وسىلايشا, پرەزيدەنتتىڭ ەلدى مەكەندەر مەن اۋىلدىق جەرلەردى كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى ىسكە اسىپ, قورداي اۋدانىنا قاراستى اۋقاتتى, بۇلار باتىر, سورتوبە, ماسانشى, قاراكەمەر, قاراسۋ, وتەگەن, قىزىلساي, كۇنباتىس-1 جانە كۇنباتىس-2 اۋىلدارى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جەلىلەرىنە قوسىلدى.
قىسقا مەرزىمدە جۇزەگە اسقان بۇل جوبا بيىل ماۋسىم ايىندا عانا قولعا الىنعان. كۇزدىڭ ورتاسىندا, ياعني 15 قازاندا سالتاناتتى جاعدايدا قاراسۋ مەن وتەگەن اۋىلدارىنا كوگىلدىر وتىن كىرگىزىلگەن ەدى. كوپ ۇزاماي, ەندى مىنە, تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا 57 مىڭداي تۇرعىنى بار سەگىز ەلدى مەكەندە گاز قۇبىرلارىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, جۇرتتىڭ قولى جىلۋ كوزىنە جەتىپ وتىر.
كومپانيا ماماندارى اتاپ وتكەندەي, قورداي اۋدانىندا 392 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرى تارتىلىپ, گاز تاراتۋ جەلىلەرى ارقىلى تابيعي گاز الەۋمەتتىك جانە كاسىپكەرلىكتىڭ 274 نىسانىنا جەتكىزىلەدى. ونىڭ ىشىندە, جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, 10 ەلدى مەكەننىڭ 7 مىڭ شاڭىراعى دا بار.
ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ 70 جىلدان استام ۋاقىت بويى قوردايدى گازبەن قامتۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاپپاي كەلگەنىنە توقتالدى. «بيىلعى جىلدى تاريحي دەپ اتاۋعا بولادى. ەل پرەزيدەنتى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا 100 مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋداننىڭ 22 اۋىلىن گازداندىرۋعا 10 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى. ناتيجەسىندە قوردايلىقتاردى كوگىلدىر وتىنمەن قامتۋ دەڭگەيى 47 پايىزدان 95-كە دەيىن كوبەيەدى. مۇنداي اۋقىمدى جۇمىستار بۇل ايماقتا بۇرىن-سوڭدى جۇرگىزىلگەن جوق», دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.
وسى قۋانىشتى كۇنمەن جەرلەستەرىن اۋداندىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى ابدىبەك سەيىلحانوۆ قۇتتىقتادى.
– وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, جىل باسىندا پرەزيدەنت كەلىپ كەتكەن ەدى. سول ساپار بارىسىندا ءبىز مەملەكەت باسشىسىنان اۋدانداعى بىرقاتار تۇيتكىلدى شەشۋگە جاردەم جاساۋىن ءوتىنىپ ەدىك. سول ماسەلەلەردىڭ ىشىندە گازداندىرۋ دا بار. ءوتىنىشىمىز ەسكەرۋسىز قالعان جوق. وسى سالتاناتتى ساتكە قاتىسى بار بارشا جانعا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. ءبىز ءۇشىن بۇل ايتۋلى مەرەكە جانە دۇنگەن باۋىرلارىمىزبەن باس قوسىپ, ءبىر-ءبىرىمىزدى قۇتتىقتاپ, پىكىر الماساتىن جاقسى سەبەپ بولدى. ءبارىمىزدىڭ ماقساتىمىز – بىرلىك, – دەيدى ءا.سەيىلحانوۆ.
«قازترانسگاز ايماق» اق جامبىل وندىرىستىك فيليالىنىڭ ديرەكتورى ساكەن يسمايلوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدارعا گاز جەتكىزەتىن قۇبىرلاردىڭ قۇرىلىسى «قورداي» اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسىن (اگتس) جاڭعىرتۋ جانە ونىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋمەن قاتار جۇرگىزىلدى. اتالعان جۇمىستار قورداي اۋدانىنىڭ تاعى 12 ەلدى مەكەنىن گازداندىرۋدى جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ناتيجەسىندە, قوردايداعى 41 اۋىلدىڭ 29-ى تولىقتاي گازداندىرىلۋى ءتيىس. دەمەك, بۇل اۋدان حالقىنىڭ كوپشىلىگى گاز يگىلىگىن كورەتىن كۇن الىس ەمەس دەگەن ءسوز.
سالتاناتتى جيىننان كەيىن وبلىس اكىمى وزگەلەرمەن بىرگە ۇيىنە گاز كىرگىزگەن جەرگىلىكتى تۇرعىن مۋسا ماشانلونىڭ شاڭىراعىنا باس سۇقتى.
– گاز قوسىلعاننان كەيىن بىزدە جاڭا ءومىر باستالدى. ۇيىمىزدە ءاردايىم جايلىلىق پەن جىلۋ بولادى. ەلىمىزدىڭ باسشىلىعى مەن گاز ماماندارىنا وتباسىمىزداعى قۋانىش ءۇشىن العىسىمىز شەكسىز, – دەدى سورتوبە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ءمادينا مولداجانوۆا.
كوگىلدىر وتىن وشاقتى مازداتىپ قانا قويماي, مونشا, مەكتەپ, مەديتسينا مەكەمەلەرىن دە جىلىتىپ, جانعا راقات سىيلايتىنى جۇرتتى قۋانتىپ وتىر. ەڭ باستىسى, تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قاپەردەن شىعارماۋ كەرەك.
مۇنان دا بولەك, ۇلان-عايىر دالامىزدىڭ بارلىق ايماقتارىنا گاز جەتكىزۋ – ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق احۋالىنا دا تيگىزەتىن سەپتىگى وراسان. ونىڭ ۇستىنە كوگىلدىر وتىنعا قاتىستى اتقارىلىپ جاتقان جوبالار مەملەكەتىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىنىڭ ءبىر پاراسى بولعاندىقتان, ۇكىمەت تە بۇل ماسەلەگە ءجىتى نازار اۋدارىپ وتىرعانى بارشامىزعا بەلگىلى.
بۇل جەردەگى وبەكتيۆتى قيىندىقتار مىنادا, مۇناي-گاز كەن ورىندارى نەگىزىنەن رەسپۋبليكامىزدىڭ باتىس وڭىرلەرىندە ورنالاسقاندىقتان, مىڭداعان شاقىرىمدارعا سوزىلعان گاز قۇبىرلارىن تارتىپ, ونى سايكەس ينفراقۇرىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتۋ وراسان كۇش, قوماقتى قاراجات پەن ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى.
قۋانتارلىعى, «سارىارقا» گاز قۇبىرى ارقىلى وتاندىق گاز جەتكىزىلگەن ەلوردامىز نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ العاشقى جۇزدەگەن تۇرعىنى بيىلعى قىستى كوگىلدىر وتىنمەن قارسى الىپ وتىر. قازىرگى كەزدە كليماتى قاتال, اۋا رايى سۋىق ورتالىق پەن سولتۇستىك ءۇشىن اسا ماڭىزدى وسى جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە اسىرۋ ءىسى جوسپارلانۋدا.
جامبىل وبلىسى,
قورداي اۋدانى
