وقيعا • 10 جەلتوقسان, 2020

اباي جولىنداعى ابىزدار

620 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداس­تىرۋىمەن اۋەزوۆ مۇراجايىندا بەلگىلى جۋرناليست-جازۋشى داۋلەت سەيسەن ۇلىنىڭ كورنەكتى ابايتانۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى قايىم مۇحامەدحانوۆ تۋرالى «ەر قازاق» دەپ اتالاتىن دەرەكتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتكىزىلدى.

اباي جولىنداعى ابىزدار

بۇل شارانىڭ اتالعان مۇراجايدا وتكىزىلۋىنىڭ وزىندىك سەبەبى دە جوق ەمەس. ياعني قايىم عۇلاما مۇحتاردىڭ سۇيىكتى شاكىرتى ءھام سەنىمدى سەرىگى بولا بىلگەن ادام. مۇحاڭنىڭ اقىل-كەڭەسىمەن كەشەگى اۋمالى-توكپەلى زاماندا ەش تايسالماس­تان اباي تاقىرىبىنا دەندەپ بويلاي بىلگەن, حاكىم ولەڭدەرىنىڭ تەكس­تولوگياسىمەن ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قاجىماي, تالماي اينالىسقان, وتىزدان استام ولەڭىن قاتارعا قوسقان, ابايدىڭ اقىندىق مەكتەبىن تۇبەگەيلى زەرتتەگەن, اباي مۇراجايىنىڭ ىرگەتاسىن قالاسىپ, العاشقى باسشىسى بولعان, باسىنا قاتەر تونگەندىگىنە قاراماستان ۇستازىن ساتپاعان ول رەسپۋبليكا ءانۇرانىنىڭ اۆتورى ەكەندىگىنە قاراماستان تۇرمەنىڭ ازابى مەن مازاعىن ءبىر كىسىدەي-اق كورگەن-ءدى.

مۇنى ءبىر دەسەك, ونىڭ سىرتىندا مۇحاڭ قايىمدى ادەبيەت ينستيتۋتىنا قىزمەتكە ءبىر ەمەس ەكى رەت شاقىرتقان ەكەن. ال ونىڭ رەتى بولماعان سوڭ ايداۋدان ورالعان شاكىرتىنىڭ وسىندا ەكىنشى قايتارا عىلىمي ەڭبەگىن ساتىمەن قورعاپ شىعۋىنا قامقورلىق تانىتقان دا اۋەزوۆ. وسى ورايدا استىن سىزىپ, ءبىر اتاپ ايتارلىق ءبىر جايت سول, قايىم اعا ابايدىڭ 150 جىلدىعى قارساڭىندا ۇستازىنىڭ اتىنداعى ادەبيەت ينستيتۋتىندا قىز­مەت اتقارىپ, اقىننىڭ مەرەكەلىك با­سىلىمىنىڭ دۇرىس شىعۋىنا, سونىمەن بىرگە «اباي» ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ جارىق كورۋىنە ايانباي اتسالىسىپ, لايىقتى تۇردە مەم­لە­كەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اتانعان ەدى.

مىنە, وسىنداي قيلى تاعدىردى باسىنان وتكەرگەن ابايتانۋشى عالىمنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىن ادەبيەت ينس­تيتۋتىنىڭ ابايتانۋ جانە جاڭا ءداۋىر ادەبيەتى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور سەرىكقازى قوراباي جۇرگىزىپ وتىردى. تۇساۋكەسەر راسىمىندە ءسوز العان بەلگىلى ابايتانۋشى عالىم تۇرسىن جۇرت­باي, پەداگوگيكا عىلىمدارى اكا­دە­مياسىنىڭ پرەزيدەنتى, اكادەميك, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اسقاربەك قۇسايىنوۆ, شىعىستانۋ ينس­­تيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, بەلگىلى عالىم, اقىن دۇكەن ءماسىمحان ۇلى, اۋەزوۆ مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى, مۇحاڭنىڭ جيەن نەمەرەسى ديار قوناەۆ, فيلولوگيا عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى ايگۇل ىسماقوۆا, اقىن, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اۋباكىر قايران, قايىم مۇحامەدحانوۆ اتىنداعى ءبىلىم جانە مادەنيەت قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى, عىلىم دوكتورى دينا مۇحامەدحانوۆا كورنەكتى ابايتانۋشىعا ارنالعان العاشقى كىتاپ­تىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىنە كەڭىنەن توقتالدى. انا زاماندا قايىم جازعان ءانۇراننىڭ ءسوزى بۇرمالانىپ, ء«بىز قازاق» بولىپ وگەرتىلگەنى, سول ءسوز ەندى وزىنە ورنىمەن قايتىپ ورالعانى دا ايتىلماي قالمادى. ۇلى جانىبەكتىڭ دەمەۋشىلىگىمەن شىققان كىتاپتى ەندىگى جەردە مەملەكەتتىك تاپسى­رىس­پەن شىعارۋ كەرەكتىگى جونىندە وڭ­دى ۇسىنىس تا ايتىلىپ جاتتى. اقىن اۋبا­كىر ۇستازىنا ارنالعان ولەڭىن وقىدى.

ال كىتاپ اۆتورى داۋلەت سەيسەن ۇلى بولسا ءوز كەزەگىندە وسى شاراعا ۇيىت­قى بولعان ينستيتۋت پەن مۇراجاي باسشى­لىعىنا, كىتاپتىڭ رەتسەنزەنتى تۇرسىن جۇرتباي مەن كىتاپ اۆتورىنىڭ عىلىمي كەڭەسشىسى دينا مۇحامەدحانعا, سونىمەن بىرگە جيىندا ءوز پىكىرلەرىن ايتىپ, يگى تىلەكتەرىن ورتاعا سالعان شەشەندەرگە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

اباي جىلىنىڭ اياسىندا وتكەن جيىن سوڭىندا كىتاپ اۆتورى وتانىمىزدىڭ ۇلا­عاتتى ۇلى قايىم مۇحامەدحانوۆتى ەستە ساقتاپ, ونىڭ شىعارماشىلىق مۇرا­سىن ناسيحاتتاۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ونىڭ مەرەيتويلىق مەدالىمەن ماراپاتتال­دى. ونى اۋەزوۆ مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى ديار قوناەۆ تابىستادى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار