17 ءساۋىر, 2010

بايقاۋعا دەيىنگى 72 ساعات

690 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
جىل سايىن كوكتەمنىڭ جايدارى وسىنداي ۋاقىتىندا ەلورداعا رەسپۋبليكامىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كوڭىلدەرىندە قوبالجۋمەن قوسا قۋانىش سەزىمى ورىن العان, شاتتىقپەن بىرگە جاستىقتى ۇشتاستىرعان, سەنىممەن بىرگە دوس­تىقتى جالعاس­تىرعان “جاس قانات” بايقاۋىنا قاتىسۋشىلار باس قوسادى. ونەردىڭ قارا قازانىندا ءبىر-بىرىمەن تايتالاسا, ءوزارا باسەكەلەسىپ, كەيدە باپتان گورى باقتىڭ وزىپ شاباتىنىنا كۇمانمەن ەمەس, ءوز-ءوزىن جەتىل­دىرۋگە بەرىلگەن زور مۇمكىندىك رەتىندە قارايتىن جاس تالانتتار بيىل تاعى دا, استاناعا كەلدى. سەيسەنبى كۇنى جاس انشىلەر ەلىمىزدىڭ ماق­تانىشىنا اينالعان, قانات جايىپ ءوسىپ-وركەن­دەپ كەلە جاتقان باس قالانى ارالاپ, ونىڭ ءزاۋ­لىم دە كوزتارتار قۇرىلىستارىنا ىشتەي ءتانتى بولىپ قايتتى. قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ كوزايىمىنا اينالعان كورىكتى جەرلەر مەن ايشىقتى نىسانداردا دا بولدى. ماسەلەن, ەكسكۋرسيانىڭ العاشقى قادامى پرە­زي­دەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىنان باستالدى. ەلىمىزدىڭ تاريحىنان بەرەرى كوپ, تاربيەلىك ءمانى زور بۇل ورتالىقتان جاستار مول رۋحاني ىزگى­لىكتەردى سانالارىنا ءسىڭىرىپ شىقتى دەپ ايتۋعا تولىق بولادى. “تاريحتى وقۋلىقتاردان نەمەسە كىتاپتاردان وقۋ ءبىر باسقا دا, كوزبەن كورىپ, شەجىرەلەردەن ۇعىنۋدىڭ ءجونى تاعى ءبىر باسقا ەكەن”­دەيدى جاس انشىلەردىڭ ىشىندەگى الماتى وبلىسىنىڭ قاسكەلەڭ كەنتىنەن كەلگەن ليزا كەنجەباەۆا. وسىدان كەيىن “جاس قانات” ۇمىتكەرلەرى ء“باي­تەرەككە” قاراي بەت الدى. مۇنارانىڭ شىرقاۋ باسىنا شىققان ولار شىنىمەن دە ەلوردانىڭ كوركىنە, قارقىندى دامۋ جىلدام­دىعىنا ءتانتى بولىپ, ىشتەي ەل باسقارىپ وتىر­عان اعالارىمىزعا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتتى. ويتكەنى, تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتى ءومىرىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن الەۋمەتتىك احۋالى­نىڭ قانشالىقتى العا كەتكەندىگىن بۇل جاس ورەندەر “بايتەرەككە” شىققاندا عانا تولىق سەزىنەتىندىكتەرىن ولار انىق بىلگەندەي بولدى. بۇدان سوڭ جاس تالانتتار بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتىڭ تۇلعالىق نىسانىنا اينالعان پيراميدا عيماراتى مەن تاۋەلسىزدىك سارايىنا ات باسىن بۇردى. مۇندا ولار استانا تۋرالى 4D فورماتىندا تۇسىرىلگەن قىسقا مەتراجدى فيلم­دى تاماشالادى. وسى قاتىسقان ءىس-شارالار بارىسىندا ءبىز جاسقاناتتىقتاردىڭ ارالارىنداعى دوستىق راۋىشتەگى جىلى قارىم-قاتىناستى انىق باي­قادىق. ونەر بايگەسىنە قاتىساتىندىقتان ارا­لارىندا بەلگىلى دەڭگەيدە باسەكەلەستىكتەن تۋا­تىن ەپتەگەن قىزعانىش بار شىعار-اۋ دەپ ويلا­س­اق, ازىرگە وندايدى كورە قويعانىمىز جوق. بۇل ويىمىزدى “جاس قانات” كۇندەلىگىنىڭ جۇرگىزۋ­شىسى ءزۇلفيا تەمىرعاليەۆا دا راستاپ وتىر. “مەن جاستاردى باقىلاپ ءارى ولارمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىن. ولاردىڭ بارلىعى دا وتە تاتۋ ءارى باۋىرمال. بايقاۋدىڭ شەشۋشى ساتىندە دە وسىلاي بولسا دەپ تىلەيمىن. وسى كۇندەرى ءبىر نارسەگە كوزىم انىق جەتتى. ولاردىڭ ارقاي­سىسى وزىنشە تالانت جانە ءوزىن­دىك بولمىسىمەن ەرەكشەلەنە الادى”­, دەدى ول. سارسەنبى قاتىسۋشىلار ءۇشىن اسا جاۋاپتى ءارى قىزىقتى كۇن بولدى. بۇلاي دەيتىن سەبەبىمىز, وسى كۇنى ۇمىتكەرلەر جەرەبە تارتۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ قانشاسىنشى بولىپ ساحناعا شىعاتىندىقتارىن انىقتاي­تىن