ەكولوگيا • 28 جەلتوقسان، 2020

وتىندىق اعاشتى ورىنسىز كەسپە

16 رەت كورسەتىلدى

پاۆلودار وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ حابارلاۋىنشا، ەگەر اۋىلدىقتار قىسقى وتىندىق اعاشتى رۇقسات بەرىلمەگەن قۇجاتسىز وتاپ-كەسىپ السا ايىپپۇل تولەيدى. ويتكەنى ءبىر ادامعا 5-10 تەكشە مەتر اعاش الۋعا عانا رۇقسات بەرىلگەن.

– ال، ەشقانداي رۇحسات قۇجا­تىنسىز كەسىلگەن اعاش كولەمى ءۇشىن زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەدى. كەل­تىرىلگەن شىعىن كولەمى 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اسسا، وندا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك سانالادى. مىسالى، قازان ايىندا زاڭسىز اعاش كەسكەن جەرلەرىنەن ماي اۋدانى باسكول اۋىلىنىڭ ءتورت تۇرعىنى ۇستالدى. ورمان­شىلاردىڭ باستى مىندەتى – ورمان بايلىعىن ساقتاۋ، ورمان تولى اعاشتى زاڭسىز ارەكەت جاساۋشىلاردان قورعاۋ، – دەيدى  مەكەمە باسشىسى ا.ءجۇسىپوۆ.

قىسى ۇزاققا  سوزىلاتىن سول­تۇستىكتەگى وڭىرلەردىڭ وتىن ءتۇرى اعاش پەن كومىر ەكەنى بەلگىلى. تۇر­مىستىق قاجەتتىلىككە كەسىلگەن اعاش­­تىڭ ورنىنا كوكتەمدە جاس وسكىندەر ەگىلگەنىمەن، وڭىردەگى اۋىلدار ءبىر قىستا اعاش وتىننىڭ 400 مىڭ تەكشە مەترىن جاعاتىن كورىنەدى.

ورمانشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ورمان شارۋاشىلىقتارىندا اعاشتار جالپىلاي جانە ساني­تارلىق تۇردە كەسىلەدى. اۋرۋعا شال­دىققان اعاشتاردىڭ 1 تەكشە مەترى 1600 تەڭگەدەن ساتىلادى. كادىمگى  جايقالىپ ءوسىپ تۇرعان ساۋ اعاشتاردىڭ 1 تەكشە مەترى – 2300 تەڭگە. ماماندار بۇتالعان، كەسىلگەن ءبىر كولىك وتىن اعاشىن 30-35 مىڭ تەڭگەدەن ساتا الادى.

– بۇل جەردە اعاشتار كەسى­لىپ، تابيعاتقا زيان كەلدى دەپ ۋايىم­داۋدىڭ قاجەتى جوق. ويت­كەنى جىل سايىن ورمانشىلار شارۋاشىلىقتا كەسىلگەن اعاش­تاردىڭ ورنىنا جاڭا اعاشتار ەگەدى. كوكتەم، جاز ايلارىنداعى قىسقى وتىن دايىنداۋ ماۋسى­مى جەلتوقسان ايىنا دەيىن جال­­عاسادى. نەگىزىنەن، ورمان القا­بىن كەسكەن سايىن ورماندى تو­لىق­تىرۋ مەكەمە تاراپىنان تەك­سەرىلىپ تۇرادى. مىسالى، 1 گەك­تار القاپتاعى اعاشتار كەسىل­سە، كەلەسى جىلى 2 گەكتار القاپقا اعاش­تار ەگىلەدى، – دەيدى ورمانشىلار.

سانيتارلىق شارالار بويىنشا جىل سايىن ورمانشىلار ورمان ىشىندە قۋراعان، اۋرۋعا شالدىققان ەسكى اعاشتارعا ارنايى بەلگى قويىپ كەتەدى. بۇل اعاشتاردى كەسىپ، وتىنعا جاراتۋعا بولادى.وتىنعا بەرىلەتىن اعاش­تاردى الۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى ورمان شارۋاشىلىعىنان ارنايى رۇقسات قاعازىن الادى. مىسالى، بيىل مەكەمەگە قاراستى ورمان­شى­لىقتاردا 8500 تەكشە مەتر اعاش جارامسىز بولىپ قالعان.

سونىمەن بىرگە اجدار ءجۇ­سىپوۆ­تىڭ ايتۋىنشا، جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ وتىنىشتەرىنە ساي كوپ بالالى جانە از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارىنا، باسقا دا مۇقتاج جاندارعا كومەك رەتىن­دە وتىندىق اعاش جەتكىزىلىپ بە­رىلەدى. ءار اۋداندا، قالادا جەر ۇي­دە تۇراتىن 10 وتباسىعا ءبىر تەك­شە مەتردەن، ال قىس سۋىتقان كەز­دە قوسىمشا وتىندىق اعاش بەرىلەدى.

 

پاۆلودار وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەكى وڭىردە اۋا ساپاسى ناشارلايدى

ايماقتار • بۇگىن، 09:36

جەڭىسكە جەتكىزگەن «جۇمىر قىلىش»

رۋحانيات • بۇگىن، 08:18

«ناۋرىز-فيلوسوفيا» ناقىشتارى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:17

رەيتينگتە جوعارىلادى

سپورت • بۇگىن، 08:15

شەشۋشى كەزەڭ باستالادى

سپورت • بۇگىن، 08:14

كارانتين قۇرساۋى سوگىلە باستادى

ايماقتار • بۇگىن، 08:10

زالال كولەمى – 1 ملرد تەڭگە

ەكولوگيا • بۇگىن، 08:08

ۇلاننان شىققان ۇلاعات يەسى

قوعام • بۇگىن، 08:00

قازاق ءۆالسىنىڭ كورولى

تەاتر • بۇگىن، 07:56

كوكسەرەك-عۇمىر

رۋحانيات • بۇگىن، 07:54

تەكتى تەرمەشى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:53

ءبىر مىڭ ءتۇپ تال ەگىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:44

ادامنان ادامنىڭ ايىرماسى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:43

مارس نەگە ماڭىزدى؟

الەم • بۇگىن، 07:39

ۇقساس جاڭالىقتار