ساياسات • 31 جەلتوقسان، 2020

مىندەت ايقىن – حالىقتىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ

32 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدىڭ سىرتقى جانە ىشكى ساياساتىن، دامۋ باعىتىن پرەزي­دەنت ايقىندايدى. وسى ورايدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2020 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىندە جاريالاعان «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. ويتكەنى ەلىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى بۇل قۇجاتتا قازاقستاننىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە قاتىستى مىندەتتەر ناقتى كورسەتىلدى، ماقساتىمىز ايقىندالدى.

 

ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتى شىڭدالاتىن كەزەڭ

قازىرگى تاڭدا، پرەزيدەنت ايت­­قانداي، مەملەكەت الدىندا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراق­­تىلىقتى، ورنىقتى دامۋدى، حالىقتىڭ الەۋمەتتىك احۋا­لىن ارتتىرۋدى، ازامات­تاردى جا­ڭا جاعدايلارعا بەيىم­دەۋدى قام­تاماسىز ەتۋ، ەل بىر­لىگىن، قاۋىپ­سىزدىكتى نى­عايتۋ، ۇلتىمىز­دىڭ رۋ­حىن كوتەرۋ باستى مىندەت بو­لىپ تۇر.

جوعارىدا اتالعان ماقسات-مىن­دەتتەر وتە اۋقىمدى. دە­گەن­­مەن ولاردى ەڭسەرۋگە ەلى­مىز­­دىڭ مۇم­كىندىگى جەتەدى. مەم­لەكەت باسشىسى وسى ورايدا: «مەم­لەكەت تاراپىنان الەۋ­مەتتىك سا­لاداعى جانە ەكونوميكانى قول­­داۋعا باعىتتالعان بارلىق مىن­دەتتەمەلەر ورىندالاتىن بو­لا­دى. بۇل ماقساتقا ۇلت­تىق قور­دان 1 تريل­ليون تەڭگە بولىنۋدە. الەۋ­مەت­تىك تو­لەمدەردى يندەكساتسيالاۋ جۇ­­مىسى جالعاسىن تابادى. وسى باعىتتا 2023 جىلعا دەيىن شامامەن 1 تريلليون تەڭگەدەن استام قار­­جى ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر»، دەدى.

جالپى، ساراپشىلار ايتىپ جۇر­گەندەي، مەملەكەتتەردىڭ با­سە­كەلەستىك قابىلەتى، دامۋ با­­عى­تىنداعى قادامدارى داع­دا­رىستار مەن ۋاقىت ەنگىز­گەن وزگەرىستەر كەزەڭىندە شىڭ­دالادى. وسىنداي سىنداردان سۇرىنبەي وتكەن، ءوزىن شىڭداي بىلگەن ەل عانا كوشباسشى مەملەكەتتەر قاتارىنان كورىنەدى.