ءسات ەدى. شىنى كەرەك, قاي ءانشىنىڭ دە ءبىرىنشى بولىپ شىققىلارى كەلمەيتىنى بەلگىلى. ويتكەنى ءبىرىنشى انشىگە قاشاندا جۇكتىڭ اۋىرلىعى, باسەكەلەستىكتىڭ مىسى باساتىنى انىق. سارسەنبىنىڭ ءساتتى كۇنىندە جاسقانات­تىقتار “نەفت” اتتى تۇنگى كلۋبتا جەرەبە تارتۋ شاراسىنا قاتىستى. وزدەرىن قانداي رەتتىك سانى كۇتىپ وتىرعانىن بىلمەيتىن ۇمىتكەرلەر بويلارىنداعى قوبالجۋ سەزىمىن جاسىرا المادى. ۇستەل ۇستىندە قويىلعان تۇيە سۋۆەنيرىنىڭ استىنا جاسىرىلعان قاعازداردى الۋ بارىسىندا قولدارى دىرىلدەمەگەندەرى نەكەن-ساياق. دەگەن­مەن دە, بۇيىرعان كەتپەيدى, قۋعان جەتپەيدى داعدىسىنا ەتتەرى ۇيرەنىپ قالعان انشىلەر بىردەن باردى دا جەرەبە تارتىپ, وزدەرىنىڭ ساحناعا شىعاتىن رەتتىك ءنومىرىن انىقتادى. سونىمەن ءبىرىنشى بولىپ الماتى قالاسىنان كەلگەن 23 جاستاعى قاناتبەك پۋلاتبەكوۆ ساحنا­عا شىعاتىن بولسا, ال ەڭ سوڭعىسى استانالىق 23 جاستاعى ديانا ماەۆا دەپ بەلگىلەندى. جەرەبە تارتۋ شاراسىنا قاتىسقان استانا قالاسى مادەنيەت دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ەركەبۇلان اگىمباەۆ: “وسىمەن ون توعىزىنشى رەت “جاس قانات” بايقاۋى جاس انشىلەرگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. انشىلەردىڭ دەنى كەزىن­دە وسى باسقىشتان باستاپ, وزدەرىنىڭ شىعارما­شىلىق, انشىلىك قابىلەتتەرىن وسى بايقاۋدا سىناعان بولاتىن. سونىمەن قاتار, بۇل كونكۋرس جاڭا اندەردىڭ, جاڭا ەسىمدەردىڭ تانى­لۋىنا زور ىقپال جاسايدى. انشىلەرمەن قوسا كومپو­زيتورلار دا سىننان وتەدى. سون­دىقتان بۇل مۇمكىندىكتى قولدارىڭنان جىبەرىپ الماۋ­لارى­ڭىز كەرەك”­, – دەپ انشىلەرگە ساتتىلىك تىلەدى.­ سونىمەن بايقاۋدىڭ باستالۋىنا ءبىر كۇن قالدى دەگەندە جاس انشىلەر ونەر ورداسىنا اينالعان قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەستى. “بۇل جوبا ۋاقىت وتكەن سايىن ءوزىنىڭ تانىمالدىلىعىن ارتتىرىپ كەلەدى. جاس انشىلەردىڭ بولاشاعىنا, شىعار­ماشىلىق جەتىلۋىنە ۇلكەن سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. تالانتتار ارقاشاندا كوزگە كورىنۋ­گە ءتيىس. ولارعا ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ, دەمەپ وتىرۋىمىز كەرەك. ەرتەڭ وتكەلى جاتقان كون­كۋرس­تىڭ ءمان-ماعىناسى سىزدەر ءۇشىن اسا ماڭىز­دى. ەستراداعا جەتەلەيتىن باعدارشام­دارىڭىز ىسپەتتەس. سوندىقتان دا, سىزدەردىڭ الەم تاني­تىن, حالقىمىزدىڭ اتاق-ابىرويىن اسقاقتاتا­تىن تانىمال ءانشى بولۋلارىڭىزعا تىلەكتەسپىز. سىزدەرگە روزا رىمباەۆا, ناعيما ەسقاليەۆا جانە تاعى باسقا مىقتى-مىقتى انشىلەردىڭ جولىن بەرسىن”, دەدى قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ رەكتورى ايمان مۇساقوجاەۆا. “جاس قانات” جاس انشىلەر ءۇشىن بەرىلگەن زور مۇمكىندىك ەكەنى راس. ۇلكەن ساحناعا, ەلىمىزدىڭ قىزۋ شوۋ-بيزنەسىنە, تانىمالدىلىققا اپارا­تىن جول بولىپ ەسەپتەلىنەتىن بۇل بايقاۋدان بۇگىنگى قازاق ەستراداسىندا باعى اشىلعان, جۇل­دىزى جانعان تالاي بەلگىلى انشىلەر شىق­قانى ءمالىم. ماسەلەن, 1992 جىلعى “جاس قانات” بايقاۋىنىڭ ءبىرىنشى سايىسىنا قاتىسقان مەدەۋ ارىنباەۆ, سونىمەن قاتار باقىت شاداەۆا, نۇرلان ابدۋللين, باۋىرجان يساەۆ, التىناي جوراباەۆا, ءمادينا سادۋاقاسوۆا سياقتى ءانشى­لەر دە كەزىندە وسى بايقاۋدىڭ جەڭىمپازدارى اتانىپ, بۇگىندە قازاق انشىلەرىنىڭ ىشىندەگى وزىندىك بولمىسى مەن ورنى بار ونەر يەلەرى بولىپ ءجۇر. كوپ ۇزاماي, وسى جولعى ءحىح رەس­پۋبليكالىق بايقاۋىنا قاتىسقان جاس تالانت­تاردىڭ دا اتتارى, ابىرويلارى اسقاقتايتىن بولادى. اتار تاڭدار ءالى الدا. اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.
سوڭعى جاڭالىقتار