جوعارىدا اتالعان نورمالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اگەنتتىك 2020 جىلعى قىركۇيەكتە تۇرعىن ۇيگە يپوتەكالىق قارىزداردى (يپوتەكالىق نەسيەلەردى) قايتا قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىنا بانكتەرگە بىرجاقتى تارتىپپەن شەتەل ۆاليۋتاسىندا ايىرباستالعان شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى يپوتەكالىق نەسيەلەر بويىنشا باعامدىق ايىرماشىلىقتاردى وتەۋ بويىنشا تۇزەتۋلەر قابىلداعان بولاتىن.
يپوتەكالىق باعدارلامالاردا نەسيە الۋشىلار ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەردەن قورعالعانى وسىعان دەيىن دە ءمالىم ەدى. 2016 جىلدان باستاپ ەلدە شەتەلدىك ۆاليۋتادا كىرىسى جوق جەكە تۇلعالارعا شەتەل ۆاليۋتاسىمەن يپوتەكالىق نەسيە بەرۋگە تىيىم سالىندى.
الەكساندر تەرەنتەۆ جيىن بارىسىندا بۇرىن شەتەل ۆاليۋتاسىندا يپوتەكالىق نەسيە الىپ, تەڭگە باعامىنىڭ اۋىتقۋىنا تاۋەلدى بولىپ قالعان قارىز الۋشىلارمەن ماسەلەسىنىڭ قالاي شەشىمىن تاۋىپ جاتقانى تۋرالى دا ايتىپ ءوتتى. تۇرعىن ءۇي يپوتەكالىق نەسيەسىن (يپوتەكالىق نەسيە) قايتا قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ «ۆاليۋتالىق» باعىتىن جۇزەگە اسىرۋ اياقتالدى, ونىڭ شەڭبەرىندە شەتەلدىك ۆاليۋتادا بەرىلگەن نەسيەلەر 2016 جىلعى 1 قاڭتارعا دەيىن ۇلتتىق بانكتىڭ 2015 جىلعى 18 تامىزداعى باعامى بويىنشا قايتا قارجىلاندىرىلدى (188, 1 دوللار ءۇشىن 35 تەڭگە).
وسىلايشا, قازاقستانداعى شەتەلدىك ۆاليۋتاداعى يپوتەكا ءنول پايىزعا دەيىن تومەندەتىلگەنى, ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىن تۇزەتۋ شەتەلدىك ۆاليۋتاداعى قارىز الۋشىلاردىڭ ايىرباس باعامدارىنىڭ وزگەرۋىنە تاۋەلدىلىگىن ارتتىرىپ, بارلىق ارتىقشىلىقتارىن جويعانى وسى جيىندا بەلگىلى بولدى.
2016 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ مەملەكەت شەتەلدىك ۆاليۋتادا كىرىسى جوق جانە تابىسى جوق جەكە تۇلعالارعا جاڭا ۆاليۋتاداعى يپوتەكالىق نەسيە بەرۋگە تىيىم سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. وسىلايشا, باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋمەن بىرگە جەكە جانە باسقا جىلجىمايتىن م ۇلىك كەپىلىمەن جەكە تۇلعالارعا ۆاليۋتالىق نەسيەلەر بەرۋ ماسەلەسىن شەشۋگە ناقتى قادامدار جاسالدى. .
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جانە بارلىق شەتەلدىك ۆاليۋتاداعى يپوتەكالىق قارىزداردى بارىنشا قامتۋ ماقساتىندا اگەنتتىك زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى ازىرلەدى, ولار بانكتەرگە باعدارلاما تالاپتارى بويىنشا يپوتەكالىق نەسيەلەردى بىرجاقتى تارتىپپەن كونۆەرتاتسيالاۋ قۇقىعىن بەرەدى. بۇل زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر 2020 جىلدىڭ 17 شىلدەسىنەن باستاپ كۇشىنە ەندى», دەدى الەكساندر تەرەنتەۆ.
ودان ءارى اگەنتتىكتىڭ وكىلى بانكتەرمەن بىرلەسىپ جۇرگىزگەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا باعدارلامانىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن حالىقتىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى يپوتەكالىق نەسيەلەرى جەڭىلدىكتى مولشەرلەمەمەن تەڭگەگە اۋىستىرىلعانىن ناقتىلاپ وتكەن دەپارتامەنت ديرەكتورى ازاماتتار بولاشاقتا ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەردەن قورعالعانىن تاعى دا ەسكە سالىپ ءوتتى.
بانكتەر 2220,6 ملرد.تەڭگە سوماسىنا 27202 شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى يپوتەكالىق نەسيەنى قايتا قارجىلاندىرعان, قارىز الۋشىلاردىڭ 262 ملرد تەڭگە مولشەرىندە نەسيە پايىزىنىڭ ءوسىمپۇلدارى مەن كوميسسيالىق سىياقىلارى كەشىرىلىپتى. اگەنتتىكتىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 2020 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا بانكتەر 2004 جىلدان 2009 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە قايتا قارجىلاندىرۋعا 180,3 ملرد.تەڭگە سوماسىندا 28,665 قارىزدى ماقۇلدادى, 27 638 نەسيە 167,5 ملرد.تەڭگە سوماسىندا قايتا قارجىلاندىرىلدى.
قازىرگى ۋاقىتتا باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى شەڭبەرىندە بانكتەرگە بولىنگەن قاراجات (130 ملرد. تەڭگە) جۇمسالدى جانە قايتا قارجىلاندىرۋ بۇرىن قايتا قارجىلاندىرىلعان نەسيەلەردى قايتارۋدان تۇسكەن اقشا ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلۋدا.