اتالعان جولداۋدا كورسە­تىلگەن مىندەتتەر كۇن تارتى­بى­نە ۋاقتىلى ءارى ورىندى قويى­لىپ وتىر. وسى تۇستا جولداۋ حا­قىن­دا قوعام قايراتكەرى جاق­سىبەك قۇلەكەەۆتىڭ پىكىرىن كەل­تىرە كەتەيىك. «پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ەل دامۋىنىڭ بار­لىق سالاسىن قامتي وتىرىپ، ستراتەگيالىق باعىتتارىمىزدى ايقىنداي تۇس­كەن بيىلعى كە­زەكتى جولداۋى حالىقتىڭ كو­كەيىندە تۇيىندەلىپ، كوپتەن شو­عىرلانىپ، شەشۋىن كۇتىپ جۇر­گەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبى­رازىنىڭ جۋىق ارادا ساياسي ارەنادا شەشىمىن تاباتىنىنا سەنىم ۇيالاتقان قۇبىلىس بولدى. ون ءبىر تارماقتان تۇراتىن جولداۋدىڭ باس­تى مىندەتى – مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ حالىق ال­دىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرا وتىرىپ، قوعامنىڭ وتكىر تالابىنا ساي كەلەتىن ۇتىمدى، ناقتى ناتيجە بەرەتىن، ەلگە پايداسى مول شەشىمدەر قابىلداۋعا جۇمىلدىرۋ. ول شەشىمدەر مەيلىنشە ءادىل بولىپ، حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋى جانە دارىندى جاستارعا جول اشاتىن ءتيىمدى الەۋمەتتىك سا­تىلاردىڭ ورنىعۋىنا سەبەپ بولۋى ءتيىس. ويتكەنى ەلىمىزدە سوڭعى جىلدارى ۇمىت بولا باستاعان ادىلەتتى قوعام قاعيداسى، زاڭ ۇستەمدىگى، ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرۋ سەكىلدى ۇعىمدار جاڭا تۇرعىدا ايتىلىپ وتىر. اي­تارى جوق، كەز كەلگەن نارىق­تىق قاعيداتتارعا نەگىزدەلگەن قوعام تۇراقتى دامۋى ءۇشىن  سول ەلدىڭ بەلسەندى، وزىق ويلى ازا­ماتتارىنىڭ قابىلەتى مەن مۇم­كىندىكتەرىن تولىق پايدالانۋىنا مەيلىنشە جاعداي جاسالۋى كەرەك. ال ونىڭ كەپىلى – زاڭ ۇستەمدىگى، سايا­سي بيلىكتەن تاۋەل­سىز سوت جۇيەسى، ءتيىمدى ازا­ما­تتىق قوعام ينستيتۋتتارى جانە  كەڭ اۋقىمدا ايتى­لاتىن مەملەكەتتەگى ساياسي تۇراق­تى­لىق. ەلدە وسى اتالعان كاتە­گوريالار قالىپتاسىپ،  بيلىك پەن قوعامنىڭ اراسىن­دا تۇراقتى ديالوگ ورىن ال­عان جاعدايدا عانا مەملەكەت تۇراقتى دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسەتىنى راس جانە بۇل – اكسيوما. سوندىقتان دا بۇل جول­داۋ وسىنىسىمەن قۇندى»، دەيدى ج.قۇلەكەەۆ.

 

باستى ۇستانىم – الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك ورناتۋ

پرەزيدەنت تاۋەلسىزدىك كۇ­نىنە وراي مەملەكەتتىك نا­گرادالار مەن سىيلىقتار تاپ­سىرۋعا ارنالعان سالتاناتتى راسىمدە جولداۋدا قوزعالعان ماسە­لەلەردى تاعى دا ەكشەپ، الدا تۇر­عان مىندەتتەردى پىسىقتاي ءتۇستى. ء«بىز قيىندىقتار مەن كەدەر­گىلەرگە قاراماستان، العا ىلگە­رىلەۋدى جالعاستىرامىز»، دەگەن مەملەكەت باسشىسى ەكو­نوميكالىق قۋاتتى، الەۋ­مەت­تىك ءادىل جانە بەرىك تىرەگى مەن پروگرەسشىل قۇندىلىقتارى بار اشىق قوعام قۇرىپ جاتقا­نى­مىزدى، تۇتاس دۇنيەنىڭ تى­نىس-تىرشىلىگى وزگەرگەن، پان­دەميا بۇكىل الەمدى سىنعا العان قازىرگە كەزدە بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرىپ وتىر­عانىمىزدى ەسكە سالدى. ەپي­دەمياعا قارسى كەشەندى ءىس-شارالار ءۇشىن 350 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى بولىن­گەنىن جەتكىزگەن پرەزيدەنت ءوزى­نىڭ باستى ميسسياسى – الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ەكەنىنە ەكپىن بەردى. ق.توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا، بيىل 4 ميلليونعا جۋىق ازاماتتىڭ زەينەتاقىسى مەن الەۋمەتتىك جاردەماقىلارىنىڭ كولەمى ۇلعايدى، الەۋمەتتىك ساق­تاندىرۋ تولەمدەرى ورتاشا 50%-عا كوتەرىلدى، از قامتىلعان وتباسىلارداعى 500 مىڭنان اسا بالا ءۇشىن كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك پاكەت ەنگىزىلدى. پاندەميا كەزىندەگى قيىندىق­تارعا قاراماستان، ەل قامباسى استىققا تولدى. جاڭا جولدار سالىندى، تۇرعىن ۇيلەر مەن ينفراقۇرىلىمدىق نىساندار بوي كوتەردى. باسشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىن دايىنداۋعا باسا ءمان بەرىلدى.

