– گوەلرو – بۇل ەنەرگەتيكانى دامىتۋدىڭ جوسپارى عانا ەمەس, كەڭەس رەسپۋبليكالارىنىڭ تۇتاستاي حالىق شارۋاشىلىعىن ۇدەمەلى دامىتۋدى كوزدەيتىن تۇڭعىش مەملەكەتتىك جوسپار دەپ ايتۋعا بولادى. سول سەبەپتى الىپ مەملەكەتتى ەلەكتر قۋاتىمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيتىن ستراتەگيالىق قۇجاتتا وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ ءتۇرلى سالالارىن جانە جاڭا وندىرىستىك كاسىپورىنداردى سالۋ ماسەلەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەلەكتر جەلىلەرى مەن ستانسالار جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاراستىرىلعان.
تاريحتان بەلگىلى, گوەلرو جوسپارى باستاپقىدا 10-15 جىلعا ارنالىپ, وسى ۋاقىت ارالىعىندا ونداعان وڭىرلىك ەلەكتر ستانسالارىن (جەس جانە سەس) سالۋ جوسپارلانعان. ول تابيعي, ەنەرگەتيكالىق جانە شيكىزاتتىق رەسۋرستاردى, ءار ءوڭىردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنگەن بولاتىن. جوسپار بويىنشا بۇكىل مەملەكەت اۋماعىندا ونەركاسىپ نىساندارى وڭتايلى ورنالاستىرىلۋى كەرەك ەدى. دەمەك, پوستكەڭەستىك ەلدەردەگى ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ جونىندەگى ىسكە قوسىلعان جانە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبالاردىڭ بارلىعى سول گوەلرو جوسپارىنىڭ زاڭدى جالعاسى دەۋگە بولادى.
قازاقستان ەنەرگەتيكاسىنىڭ تاريحى دا سول قۇجاتتا بەكىتىلگەن باستامالاردان باستاۋ الادى. سونىڭ ىشىندە «ەلەكتر جەلىلەرىن باسقارۋ جونىندەگى قازاقستان كومپانياسى» «KEGOC» اق ەلىمىزدەگى باستى ەلەكترجەلىلىك كومپانيا رەتىندە سول ءداستۇردى جالعاستىرىپ, جىلدان جىلعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكترجەلىلىك ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرىپ كەلەدى. بۇل سوزىمىزگە كومپانيانىڭ قالىپتاسۋى جانە وركەندەۋ تاريحى دالەل.
KEGOC 1997 جىلى قۇرىلعان ساتىنەن باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكاسىنىڭ كۇننەن كۇنگە ارتىپ كەلە جاتقان تۇتىنۋ سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق ەلەكتر تورابىن (ۇەت) دامىتۋ جانە جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى قولعا الدى. جاڭا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى جوسپارلاۋ بارىسىندا KEGOC بارلىق ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە گەوگرافيالىق اسپەكتىلەردى, ياعني نەگىزگى قۋات كوزدەرىنىڭ ورنالاسۋى, تابيعي رەسۋرستار, حالىق سانى جانە وڭىرلەردى دامىتۋ جوسپارلارىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى سىندى ماسەلەلەردى ۇنەمى نازاردا ۇستايدى.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, قازاقستانداعى نەگىزگى قۋات كوزدەرى ءىرى كومىر كەنىشتەرىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان. سونىڭ ءبىرى دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ءىرى كومىر كەنىشى – «بوگاتىر» رازرەزى ورنالاسقان ەكىباستۇز كومىر باسسەينى. سولاي بولا تۇرا, 2000 جىلداردىڭ باسىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كولەمى كۇرت وسكەن بولاتىن. سول ساتتەردە قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىندە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعى سەزىلە باستادى. وسى ماسەلەنى جويۋ ءۇشىن 2009 جىلى KEGOC جالپى ۇزىندىعى 1 097 شاقىرىمدى قۇرايتىن قازاقستاننىڭ «سولتۇستىك-وڭتۇستىك ءترانزيتى 500 كۆ ەكىنشى ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىلەرىن سالۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىردى.
كومپانيا تاريحىنداعى ەكىنشى ءارى ەڭ ءىرى, اۋقىمدى جوبا – «سولتۇستىك-شىعىس-وڭتۇستىك ءترانزيتى 500 كۆ اۋە جەلىلەرىن سالۋ» (شىعىس ءترانزيتى). اتالعان جوبا شەڭبەرىندە جالپى ۇزىندىعى 1 770 شاقىرىمنان اساتىن جوعارى ۆولتتى ەلەكتر جەلىلەرى تارتىلىپ, 2018 جىلى 500 كۆ ساناتىنا جاتاتىن «سەمەي», «اقتوعاي» جانە «تالدىقورعان» سىندى 3 جاڭا قوسالقى ستانسا سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. قولدانىستا جۇرگەن بىرقاتار ەنەرگەتيكا نىساندارى قايتادان جاڭارتىلدى.
«سولتۇستىك-وڭتۇستىك» 500 كۆ ەكىنشى ءترانزيتى جانە 500 كۆ شىعىس ءترانزيتى پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن قازاقستاننىڭ سولتۇستىكتەگى ەلەكتر ستانسالارىنان وڭتۇستىك وڭىرلەرگە ەلەكتر ەنەرگياسىن تاسىمالدايتىن جۇيەقۇراۋشى جەلىلەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتى 2 100 مۆت-قا دەيىن ارتا ءتۇستى. ياعني وسى اۋە جەلىلەرىن سالۋ ارقىلى وڭتۇستىك ايماقتارداعى ەلەكتر قۋاتىنىڭ تاپشىلىعى ماسەلەسىن جويۋعا جانە الداعى بىرنەشە جىلعا سول ايماقتا ءوسىپ كەلە جاتقان ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن تۇتىنۋ سۇرانىستارىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك الدىق.
كومپانيا قولدانىستاعى اكتيۆتەردى جاڭارتۋعا دا اسا كوڭىل بولەتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. قازىرگى تاڭدا كومپانيا 220-500 كۆ اۋە جەلىلەرىن قايتا جوندەۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋدامىز. ونداعى ماقسات – ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ تەحنيكالىق كورسەتكىشتەرىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە ەلەكتر قۋاتىن تاسىمالداۋ شارتتارىن كۇشەيتۋدىڭ ارقاسىندا قىزمەت ەتۋ مەرزىمىن كەمىندە 30 جىلعا دەيىن ۇلعايتۋ ارقىلى قازاقستان ۇلتتىق ەلەكتر تورابى جۇمىسىنىڭ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋ.
تاعى ءبىر اسا ماڭىزدى جوبا بار, ول – «قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ باتىس ايماعىنداعى ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ». جوبا اياسىندا ورال-اتىراۋ-تەڭىز باعىتى بويىنشا 220 كۆ ەكىنشى اۋە جەلىسىن تارتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل ەلەكتر قۋاتىن وتكىزۋ قابىلەتىن ەكى ەسەگە ۇلعايتىپ, وڭىردەگى تۇتىنۋشىلاردى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ سەنىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە KEGOC «اقىلدى» جەلىلەردى (SmartGrid) قالىپتاستىرۋدى قولعا الدى. دالىرەك ايتقاندا, قازىر كومپانيا ء«بىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جەلىسىنىڭ (بەج) جۇمىسىن باسقارۋدىڭ اپاتقا قارسى جانە رەجىمدىك اۆتوماتيكانىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ» جوباسىن ىسكە اسىرۋدا, جاقىندا اياقتالۋى ءتيىس.
بولاشاقتاعى جوسپارلار تۋرالى ايتاتىن بولساق, بۇگىنگى تاڭدا KEGOC تۇراقتى توك جەلىسىن قۇراستىرۋ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرىپ جاتىر. مۇنداي جەلى قولدانىستاعى جەلىلەرمەن سالىستىرعاندا 4-5 ەسەگە كوپ قۋات تاسىمالداۋعا جانە ونى ەداۋىر قاشىقتىققا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار بۇل قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق جانە ترانزيتتىك الەۋەتىن ۇلعايتۋعا دا جول اشادى. ماسەلەن, ارتىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىق ازيا جەلىلەرى ارقىلى وڭتۇستىك ازيا ەلدەرىنە ەكسپورتتاۋعا بولادى.
– قازاقستان ەنەرگەتيكتەرى تاياۋدا عانا وزدەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەلەرىن اتاپ وتكەن بولاتىن. ارىپتەستەرىڭىز ءۇشىن تاريح قويناۋىنا ەنىپ بارا جاتقان 2020 جىل قالاي ءوتتى؟
– وزىڭىزگە ءمالىم, 2020 جىلى كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن الەمنىڭ بارلىق ەلىنە تاراپ كەتكەن كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ سالدارىنان ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن دە, تۇتاستاي الەم ءۇشىن دە وڭاي جىل بولعان جوق. پاندەميالىق جاعداي كوپتەگەن كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋگە ىقپال ەتتى, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ كومپانيامىزدىڭ جوسپارلارىنا دا وزگەرىستەر ەندى. وسى جايعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, «KEGOC» اق-نىڭ ۇزدىكسىز قىزمەت ەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كومپانيا مەنەدجمەنتى بارلىق قاجەتتى شارالاردى جەدەل تۇردە قابىلداپ وتىردى. كوروناۆيرۋس دەرتىنىڭ تارالۋىنا جول بەرمەس ءۇشىن جەدەل شتاب قۇرىلدى. شتاب جۇمىسى بارىسىندا نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارى مەن وڭىرلەردەگى جاعدايعا ۇزدىكسىز مونيتورينگ جاسالىپ, كومپانيا كولەمىندە اتقارىلىپ جاتقان بارلىق شارا ۇيلەستىرىلىپ وتىردى.
KEGOC كومپانياسى باستى ەلەكترجەلىلىك كومپانيا رەتىندە ەلىمىزدەگى ءومىر ءسۇرۋدى قامتاماسىز ەتۋشى ۇيىمدار قاتارىنا جاتادى. قازىرگى كەزدەگى جاعدايدىڭ قيىندىعىنا قاراماستان, كومپانيا ۇجىمى جۇمىلا قىزمەت اتقارىپ, وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ابىرويمەن ورىنداپ كەلەدى. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى باستى قىزمەتىمىز – تۇتىنۋشىلار ەلەكتر ەنەرگياسىمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتىلدى. جۇيەلى وپەراتور رەتىندە كومپانيا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ (قر بەج) سەنىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتىپ, شەكارالاس مەملەكەتتەردىڭ ەنەرگوجۇيەلەرىمەن قاتارلاس جۇمىس رەجىمدەرىنىڭ سەنىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ۇيلەسىمدى باسقارۋ ءۇشىن تۇراقتى بايلانىستا بولدى. بۇل جۇمىستار ەلىمىزدىڭ تۇتاستاي ەنەرگوجۇيەسىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
جىلدى جاقسى كورسەتكىشتەرمەن اياقتاعالى وتىرمىز. كومپانياعا 2020 جىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 37,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە تازا كىرىس كىردى. بۇل 2019 جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 26,8%-عا ارتىق. جىل سوڭىنداعى قورىتىندى بويىنشا كورسەتكىشتەرىمىز دە جاعىمدى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن.
تۇراقتى قارجىلىق جاعدايدىڭ كورسەتكىشى رەتىندە كومپانيا اكتسيالارى باعاسىنىڭ وزگەرۋ ديناميكاسىن قاراستىرۋعا بولادى. سوڭعى بىرنەشە جىل قاتارىنان KEGOC اكتسيالارى قازاقستاننىڭ قور نارىعىنداعى ەڭ ءتيىمدى ءارى جوعارى سۇرانىسقا يە قۇندى قاعاز بولىپ سانالادى. قازىرگى كەزدە «KEGOC» اق-نىڭ ءبىر اكتسياسىنىڭ قۇنى 1 700 تەڭگە ماڭايىندا قۇبىلىپ تۇر. بۇل العاشقى ورنالاستىرىلعان باعادان (باستاپقى باعاسى – 505 تەڭگە) 3,3 ەسە ارتىق. وسى ۋاقىتتار ارالىعىندا «KEGOC» اق-نىڭ اكتسيونەرلەرىنە تولەنگەن ديۆيدەندتەردىڭ جالپى كولەمى 133,2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا عانا اكتسيونەرلەرگە 20 ملرد تەڭگە كولەمىندە ديۆيدەند تولەندى.
