ۇرپاقتى ىزگىلىك يىرىمىنەن جاڭىلماۋعا ۇندەگەن تۇعىرلى تۇلعالار تاعىلىمىن ارقاۋ ەتكەن باسقوسۋعا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى عالىمقايىر مۇتانوۆ, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى ءابساتتار دەربىسالى, ۇلتتىق جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ۇلىقپان سىدىقوۆ, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ءال-فارابي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, دوتسەنت, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بەكجان مەيىرباەۆ, اقجان جاقسىبەك ۇلىنىڭ جارى جامال شورايقىزى ماشاني, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ پروفەسسورى زادا دۇكەنباەۆا, سونىمەن قاتار باسقا دا كورنەكتى قوعام قايراتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.
شارا اياسىندا ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مەن اقجان ماشانيدىڭ تۇركى اكادەمياسى باسىپ شىعارعان جاڭا كىتاپتارىنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمدەرى جاسالدى. اتاپ ايتقاندا, ءال-ءفارابيدىڭ «كنيگا و سلوۆاح, ۋپوترەبلياەمىح ۆ لوگيكە» تراكتاتى العاش رەت اراب تىلىنەن تولىق اۋدارىلىپ, وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىر. سونىمەن قاتار اكادەميا باسپاعا ازىرلەگەن اقجان ءماشانيدىڭ «الەم شىرايى» اتتى ەڭبەگى مەن «جىبەك جولىنداعى وركەنيەتتەر ۇندەستىگى» اتتى عىلىمي جيناق تا ءال-فارابي جىلىنداعى جوبالاردىڭ تابىستى ناتيجەسى دەپ ايتۋعا بولادى.
– ءال-ءفارابيدىڭ رۋحاني-ادامگەرشىلىك مۇراسىن ناسيحاتتاۋ, قايىرىمدى قوعام قۇندىلىقتارىن تاراتۋعا قاجەتتى ءبىلىم مەن داعدىلاردى ىنتالاندىرۋ ماقساتتارىن جۇزەگە اسىرۋدا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىمەن بىرلەسە اتقارعان شارالاردىڭ ماڭىزى زور. مەرەيتويلىق جىل ارينە ءال-فارابي مۇراسىن زەردەلەۋگە, قايتا قاراستىرۋعا, كوپشىلىككە كەڭىنەن تاراتۋعا جاڭا سەرپىن بەردى. سونىمەن قاتار ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن بۇرىن ەلەنبەگەن قىرلارىنا كوڭىل اۋدارۋعا جول اشتى. اكادەميانىڭ باستاماسىمەن وتكەن بۇگىنگى باسقوسۋدىڭ ماقساتى دا وتاندىق فارابيتانۋداعى وزەكتى ماسەلەلەردى قايتا قاراستىرۋدى كوزدەيدى. بۇل باعىتتا ايتۋلى عالىم اقجان ءماشانيدىڭ ەڭبەكتەرى ءبىز ءۇشىن اينىماس تەمىرقازىق, – دەپ اتاپ ءوتتى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى عالىمقايىر مۇتانوۆ.
عالىمقايىر مۇتان ۇلى اتاپ وتكەندەي, ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت ءال-فارابي مۇراسىن زەردەلەۋگە جول اشاتىن تۇلعالاردىڭ ەسىمىن ايگىلەۋگە ايرىقشا ءۇن قوسىپ وتىر. جۋىردا عانا وقۋ وشاعىنداعى ءال-فارابي مۇراجايىنا اقجان ءال-ماشانيدىڭ ءمۇسىنى قويىلعان بولاتىن.
حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى اتاۋلى جىلى اتقارىلعان ماڭىزدى شارالارعا توقتالا كەلىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جۇيەلى جالعاسا بەرەتىنىن جەتكىزدى.
– پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن جاريالانعان بيىلعى ءال-فارابي جىلىندا مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرىلىپ, حالىقارالىق اۋقىمدا كوپتەگەن شارا ۇيىمداستىرىلدى, ءتۇرلى جيناقتار جارىق كوردى. بۇگىن وقىرمانعا جول تارتىپ وتىرعان كىتاپتار سونىڭ جالعاسى ىسپەتتى. اقجان جاقسىبەك ۇلى ءال-ماشاني كەڭەستىك كەزەڭنىڭ وزىندە اعىنعا قارسى ءجۇزىپ, ۇلتىمىزدىڭ ۇلى ويشىلى, عۇلاما عالىم ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ جارقىن ەسىمىن, تەلەگەي تەڭىز مول مۇراسىن قازاق حالقىمەن تابىستىردى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قازىرگى ۇرپاقتارى ونى ءال-فارابي مۇراسىنىڭ شىراقشىسى, شىعىس ءىلىمىنىڭ بىلگىر ابىزى سانايدى. ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ التىن ارقاۋىنداي بولعان عالىمنىڭ «الەم شىرايى» جانە «جىبەك جولىنداعى وركەنيەتتەر ۇندەستىگى» اتتى كىتاپتارىنىڭ جارىق كورۋىنە مۇرىندىق بولعانىمىز دا سوندىقتان. جىل قورىتىندىسىنداي بولعان بۇگىنگى شارانى ۇلى ويشىلدىڭ ەسىمىن يەمدەنگەن قارا شاڭىراقتا وتكىزۋىمىزدىڭ دە وزىندىك سيمۆوليكالىق ءمانى بار, – دەدى دارحان قىدىرالى.
باسقوسۋدا ءسوز العان اكادەميك ءابساتتار دەربىسالى ءال-فارابي مۇراسىنان سۋسىنداپ تەرەڭگە تامىر جايعان اقجان جاقسىبەك ۇلىنىڭ عىلىمداعى قايراتكەرلىك جولىنا تەرەڭىرەك توقتالا كەلىپ, عالىمنىڭ ءدىن مەن داستۇرگە ءتان ورتاق گارمونيا قالىپتاستىرعانىن قاداپ ايتتى. ال اقجان ءال-ماشاني ۇزاق جىلدار ەڭبەك ەتكەن ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قابىرعاسىنان اشىلعان ءال-ماشاني ورتالىعىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى عالىم ۇلىقپان سىدىقوۆ ءال-فارابي مەن ءال-ماشانيگە ورتاق ۇلىلىق ۇندەستىگى ۋاقىت وتكەن سايىن ۇرپاق جادىندا جاڭعىرا بەرەتىنىن, تۇركى اكادەمياسى ارقىلى وقىرمانعا جول تارتقان تۋىندىلار قازاق عىلىمى ءۇشىن ۇلكەن ولجا بولعانىن ايتىپ ءوتتى.
ايتا كەتۋ كەرەك, شارا بارىسىندا اكادەميا باسشىسى دارحان قىدىرالى تۇركى الەمى عىلىمىنىڭ دامۋىنا جانە تاريحي تامىرلاستىقتى زەردەلەۋگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى عالىمقايىر مۇتانوۆتى, بەلگىلى شىعىستانۋشى, اكادەميك ءابساتتار دەربىسالىنى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى جاقىپبەك التاەۆتى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ مەدالىمەن ماراپاتتادى.
الماتى