«2035 جىلعا دەيىن جالعىز تۇرعىن ءۇيدى ساقتاپ قالۋعا كومەكتەسەتىن قارىز الۋشىلاردىڭ سانى شامامەن 40 مىڭ بولادى», دەيدى الەكساندر تەرەنتەۆ.
اگەنتتىكتىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 2020 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا بانكتەر 2004 جىلدان 2009 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە قايتا قارجىلاندىرۋعا 180,3 ملرد.تەڭگە سوماسىندا 28,665 قارىزدى ماقۇلدادى, 27 638 نەسيە 167,5 ملرد.تەڭگە سوماسىندا قايتا قارجىلاندىرىلدى.
«باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى شەڭبەرىندە بانكتەرگە بولىنگەن 130 ملرد تەڭگە يگەرىلدى جانە قايتا قارجىلاندىرۋ بۇرىن قايتا قارجىلاندىرىلعان نەسيەلەردى قايتارۋدان تۇسكەن اقشا ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى الەكساندر تەرەنتەۆ.
وسىعان بايلانىستى, ونىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بانكتەر بۇرىن قارىزدارى قايتا قارجىلاندىرىلعان يپوتەكالىق قارىز الۋشىلارعا قارىز الۋشىنىڭ قارىزىن ازايتۋ, جەڭىلدەتىلگەن تولەم كەستەلەرىن بەلگىلەۋ, تولەم قابىلەتى قارىزدى وتەۋ مۇمكىن ەمەستىگىن جانە قارىزعا العان مەنشىگىنەن وزگە باسپاناسى جوق ەكەنىن دالەلدەگەن جاعدايدا ء ۇيدى قارىز الۋشىنىڭ مەنشىگىنە قايتارۋ تۇرىندە قوسىمشا كومەك كورسەتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە.
بانكتەردىڭ شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك 44,6 ملرد تەڭگە ءبولدى. قوسىمشا كومەك كورسەتۋدىڭ سوڭعى مەرزىمى 2021 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن بەلگىلەنگەن. وسىعان بايلانىستى, ونىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بانكتەر قايتا قارجىلاندىرىلعان يپوتەكالىق قارىز الۋشىلارعا قارىز الۋشىنىڭ قارىزىن ازايتۋ, جەڭىلدەتىلگەن تولەم كەستەلەرىن بەلگىلەۋ, سونداي-اق جالعىز قارىز الۋشىنى قارىز الۋشىنىڭ مەنشىگىنە قايتارۋ تۇرىندە قوسىمشا كومەك كورسەتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپتى. بانكتەردىڭ شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك 44,6 ملرد تەڭگە ءبولدى. قوسىمشا كومەك كورسەتۋدىڭ سوڭعى مەرزىمى 2021 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن بەلگىلەنگەن. تاعى دا 8 مىڭعا جۋىق قارىز الۋشىعا قوسىمشا كومەك كورسەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
2020 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنداعى جاعداي بويىنشا 1 731 قارىز الۋشى قوسىمشا كومەك سۇراپ بانكتەرگە جۇگىندى, ونىڭ ىشىندە 1177 قارىز الۋشىعا 9,8 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتىلدى, 270 ءوتىنىش قاراستىرىلۋدا, 344 ازامات نەسيە شارتتارىن ورىندامۋىنا بايلانىستى كومەك كورسەتىلگەن جوق.
«باعدارلامانى ىسكە اسىرا وتىرىپ, ءبىز پوپۋليزممەن اينالىسپايمىز جانە قارىز تولەمەسە دە كەشىرىلەدى دەگەن ماسىلدىق پيعىلدىڭ قالىپتاسىپ قالۋىنا جول بەرمەيمىز. بار بولعانى , قارىز الۋشىلارعا ناقتى تولەم قابىلەتتىلىگى نەگىزىندە ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋىنا جاعداي جاسايمىز. باعدارلاما بارلىق ازاماتتارعا نەسيەلەردى جويۋدى قاراستىرمايدى. اگەنتتىكتىڭ جۇمىسى باعدارلاما اياسىندا يپوتەكالىق قارىز الۋشىلاردى قولداۋمەن عانا شەكتەلمەيدى, قازىرگى ۋاقىتتا قارىز الۋشىلاردى قوسىمشا قولداۋعا باعىتتالعان زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردى ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەپ اتاپ ءوتتى تەرەنتەۆ.
نەسيەلەردى تولەۋ كەزىندە قيىندىقتارعا تاپ بولعان قارىز الۋشىلاردى قولداۋ جانە پروبلەمالىق قارىزداردى شەشۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا اگەنتتىك زاڭنامالىق اكتىلەرگە ماجبۇرلەپ ورىنداۋ شارالارى قابىلدانعانعا دەيىن پروبلەمالىق نەسيەلەردى مىندەتتى تۇردە قايتا قۇرىلىمداۋدى كوزدەيتىن تولىقتىرۋلاردىڭ قوسىمشا بلوگىن ازىرلەپ جاتىر ەكەن. سونداي-اق, بورىشكەر قارىزدى قايتا قۇرىلىمداۋ تۋرالى بانككە جۇگىنۋگە ءۇشىن ونىڭ شارتتارىن كەڭەيتۋ جاعى دا قاراستىرىلىپتى.
دەمەك, ۇلتتىق بانك پەن ۇكىمەت شەتەل ۆاليۋتاسىمەن قارجىلاندىرىلعان نەسيە ۇلەسىن نولدىك پايىزعا ءتۇسىرۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي نارىعىن دامىتۋ مەن نەسيەلەندىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە ءوتتى.