سونداي-اق كومپانيانىڭ نەگىزگى اكتسيونەرى «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق قورى باستاماشى بولعان – بيزنەستى ترانسفورماتسيالاۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋدامىز. باعدارلامانىڭ باستى ماقساتى – بيزنەس-ۇردىستەردى وڭتايلاندىرىپ, قىزمەت تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, قالىپتاسقان تارتىپتەردى جانە قارىم-قاتىناستاردى وزگەرتۋ جونىندەگى كەز كەلگەن باستامالاردىڭ بارلىعى قىزمەتكەرلەر اراسىندا كۇمان تۋعىزاتىنى ءسوزسىز جانە كوبىسىنىڭ وزگەرىستەرگە قارسى بولۋى دا بەك مۇمكىن. الايدا دۇرىس تاڭدالعان ادىستەر مەن كوممۋنيكاتسيانىڭ ارقاسىندا كومپانيا ۇجىمى اتالعان باعدارلامانىڭ قاجەتتىلىگىن مويىنداپ قانا قويماي, بارلىعى ءبىراۋىزدان قولدادى. سوندىقتان اۆتوماتتاندىرۋ جانە تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى نەگىزگى ءىس-شارالار اياقتالىسىمەن جۇزەگە اسىرعان ترانفورماتسيا باعدارلاماسىنىڭ تيىمدىلىگىن بارلىعىمىز سەزىنەمىز دەگەن ويدامىن.
– قىس مەزگىلىندە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كەز كەلگەن قاتارداعى قازاقستاندىقتاردى قىزىقتىرادى دەسەم, قاتەلەسپەيتىن شىعارمىن. اڭگىمەمىزدى وسى باعىتقا بۇرساق...
– شىنىمەن دە, كۇز بەن قىس مەزگىلى ەنەرگەتيكتەر ءۇشىن اسا قيىن جانە كۇردەلى كەزەڭ. سوندىقتان ەرتە كوكتەمنەن باستاپ, كۇن جىلىنا سالىسىمەن ءبىز ۇلتتىق ەلەكتر تورابىن كەزەكتى كۇز-قىس مەزگىلىنە دايىنداۋعا كىرىسىپ كەتەمىز. كومپانيا بالانسىندا ۇەت-تى قۇرايتىن ۇزىندىعى شامامەن 26,4 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايتىن كەرنەۋى 220-1150 كۆ ەلەكتر جەتكىزۋ جەلىلەرى جانە ترانسفورماتورلارىنىڭ بەلگىلەنگەن قۋاتى 36,0 گۆا-دان اساتىن 80 ەلەكتر ستانساسى كىرەدى.
بيىل جوندەۋ-پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردىڭ بارلىق جوسپارلانعان كولەمى ۋاقتىلى ءارى ساپالى اتقارىلدى. ەڭ الدىمەن كومپانيانىڭ ەلەكتر جەتكىزۋ اۋە جەلىلەرىندە جانە ەلەكتر ستانتسيالارىندا جۇرگىزىلدى. بارلىعى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزەتىن 95 جەلى جانە ستانسالارداعى جابدىقتاردىڭ 56 داناسى جوندەۋدەن ءوتتى. بۇدان بولەك, عيماراتتار مەن قۇرىلعىلار جانە ارنايى تەحنيكالار دا جوندەلدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, ستانسالار مەن اۋە جەلىلەرىندە جوندەۋ-پروفيلاكتيكالىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزىندە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. بارلىق فيليالدا «ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن قورعاۋ جونىندەگى وندىرىستىك كەڭەسىنىڭ» ينستيتۋتى قالىپتاستىرىلدى. وندىرىستىك جۇمىسشىلاردى جەكە قورعانۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوماقتى قاراجات بولىنەدى, جاڭا نورماتيۆتىك قۇجاتتار ازىرلەنىپ, نۇسقاۋلىق پەن وقىتۋ شارالارى ۇيىمداستىرىلادى.
كۇز-قىس مەزگىلى باستالماس بۇرىن قاجەتتى ماتەريالداردىڭ, قوسالقى بولشەكتەردىڭ, قۇرىلعىلاردىڭ اپاتتىق قورى قالىپتاستىرىلدى. ترانسفورماتورلارعا قاجەتتى ماي مەن جانار-جاعار مايدىڭ قورى دا دايىندالىپ قويدى.
ناتيجەسىندە, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ اتوم جانە ەنەرگەتيكالىق قاداعالاۋ جانە باقىلاۋ كوميتەتى «KEGOC» اق-نا 2020-2021 جىلدارى كۇز-قىس مەزگىلىندەگى جۇمىسقا دايىن ەكەندىگى تۋرالى قۇجاتتى بەكىتىلگەن مەرزىمىنەن بۇرىن تابىستادى. سول سەبەپتى, وتانداستارىمىزدى KEGOC ۇجىمى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەلەكتر تورابىنىڭ الداعى قىسقى كەزەڭدە دە ەش اقاۋسىز, سەنىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەدى دەپ سەندىرە الامىن.
– بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى اسا ماڭىزدى ەكونوميكالىق باستامالاردى كوتەردى. ولار كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردى دا اينالىپ وتپەيتىنى انىق. اتاپ ايتساق, مەملەكەت باسشىسى وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. ءسىزدىڭ كومپانياڭىز بۇل باعىتتا قانداي ىستەر تىندىردى؟
– قازاقستاندىق وندىرۋشىلەرمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ – ءبىزدىڭ كومپانيا قىزمەتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. بۇل ورايدا «KEGOC» اق «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ كومپانيالار توبىنىڭ قۇرامىندا ەكەنىن, ال وتاندىق وندىرۋشىلەر قوردىڭ ۇزاق مەرزىمدى سەرىكتەستەرى ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. كومپانيامىز قازاقستاندا وندىرىلگەن تاۋارلاردى ساتىپ الۋ كولەمىن ۇلعايتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. اتاپ ايتساق, جوعارىدا اتالعان ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە كومپانيا تەمىر-بەتون بۇيىمدارىن, تەمىر تىرەۋلەردى, كابەل-سىم سياقتى ونىمدەردى, بايلانىس كوندەنساتورلارىن, ترانسفورماتورلاردى, رەلەلىك قورعانىس پانەلدەرىن جانە اۆتوماتيكانىڭ كەيبىر تۇرلەرىن وتاندىق وندىرۋشىلەردەن ساتىپ الادى.
ناتيجەسىندە, ماسەلەن, 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «KEGOC» اق-دا ساتىپ الۋ كولەمىندەگى جالپى جەرگىلىكتى ءونىم ۇلەسى 60% نەمەسە 34 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ەل ىشىندە كومپانيا نەگىزىنەن رەاكتور, ترانسفورماتور, ارنايى تەحنيكا, مەتالقۇرىلعىلارىن, وقشاۋلاعىشتاردى, موتور مايلارىن, اككۋمۋلياتور باتارەيالارىن, كابەلدىك ونىمدەردى, ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارى, بوياۋ ماتەريالدارىن, جانار-جاعار مايدى جانە باسقا دا كوپتەگەن ونىمدەردى ساتىپ الادى.
KEGOC سونىمەن قاتار مۇگەدەكتەر قوعامىمەن تىعىز جۇمىس ىستەيدى. وندىرىستىك ماماندار ءۇشىن بارلىق زاماناۋي تالاپتارعا ساي كەلەتىن ارنايى كيىم-كەشەكتى تۇراقتى تۇردە وسى ۇيىمنان ساتىپ الادى.
– باقىتجان تولەۋقاجى ۇلى, بۇعان دەيىن «KEGOC» اق-نىڭ بارلىق جەتىستىگى – ۇجىمنىڭ جۇدىرىقتاي جۇمىلۋىنىڭ, قالىپتاسقان كورپوراتيۆتىك جوعارى مادەنيەتتىڭ ارقاسى دەپ بىرنەشە مارتە ايتىپ قالدىڭىز. بۇل جولعا قالاي كەلدىڭىزدەر؟
– مەن بۇل پىكىرىمدى قايتالاعىم كەلىپ تۇر, كومپانيامىزدىڭ بارلىق جەتىستىگى – ۇيىمشىل ۇجىمنىڭ تىنىمسىز اتقارىپ كەلگەن اۋقىمدى جۇمىسىنىڭ جەمىسى. ۇجىم, ياعني ادام كاپيتالى – KEGOC كومپانياسىنىڭ ەڭ باستى ءارى قۇندى اكتيۆى سانالادى.
كومپانيا قىزمەتكەرلەرى ۇنەمى جوعارى كورپوراتيۆتىك مادەنيەتتى كورسەتىپ كەلەدى. بۇل ادىلەتتىلىك, اشىقتىق, سىيلاستىق, تەڭ مۇمكىندىكتەر, ۇرپاقتار ساباقتاستىعى مەن ۇزدىك الەمدىك تاجىريبە جانە HR-تەحنولوگيالارعا سۇيەنگەن ءتيىمدى كادرلىق ساياساتتىڭ, سونداي-اق باسشىلىق پەن قاتارداعى جۇمىسشىلار اراسىنداعى ءوزارا ۇزدىكسىز ديالوگتىڭ ماۋەلى جەمىسى دەپ بىلەمىن.
«KEGOC» اق-دا بارلىق قىزمەتكەر ۇستاناتىن قاعيداتتار مەن ءداستۇر جانە ەرەجەلەر ەنگەن قۇندىلىقتار جۇيەسى قالىپتاسقان. جىلدار بويعى ۇزدىكسىز جانە جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى جۇمىستىڭ ارقاسىندا ۇلتتىق ەلەكتر تورابىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋدەگى كومپانيانىڭ ميسسيالىق جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنەتىن تەڭدەسسىز قارىم-قاتىناس مادەنيەتى قالىپتاستى.
مۇنداي مادەنيەت ادامداردى كاسىبي قىزىعۋشىلىقتارى بويىنشا بىرىكتىرىپ, وندىرىستەگى قيىندىقتارعا جۇمىلا توتەپ بەرۋگە ىقپالداستىرادى. بىراق مۇنىمەن شەكتەلىپ قالماي, ول تۇراقتى تۇردە دامىپ, ۋاقىت وتە كەلە جەتىلىپ, ىشكى جانە سىرتقى ورتانىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بەيىمدەلىپ وتىرادى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتور, كومپانيانىڭ العا قويعان ماقساتتارىنا جەتۋىندە بارلىق قىزمەتكەرىمىزدىڭ ۇلەسى بار. ياعني ءاربىر ماماننىڭ كاسىبي جانە جەكە الەۋەتىن دامىتۋعا, مانساپتىق ساتىمەن وسۋىنە بارلىق جاعداي جاسالعان. كومپانيادا جىل سايىن دارىندىلار توبى جاساقتالادى. بىلايشا ايتقاندا, كادرلىق رەزەرۆ دەپ ايتۋعا بولادى. وعان جىل قورىتىندىسى بويىنشا ۇنەمى جوعارى كورسەتكىشتەر كورسەتەتىن قىزمەتكەرلەر كىرەدى.
قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى جانە ولارعا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋدىڭ باسقا دا تۇرلەرى وتە ماڭىزدى, ارينە. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ بارلىعى ادامداردى بار كۇشىن سالىپ, بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا, جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتۋگە ىنتالاندىرادى.
جىل سايىن كومپانيا ەڭبەك اۋلەتتەرى ينستيتۋتىنا جانە قىزمەتكەرلەرگە ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتەدى. كورپوراتيۆتىك قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىراتىن جانە دامىتاتىن الەۋمەتتىك باعىتتاعى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرادى.
بۇل جۇمىستار وڭ ناتيجە كورسەتىپ وتىر. «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق كومپانيالار توبىنىڭ اراسىندا «KEGOC» اق الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق پەن ۇجىمنىڭ ارالاسۋ يندەكسى بويىنشا تۇراقتى تۇردە ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە بولىپ كەلەدى. 2019 جىلى جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر بويىنشا «KEGOC» اق-دا الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق يندەكسى 90%-عا جەتتى. ونىڭ الدىنداعى جىلمەن سالىستىرعاندا (85%) بۇل كورسەتكىش 5 پۋنكتكە جوعارى. اكىمشىلىك-باسقارۋشىلىق ۇجىمنىڭ ارالاسۋ يندەكسىنىڭ كورسەتكىشى دە وڭ ناتيجە (74%) كورسەتىپ كەلەدى, ال 2018 جىلى 69% بولعان.
جالپى, كومپانيا مەنەدجمەنتى قىسقا مەرزىمدى مىندەتتەمەلەر مەن ۇزاق مەرزىمدى ماقساتتاردى ناقتى ءارى ايقىن تۇسىنەدى. «KEGOC» اق-نىڭ مىندەتى – ۇزاق مەرزىمدىك تۇراقتى دامۋ بولىپ تابىلادى!
سۇحباتتىڭ سوڭىندا بارشا قازاقستاندىقتاردى كەلە جاتقان جاڭا جىل مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى, ال ارىپتەستەرىمدى كاسىبي مەرەكە – ەنەرگەتيك كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن!
اڭگىمەلەسكەن
عابيت ىسكەندەر ۇلى,
«ەgemen Qazaqstan»
