بايلانىس ساپاسى الدەقايدا جاقسارعان.
– ءبىز 12 مىڭنان استام تۇرعىنى بار سەگىز اۋىلعا قىزمەت ەتەمىز. بۇرىن باياۋ ينتەرنەت ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا كوپ كەدەرگى كەلتىردى. ەندى ءبىز دەرەكتەردى جىلدام قابىلداپ, جىبەرە الامىز. سونىمەن قاتار جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت اۋىلداردا قوسىمشا قىزمەتتەردى ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, مىسالى, بەينەباقىلاۋ. تۇرعىنداردىڭ كوبىنەسە مالى ۇرلانادى. قىلمىستىڭ اشىلۋىنا بەينەكامەرالار كوپ كومەكتەسەدى. بەينەباقىلاۋ سونىمەن قاتار مەكتەپتەردە, دۇكەندەر مەن ەمحانالاردا باقىلاۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالادى, – دەيدى قۋانىش قويلىبەكوۆ.
اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرى دە كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. دارىگەرلەر مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەگە قوسىلىپ, قاعازباستىلىقتان قۇتىلۋعا قارىشتى قادام باستى. قاراباۋ اۋىلدىق وكرۋگى دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى قايرات قۇربانقۇلوۆ «وپتيكا» قوسقاننان بەرى وبلىس ورتالىعىنىڭ دارىگەرلەرىمەن بىرگە بەينەكونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ ءجۇر. بۇل بۇرىنعى بايلانىس ساپاسىمەن مۇمكىن ەمەس ەدى.
سونىمەن قاتار تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىنە قوسىلۋ وسى اۋىلدىڭ بارلىق تۇرعىندارىن ساپالى ۇيالى بايلانىسپەن قامتاماسىز ەتتى. سەبەبى ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى جوباسىنىڭ نەگىزىندە ەكىنشى ماڭىزدى «250+» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىردى. وسى ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردە ءموبيلدى كەڭ جولاقتى ينتەرنەت 3G/4G جەلىلەرى دامىدى. بۇل باعدارلاما بۇكىل ەل بويىنشا «قازاقتەلەكوم» قۇرعان تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلۋدا.
– «قازاقتەلەكوم» كومپانيالار توبىنىڭ ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى – Kcell جانە Tele2 قازىردىڭ وزىندە 300-گە جۋىق بازالىق ستانسا ورناتىپ, جۇمىستارىن بەلسەندى جالعاستىرۋدا. جالپى, «250+» جوباسىنىڭ ناتيجەسىندە 600 مىڭنان استام تۇرعىنى بار 1000-عا جۋىق اۋىل جوعارى جىلدامدىقتى ءموبيلدى ينتەرنەت پەن بايلانىسقا قول جەتكىزەدى. سونىمەن قاتار بۇل قازاقستاندىق اۋىلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى, وڭىرلەردە ءموبيلدى قارجىلىق قىزمەتتەر مەن ەلەكتروندى ساۋدانى دامىتۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالادى, سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعىندا دەرەكتەر تاراتۋ جەلىسى تەحنولوگيالارىن قولدانۋعا جول اشادى, – دەدى ق.ەسەكەەۆ.
