ايماقتار • 24 قاراشا، 2020

تۇركىستاندى تۇلەتۋگە اۋداندار اتسالىسۋدا

17 رەت كورسەتىلدى

بيىل ماۋسىم ايىنان بەرى تۇركىستان قالاسىندا جەر­گىلىك­تى حالىق، قالالىق اكىمدىك وكىلدەرى، ارحيتەك­تور، دەندرولوگ، ۋربانيست جانە وزگە دە كاسىبي ما­مان­دار بىرلەسە وتىرىپ، ۇي­لەردىڭ ماڭى مەن بوس جاتقان جەرلەردى تۇرعىن­دار يگىلىگىنە پايدالانۋ ماقساتىندا بىرەگەي جوبا قولعا الىنعان بولاتىن.

سودان بەرى قاراۋسىز قالعان جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ ورنىنا بالالار ويىن الاڭدارى مەن قاريالارعا ارنالعان دەمالاتىن ورىندار، جاستاردى سالاماتتى ءومىر سالتىنا ۇيرەتۋ ءۇشىن ءتۇرلى سپورتتىق الاڭشالار سالىندى.

حالىقتىق جوبا نەگىزىندە اۋلا تۇرعىندارىمەن بىرلەسە وتى­رىپ ىسكە اسىرىلعان 7 ۋچاس­كەدە ايتارلىقتاي وڭ وزگە­رىس بولدى. مىسالى، 0،53 گەك­تار اۋماقتى الىپ جاتقان تالقان­باەۆ كوشەسىن اباتتاندىرۋ ءۇشىن كوشە بويى تەگىستەلىپ، تال ەگۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قالا تۇر­عىندارى مەن قوناقتار دەما­لاتىن ورىندار جاسالدى. قا­لالىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتا­لىعى ارقىلى 6 ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ، 50 دانا جارىق شام، 20 ورىندىق پەن 4 جەرگە شاتىرلى ورىندىق ورناتىلدى.

ال قىزىلوردا تاس جولى بو­يىن اباتتاندىرۋ ءۇشىن شىعىس بولىگىنىڭ 1،62 گەكتار جەردە كوگال­­داندىرۋ جۇمىستارى جۇر­گى­زىلگەن. سونداي-اق ماي­لين كوشەسىنە 500 ءتۇپ تال مەن كوپ­جىلدىق گۇلدەر ەگىلدى. جەر­گىلىكتى حالىقتىڭ قالاۋى مەن ق­اجەتى ەسكەرىلە وتىرىپ، دەما­لىس ورىندارىنىڭ ماڭىنا اعاش­تار ەگىلۋدە. جاسىل جەلەكتى كۇتىپ-باپتاۋعا قالا تۇرعىندارى دا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. وبلىس اكىمى ءو.شوكەەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن جارتى جىلدان بەرى تابىستى جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقان جوبا ارى قاراي دا جالعاسىن تاباتىن بولادى.

جالپى تۇركىستان قالاسىن­دا جىل باسىنان بەرى اباتتاندىرۋ جۇمىستارى قىزۋ جۇرگىزىلۋدە. وبلىس ورتالىعى 32 سەكتورعا ءبولىنىپ، وعان اۋدان مەن وبلىستىق باسقارمالار جاۋاپ­تى بولىپ بەكىتىلگەن. بۇل ورايدا ءوز اۋداندارىندا تابي­عي توتەنشە جاعداي ورىن العا­نىنا قاراماستان ارىس قالا­سى، ماقتاارال، تولەبي اۋداندارى دا بەكىتىلگەن اۋماقتى ابات­تان­دىرۋ مىندەتتەرىن بەلسەنە ات­قارۋدا. ارىستىقتار كيەلى شاھار­دى كوگالداندىرۋ مەن ابات­تاندىرۋ ءۇشىن وزدەرى­نە بەكىتىلگەن سەكتوردا جوسپارلان­عان 10000-نان استام كوشەتتىڭ بۇگىندە 4500 ءتۇبىن وتىرعىزىپ ۇلگەرگەن. ال تولەبي اۋدانىنا بەرىلگەن اۋماقتا 11 كوشە بار. اتال­عان سەكتوردا جالپى 7354 اعاش كوشەتىن وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە تەرەك – 4682 دانا، 576 ۇيەڭكى، 2096 قاراعاش ەگىلدى. سونداي-اق ەگىلگەن كوشەتتەردى سۋعارۋ ءۇشىن 12 119 مەتر تامشىلاتىپ سۋ­عارۋ جۇيەسىن جۇرگىزۋ كوز­دەلگەن. كوشەتتەردى كۇتىپ-باپتاۋ ءۇشىن سارىاعاش قالاسىنىڭ تۇقىمباعىنان كاسىبي مامان­نىڭ قاداعالاۋىمەن 3 ءتۇرلى اعاش كوشەتتەرى (تەرەك، قاراعاش، ۇيەڭ­كى) قازىلىپ الىنىپ، تولە­بي اۋدانىنان 30 ادام ەڭ­بەك­­­كە جۇمىلدىرىلعان. سەكتور­­دا 48 121 شارشى مەتر جەردى تە­­گىس­تەۋ جۇمىستارى ون ءبىر كو­شە­گە جۇرگىزىلگەن. بۇدان وزگە، 5 ۇڭعىما قازىپ، 4 ترانسفور­ما­تور ورناتۋ جۇمىستارى اتقارى­لا­تىن بولادى. بۇگىندە اتالعان جۇمىستارعا قاجەتتى تەحنيكالار جۇمىلدىرىلىپ وتىر.

«تۇركىستان قالاسىن كوركەي­تۋ بويىنشا ورداباسى اۋدا­نىنا 13 كوشە بەكىتىلگەن. كوشەلەردىڭ جال­پى ۇزىندىعى – 7،9 شاقى­رىم. قازىرگى تاڭدا كوشە جيەك­تەرىنە 11 320 دانا اعاش جانە كوپجىلدىق گۇل كوشەتتەرى وتىر­عىزىلدى. شىم ەگۋ ءۇشىن كوشە جيەكتەرى تەگىستەلىپ، توپى­راق توسەلدى. 25 قاراشاعا دەيىن ەگۋ جۇمىستارى اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا»، دەيدى اۋدان اكىمى نۇربول تۇراشبەكوۆ. سونداي-اق، قالاداعى داستانوۆ كوشەسىنىڭ ەكى جاق بەتىندەگى 740 مەتر اۋماققا تامشىلاتىپ سۋعارۋ جۇيەسى جۇرگىزىلگەن. بۇل جۇمىس قالعان 12 كوشەدە جال­عاسۋدا. تامشىلاتىپ سۋعارۋ جۇيەسى ءۇشىن قاجەتتى 5 ۇڭعى­ما جانە 3 ترانسفورماتوردىڭ ورنى ءتيىستى ماماندارمەن ناق­تى­لانۋدا. ال سايرام اۋدا­نى­نىڭ سەكتورىندا 8،48 شاقى­رىم بولاتىن 9 كوشەدە 7655 كوشەت وتىرعىزىلعان. اۋدانعا بەكىتىلگەن سەكتوردا تۇراقتى تۇردە سەنبىلىك ۇيىمداستىرىلىپ، جەردى تەگىستەۋ، شۇڭقىر قازۋ، كوشەت ەگۋ جۇمىستارى جۇرگىزىل­دى. قازىل­عان ۇياشىقتارعا توپى­راق سالى­نىپ، كوشەت تامى­رىن ىلعال­داندىراتىن گيدرو­گەل جانە تو­پى­راقتى قوپسىتۋ ءۇشىن بيو­گۋمۋس سەبىلۋدە. سونى­مەن قاتار كوشەتتەردى سۋعارۋ جۇ­يەسى جۇرگىزىلىپ، گازون ەگىلەدى. اۋدان اكىمى ن.بايعۇت باستاعان تۇل­كىباستىقتار دا وزىنە بەكى­تىلگەن سەكتوردا سەنبىلىك ۇيىم­داس­تىرىپ، كوشەت وتىرعىزۋ جۇ­مىستارىن ىسكە اسىرۋدا. سەنبى­لىك جۇمىستارى اياسىن­دا جالپى ۇزىندىعى 14 شاقى­رىم­دى قۇ­رايتىن 9 كوشە تازالانىپ، 6800 ءتۇپ كوشەت وتىر­عى­زىل­عان، 4500 شارشى مەتر­گە گازون ەگىلدى. جالپى ال­عان­دا، تۇركى­ستاندى تۇلەتۋ ىسىنە وڭىر­دەگى بار­لىق اۋدان-قالادان كەلگەن ازاماتتار ايتارلىقتاي ۇلەس قوسۋدا.

 

تۇركىستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار