«...ازامات ەردىڭ بالاسى
از ۇيىقتار دا, كوپ جورتار –
دۇشپانعا كەتكەن ارى مەن
بارىمتاعا تۇسكەن مالى بار».
ازامات ەردىڭ بالاسى, ءبىرتۋار ماحامبەتتىڭ, باسقاسىن ايتپاعاندا, مىنا ءتورت جولدىق ولەڭى «دۇشپانعا كەتكەن ارى مەن بارىمتاعا تۇسكەن مالى بار» بۇگىنگى قازاق قوعامىنا وي سالۋى ءتيىس... وسى ورايدا بۇگىن «بارىمتاعا تۇسكەن مالىمىزدى» ەمەس, «دۇشپانعا كەتكەن ارىمىز» جونىندە از-كەم ءسوز وربىتسەك.
وزگەنىڭ رۋحاني اگرەسسياسىنا, جاتجۇرتتىڭ مادەني ەكسپانسياسىنا, اقپاراتتىق تۇرعىداعى وكتەمدىگىنە لايىقتى توتەپ بەرۋ ءۇشىن, اسىرەسە بۇگىنگى قازاق قوعامى ازامات ەردىڭ بالاسىنداي «از ۇيىقتاپ, كوپ جورتقانى» ءجون. دالىرەگى, ۇلتتىق امبيتسيامىزدى سىپايى تۇردە كورسەتە وتىرىپ, بارشا قازاقستاندىقتاردى ەلدىك ىسكە ۇندەيتىن باستاماشىل, قوزعاۋشى, ورتالىق كۇشكە اينالۋىمىز كەرەك-اق. الايدا قازاق قوعامى بولاشاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى تەرەڭ سەزىنىپ, وسىناۋ وزەكتى مىندەتتى ابىرويمەن ورىنداۋعا بارشا قازاقستاندىقتاردى جۇمىلدىرا الۋى بۇگىننىڭ ەڭ باستى ماسەلەسى ەكەنىن تولىق ۇعىنا قويماعاندايمىز. وسى ولقىلىقتان وزگەگە كەتكەن ەسەمىز ەسەلەنە تۇسكەن ءتارىزدى.
قارىننىڭ توقتىعى, كويلەكتىڭ كوكتىگى (كەيبىر توپتار ءۇشىن كۇنكورىستىڭ كومفورت ايماعى) رۋحاني اشتىقتى سەزدىرە بەرمەيدى, قۇندىلىقتارعا دەگەن قارىم-قاتىناستى تومەندەتىپ, ءداستۇرلى تامىرىنان اجىراتادى. جاتجۇرتتىق مانەردەگى سەرۆيستىك قىزمەتتەر مەن تاۋارلارعا بارىنشا كىرىپتار, شەتەلدىك جاعىمسىز, ءمانسىز, ارزانقول ونەر مەن مادەني اعىمداردىڭ ىقپالىندا قالعان, ونىڭ ۋىن اڭعالدىقپەن سىمىرە ىشكەن, ءوزىنىڭ قويىرتپاعىن, دالىرەگى تۇرمىستىق, وتباسىلىق, گەندەرلىك ساياساتىن تىقپالاپ جانىققان جالدامالى, قاپتاعان پسيحولوگ-ميسسيونەرلەردىڭ تۇزاعىنا تۇسكەن, مۇنى قاسىرەت ەمەس يگىلىك ساناپ ءماز بولعان قوعامنىڭ ءوزىنىڭ شىنايى رۋحاني اشتىعىن سەزىنە الماۋ دەڭگەيى جوعارى بولادى. بۇل قازىر ءبىزدىڭ قوعامعا ءتان سيپات. وزىنە شىن مانىندە نە كەرەك ەكەنىن, قاي باعىتتى بەتكە العان دۇرىس ەكەنىن بىلمەۋ – ۋ ءىشۋدىڭ, وماقاسا قۇلاۋدىڭ باسى. ونىڭ سوڭى – وكسىك پەن وكىنىش.
شىنايى تاۋەلسىزدىكتىڭ نەگىزگى ولشەمدەرىنىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ رۋحاني الەمىنىڭ بەرىكتىگى مەن ەركىندىگىنىڭ, سىرتتان ەنىپ ۇلگەرگەن جاعىمسىز اسەرلەرگە قارسىلىق تانىتاتىن كۇش-جىگەرىنىڭ دەڭگەيى. ەگەر بۇل دەڭگەي تومەن بولسا, قۇردىمعا بەت العانىڭ, وزگەنىڭ استىندا اياۋسىز جانشىلۋدى ار كورمەگەنىڭ.
ءبىر وكىنىشتىسى, مەملەكەت تاراپىنان قازاقى قوعامنىڭ سۇرانىسىنا ساي ۇلتتىق يدەولوگيانى جانداندىراتىن ءتيىمدى مەگاجوبا قولعا الىنار ەمەس. حالىق باسىندا «بارەكەلدى» دەپ قابىلداعان جەكەلەگەن شارالاردىڭ اسەرى ماردىمسىز. ولاردىڭ ءوزى الەمدىك كەڭىستىكتەن ەنگەن «شاڭ-توزاڭعا» كومىلىپ, نە سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ماي-شەلپەگىنە اينالىپ, بەرەكەسى قاشۋدا. بيلىك پەن قازاقى قوعام ءالى كۇنگە اۋدارماشى ارقىلى بايلانىسۋدا. مۇنىڭ ءوزى ەكى تاراپتىڭ ءبىر-ءبىرىن تۇسىنۋىنە ۇلكەن كەدەرگى كەلتىرىپ, قوعامدىق كوڭىل كۇيگە كەرى اسەر ەتىپ وتىرعانىن, وزىنە دەگەن جاقتىرماۋشىلىقتىڭ نەگىزى تاپ وسى ماسەلەدە جاتقانىن ءالى كۇنگە قازاقشا ءتىلىن بۇراپ, شاتىپ-بۇتىپ سويلەيتىن, ونىسىنا قىسىلمايتىن بيلىك بىلسە دە مويىندار ەمەس.
قانداي ءىس بولسىن ونىڭ لايىقتى جۇزەگە اسۋى نيەتكە بايلانىستى. بىزدە ءاربىر ءىس ىزگى نيەتپەن ەمەس, وعان بولىنگەن قارجىدان قارپىپ, جىمقىرىپ قالۋ پيعىلىمەن باستالادى. اياعى – ىردۋ-دىردۋ, جەپ-ءىشىپ قويۋ, قامالۋ, اقتالۋ, ءبىر-ءبىرىن جازىقتى ەتۋ.
ادىلەتسىزدىكتىڭ ەڭ ۇلكەنى – رۋحاني ادىلەتسىزدىك. بيلىك ەل-جۇرت قالاۋى – رۋحاني ادىلەتتىلىك ورناتا الماي وتىرىپ وزىنە دەگەن حالىق سەنىمىن نىعايتۋعا تالپىنۋى بوس اۋرەشىلىك.
قازىر مىقتىسىماقتار ەنگىزگەن «سەن مەنى تۇسىنۋگە ءتيىستىسىڭ, سول ءۇشىن مەنىڭ تىلىمدە سويلەۋىڭ كەرەك, ال وزىڭدىكىن تۇسىندىرگىڭ كەلسە, مەنىڭ تىلىمدە سويلە» قاعيداسى الەمدە بەرىك ورناعان. رۋحاني ادىلەتسىزدىكتىڭ ەڭ نەگىزگىسى وسى. قازاقى قوعام ادىلەتسىز وسى قاعيدانىڭ قۇربانى بولىپ وتىر. بۇعان توقتام بولماي, قازاق قوعامى توبەسىنە التىن قۇيىپ قويسا دا ءوزىن جايلى سەزىنبەيدى. بىزگە قۋسىرا تۇسكەن سىرتقى رۋحاني شابۋىلدارعا, ىشتەن ءىرىتۋشى كۇشتەرگە قارسى مىقتى يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ءوزىن اقتايتىن ءتيىمدى امالدار ويلاستىرعان ابزال. بۇلاي ەتپەسەك, جاس ۇرپاق – كەلەشەك بۋىندى ءوز قولىمىزبەن قۇرباندىققا يتەرگەن بولامىز.
كەلەشەگىمىز ءۇشىن كۇرەسە المايتىنداي باسىمىزعا نە كۇن تۋىپ وتىر, وسى؟