مەملەكەت باسشىسى ءوز سو­زىندە قازاقستاننىڭ ناقتى با­سە­كەگە قابىلەتتىلىگىن جوعا­رى­لاتۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەر مەن رەسۋرستاردى جۇمىلدىرۋ، ۇلت­تىق مۇددەمىزدى بەرىك قور­عاپ، ەكونوميكادا، الەۋمەتتىك سالادا، ەكولوگيادا اۋقىمدى جۇيەلى شارالار كەشەنىن جۇزەگە اسىرۋدى جالعاستىرۋ، ادىلەتتى جانە تەڭ مۇمكىندىكتەر قاعيداتتارىن ىلگەرىلەتۋ سىندى باسقا دا مىن­دەت­تەردى اتادى.

وسى ورايدا قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى مۇرات قايىرگەلدين پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنى قار­ساڭىندا وتكەن مەملەكەتتىك ناگرادالار تاپسىرۋ راسىمىندە سويلەگەن ءسوزىن قولداي وتىرىپ، ءوز پىكىرىن بىلاي ساباقتادى: «پرەزيدەنت قيىندىقتار مەن كەدەرگىلەرگە قاراماستان، العا ىلگەرىلەۋدى جالعاستىرامىز دەدى. بۇل رەتتە ەلىمىزدى جاھاندىق داعدا­رىستان الىپ شىعۋ ءۇشىن كوپ ءىس تىندىرىلعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. مەملەكەت باس­شى­­سى ايتقانداي، جۇيەلى جۇ­­مىس­­تاردىڭ ناتيجەسىندە ەكو­نوميكاعا قاتىستى تەرىس بول­­جامداردى جوققا شىعارىپ، ىن­دەتتىڭ زاردابى ازايدى. دەر كەزىندە قابىلدانعان شارالار­دىڭ ارقاسىندا احۋال ءبىرشاما تۇراقتاندىرىلدى. جاھاندىق دۇربەلەڭگە قاراماستان، مەم­لەكەتتىڭ ىرگەسى مىعىم، تۇعىرى بەكەم ەكەنىن دالەلدەي بىلدىك. وسىنىڭ ءبارى ورتاق ماقسات ءۇشىن جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ، ەڭبەك ەتۋدىڭ جەمىسى».

ايتا كەتەيىك، پرەزيدەنت كەلەر جىلدى «تəۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى» دەپ جاريالاعانى بەلگىلى. وسىناۋ بيىك بەلەس – تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىزىنشى جىلىندا حالقىمىز بۇعان دەيىن قول جەتكىزىلگەن تابىستارىمىزدىڭ ەسەلەنە تۇسكەنىنە، تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تاپقا­نىنا اشىق اسپان، بەيبىت كۇننىڭ اياسىندا كۋا بولا بەرگەي!

 

سوڭعى جاڭالىقتار

جارىس پەن تابىس

ەكونوميكا • بۇگىن، 00:00

اقىلدىڭ ازابى

تاريح • كەشە

مەيرامحانالار جانە پاندەميا

كوروناۆيرۋس • كەشە

جۇرت جاعاجاي ىزدەپ ءجۇر

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار