شارۋا قوجالىعىن العاش قۇرعان كەزدە-اق ءىنىسى ەربولات ەكەۋى ءوز كۇشتەرىنە سەنگەن ەكەن. توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا ۇيىمداسقان شارۋا قوجالىعىنا «تورعاي» كەڭشارىنان ساۋ تامتىعى قالماعان كونە كومباين مەن «دىمكاس» تراكتور بۇيىرعان. ال ورتاق مالدان تيەسىلى پايلارىنا ەشتەڭە تيمەپتى. سوندا دا بولاشاقتارىنا سەنىمدى ەدى. ادال ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا قۇت دارىپ, بەرەكە ءبىتتى. قازىر قوجالىقتىڭ ەكى مىڭ گەكتار جەرى بار. ونىڭ 200 گەكتارى شابىندىق, 100 گەكتارى ەكپە ءشوپ, وزگەسى جايىلىم جەرلەر. وزدەرى وعان دا تاۋبە دەيدى. ايتپەسە اۋىلداستارى توقىمداي جەرگە زار بولىپ, قولدارىنداعى ءبىردى-ەكىلى مالدى قايدا جايارىن, ءشوپتى قايدان شابارىن بىلمەي قاڭتارىلىپ وتىر.
– قانشاما قيىندىقتى باستان وتكەرىپ جۇرسەك تە, نەسيە مەن سۋبسيديا الىپ كورگەن ەمەسپىز. ءوز باسىم مەملەكەتكە اۋىرتپالىعىمدى تۇسىرگىم كەلمەيدى. كاسىپپەن اينالىسقان ادام ەشكىمگە تاۋەلدى بولماۋى كەرەك. ءوز كۇشىنە سەنگەن ادامنىڭ عانا قايىعى ورگە جۇزەدى, – دەيدى «قارلىعاش» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ەربول دۇيسەن. – قازىر بۇرىنعى قيىندىقتىڭ ءبارى ارتقا قالدى. شارۋا جايىن ۇيرەندىك. ۇيرەنەتىن دە ەشتەڭەسى جوق ەدى. اتا كاسىپ. ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىندەگى نۇر-سۇلتان قالاسىن ساپالى مال ونىمدەرىمەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋگە سەپتىگىمىز ءتيىپ جاتىر. ءبىز ءتارىزدى مال باققان شارۋا قوجالىقتارى كوبەيسە, ءىشىنارا ادال باسەكەلەستىك تۋىنداپ, ساۋدا سورەلەرىندەگى ەت باعاسى دا ارزاندار ما ەدى؟!
بۇگىنگى تاڭدا كەشەگى شاعىن شارۋاشىلىقتىڭ ءىسى دامىپ, تاسى ورگە دومالاپ كەلەدى. قازىر شارۋا قوجالىعى 250 باس جىلقى, سەكسەننەن استام قارا مال, 300-ءدىڭ ۇستىندە قوي باعىپ وتىر. جىل باسىنان بەرى ەلۋگە تاياۋ ءىرى قارا مەن ءبىر وتار قويدىڭ سەمىز دە ساپالى ەتىن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ساۋدا سورەلەرىنە شىعارىپتى.
باعىمداعى ءىرى قارا مەن جىلقى جەرگىلىكتى تۇقىمنان. شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىلارى تابىسقا اسىل تۇقىمدى باققاندا مولىنان جەتەتىندىگىن ۇعىنىپ وتىر. بىراق ول ءۇشىن جەم-ءشوپ دايىنداۋ ماسەلەسى تۋىندايدى. جەر كوپ بولعانىمەن, شابىندىق, جايىلىمدىق القاپتار بوس ەمەس. ال ازىق-ت ۇلىگى تولىمدى بولماسا, اسىل تۇقىمدى مال باعۋ وڭاي ەمەس. مال ونىمدەرىن وتكىزۋ قيىندىق تۋدىرمايدى. ويتكەنى نۇر-سۇلتان قالاسى قولسوزىم جەردە. ءارى نۇر-سۇلتان – شىدەرتى تاس جولىنىڭ بويىنداعى ءدامحانالاردى ەتپەن قامتاماسىز ەتەدى.
العا ۇمتىلعان شارۋاشىلىقتىڭ قادامىنا تۇساۋ بولىپ وتىرعان جالعىز جاي – جايىلىمنىڭ جەتىمسىزدىگى. بيىلعى جىل مال ازىعى ءۇشىن 250 توننا جەم-ءشوپ پەن 50 توننا ارپا دايىنداعان. وسى مال ازىعىنىڭ كولەمىنە قاراي مال قىستاتىلادى. ايتپەسە قىس قاتتى بولسا ارتىق مال ءتىلىن تىستەپ قالماق. شاعىن عانا شارۋا قوجالىعى ون شاقتى ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. ەڭبەكاقىلارى ىستەگەن جۇمىس اۋقىمىنا قاراي ۋاقتىلى تولەنەدى.
–جايىلىمنىڭ جەتىمسىزدىگى جانعا باتىپ تۇر, – دەيدى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى, – ءجۇز مىڭ گەكتارعا دەيىن جەر يەلەنگەندەر نە وزدەرى پايدالانباي, نە وزگەنىڭ يگىلىگىنە جاراتپاي وتىرعاندارى تۇسىنىكسىز. وسىنداي كەلەڭسىزدىكتىڭ سالدارىنان شوق جۇلدىزداي تورعاي اۋىلىنىڭ قىرىققا جۋىق وتباسى كوشەمىز دەپ قوپاڭداپ وتىر. ەگەر مال سۇمەسىمەن كۇن كورەتىن اۋىل تۇرعىندارىنا جايىلىم ءۇشىن جەر بەرىلسە, مۇنداي ولقىلىق ورىن الماس ەدى.
شاعىن اۋىلداردىڭ ۇلكەن ماسەلەسىنە كوڭىل اۋداراتىن كەز جەتكەن ءتارىزدى. جومارت جەردىڭ جالىن جانىن سالىپ جۇمىس ىستەيتىندەر عانا ۇستاۋى ءتيىس قوي.
اقمولا وبلىسى,
ەرەيمەنتاۋ اۋدانى
