جىل سايىن كوكتەمنىڭ جايدارى وسىنداي ۋاقىتىندا ەلورداعا رەسپۋبليكامىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كوڭىلدەرىندە قوبالجۋمەن قوسا قۋانىش سەزىمى ورىن العان, شاتتىقپەن بىرگە جاستىقتى ۇشتاستىرعان, سەنىممەن بىرگە دوستىقتى جالعاستىرعان “جاس قانات” بايقاۋىنا قاتىسۋشىلار باس قوسادى. ونەردىڭ قارا قازانىندا ءبىر-بىرىمەن تايتالاسا, ءوزارا باسەكەلەسىپ, كەيدە باپتان گورى باقتىڭ وزىپ شاباتىنىنا كۇمانمەن ەمەس, ءوز-ءوزىن جەتىلدىرۋگە بەرىلگەن زور مۇمكىندىك رەتىندە قارايتىن جاس تالانتتار بيىل تاعى دا, استاناعا كەلدى.
سەيسەنبى كۇنى جاس انشىلەر ەلىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان, قانات جايىپ ءوسىپ-وركەندەپ كەلە جاتقان باس قالانى ارالاپ, ونىڭ ءزاۋلىم دە كوزتارتار قۇرىلىستارىنا ىشتەي ءتانتى بولىپ قايتتى. قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ كوزايىمىنا اينالعان كورىكتى جەرلەر مەن ايشىقتى نىسانداردا دا بولدى. ماسەلەن, ەكسكۋرسيانىڭ العاشقى قادامى پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىنان باستالدى. ەلىمىزدىڭ تاريحىنان بەرەرى كوپ, تاربيەلىك ءمانى زور بۇل ورتالىقتان جاستار مول رۋحاني ىزگىلىكتەردى سانالارىنا ءسىڭىرىپ شىقتى دەپ ايتۋعا تولىق بولادى. “تاريحتى وقۋلىقتاردان نەمەسە كىتاپتاردان وقۋ ءبىر باسقا دا, كوزبەن كورىپ, شەجىرەلەردەن ۇعىنۋدىڭ ءجونى تاعى ءبىر باسقا ەكەن”دەيدى جاس انشىلەردىڭ ىشىندەگى الماتى وبلىسىنىڭ قاسكەلەڭ كەنتىنەن كەلگەن ليزا كەنجەباەۆا.
وسىدان كەيىن “جاس قانات” ۇمىتكەرلەرى ء“بايتەرەككە” قاراي بەت الدى. مۇنارانىڭ شىرقاۋ باسىنا شىققان ولار شىنىمەن دە ەلوردانىڭ كوركىنە, قارقىندى دامۋ جىلدامدىعىنا ءتانتى بولىپ, ىشتەي ەل باسقارىپ وتىرعان اعالارىمىزعا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتتى. ويتكەنى, تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتى ءومىرىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن الەۋمەتتىك احۋالىنىڭ قانشالىقتى العا كەتكەندىگىن بۇل جاس ورەندەر “بايتەرەككە” شىققاندا عانا تولىق سەزىنەتىندىكتەرىن ولار انىق بىلگەندەي بولدى.
بۇدان سوڭ جاس تالانتتار بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتىڭ تۇلعالىق نىسانىنا اينالعان پيراميدا عيماراتى مەن تاۋەلسىزدىك سارايىنا ات باسىن بۇردى. مۇندا ولار استانا تۋرالى 4D فورماتىندا تۇسىرىلگەن قىسقا مەتراجدى فيلمدى تاماشالادى.
وسى قاتىسقان ءىس-شارالار بارىسىندا ءبىز جاسقاناتتىقتاردىڭ ارالارىنداعى دوستىق راۋىشتەگى جىلى قارىم-قاتىناستى انىق بايقادىق. ونەر بايگەسىنە قاتىساتىندىقتان ارالارىندا بەلگىلى دەڭگەيدە باسەكەلەستىكتەن تۋاتىن ەپتەگەن قىزعانىش بار شىعار-اۋ دەپ ويلاساق, ازىرگە وندايدى كورە قويعانىمىز جوق. بۇل ويىمىزدى “جاس قانات” كۇندەلىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ءزۇلفيا تەمىرعاليەۆا دا راستاپ وتىر. “مەن جاستاردى باقىلاپ ءارى ولارمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىن. ولاردىڭ بارلىعى دا وتە تاتۋ ءارى باۋىرمال. بايقاۋدىڭ شەشۋشى ساتىندە دە وسىلاي بولسا دەپ تىلەيمىن. وسى كۇندەرى ءبىر نارسەگە كوزىم انىق جەتتى. ولاردىڭ ارقايسىسى وزىنشە تالانت جانە ءوزىندىك بولمىسىمەن ەرەكشەلەنە الادى”, دەدى ول.
سارسەنبى قاتىسۋشىلار ءۇشىن اسا جاۋاپتى ءارى قىزىقتى كۇن بولدى. بۇلاي دەيتىن سەبەبىمىز, وسى كۇنى ۇمىتكەرلەر جەرەبە تارتۋ ارقىلى وزدەرىنىڭ قانشاسىنشى بولىپ ساحناعا شىعاتىندىقتارىن انىقتايتىن ءسات ەدى. شىنى كەرەك, قاي ءانشىنىڭ دە ءبىرىنشى بولىپ شىققىلارى كەلمەيتىنى بەلگىلى. ويتكەنى ءبىرىنشى انشىگە قاشاندا جۇكتىڭ اۋىرلىعى, باسەكەلەستىكتىڭ مىسى باساتىنى انىق. سارسەنبىنىڭ ءساتتى كۇنىندە جاسقاناتتىقتار “نەفت” اتتى تۇنگى كلۋبتا جەرەبە تارتۋ شاراسىنا قاتىستى. وزدەرىن قانداي رەتتىك سانى كۇتىپ وتىرعانىن بىلمەيتىن ۇمىتكەرلەر بويلارىنداعى قوبالجۋ سەزىمىن جاسىرا المادى. ۇستەل ۇستىندە قويىلعان تۇيە سۋۆەنيرىنىڭ استىنا جاسىرىلعان قاعازداردى الۋ بارىسىندا قولدارى دىرىلدەمەگەندەرى نەكەن-ساياق. دەگەنمەن دە, بۇيىرعان كەتپەيدى, قۋعان جەتپەيدى داعدىسىنا ەتتەرى ۇيرەنىپ قالعان انشىلەر بىردەن باردى دا جەرەبە تارتىپ, وزدەرىنىڭ ساحناعا شىعاتىن رەتتىك ءنومىرىن انىقتادى. سونىمەن ءبىرىنشى بولىپ الماتى قالاسىنان كەلگەن 23 جاستاعى قاناتبەك پۋلاتبەكوۆ ساحناعا شىعاتىن بولسا, ال ەڭ سوڭعىسى استانالىق 23 جاستاعى ديانا ماەۆا دەپ بەلگىلەندى.
جەرەبە تارتۋ شاراسىنا قاتىسقان استانا قالاسى مادەنيەت دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ەركەبۇلان اگىمباەۆ: “وسىمەن ون توعىزىنشى رەت “جاس قانات” بايقاۋى جاس انشىلەرگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. انشىلەردىڭ دەنى كەزىندە وسى باسقىشتان باستاپ, وزدەرىنىڭ شىعارماشىلىق, انشىلىك قابىلەتتەرىن وسى بايقاۋدا سىناعان بولاتىن. سونىمەن قاتار, بۇل كونكۋرس جاڭا اندەردىڭ, جاڭا ەسىمدەردىڭ تانىلۋىنا زور ىقپال جاسايدى. انشىلەرمەن قوسا كومپوزيتورلار دا سىننان وتەدى. سوندىقتان بۇل مۇمكىندىكتى قولدارىڭنان جىبەرىپ الماۋلارىڭىز كەرەك”, – دەپ انشىلەرگە ساتتىلىك تىلەدى.
سونىمەن بايقاۋدىڭ باستالۋىنا ءبىر كۇن قالدى دەگەندە جاس انشىلەر ونەر ورداسىنا اينالعان قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەستى. “بۇل جوبا ۋاقىت وتكەن سايىن ءوزىنىڭ تانىمالدىلىعىن ارتتىرىپ كەلەدى. جاس انشىلەردىڭ بولاشاعىنا, شىعارماشىلىق جەتىلۋىنە ۇلكەن سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. تالانتتار ارقاشاندا كوزگە كورىنۋگە ءتيىس. ولارعا ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ, دەمەپ وتىرۋىمىز كەرەك. ەرتەڭ وتكەلى جاتقان كونكۋرستىڭ ءمان-ماعىناسى سىزدەر ءۇشىن اسا ماڭىزدى. ەستراداعا جەتەلەيتىن باعدارشامدارىڭىز ىسپەتتەس. سوندىقتان دا, سىزدەردىڭ الەم تانيتىن, حالقىمىزدىڭ اتاق-ابىرويىن اسقاقتاتاتىن تانىمال ءانشى بولۋلارىڭىزعا تىلەكتەسپىز. سىزدەرگە روزا رىمباەۆا, ناعيما ەسقاليەۆا جانە تاعى باسقا مىقتى-مىقتى انشىلەردىڭ جولىن بەرسىن”, دەدى قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اكادەمياسىنىڭ رەكتورى ايمان مۇساقوجاەۆا.
“جاس قانات” جاس انشىلەر ءۇشىن بەرىلگەن زور مۇمكىندىك ەكەنى راس. ۇلكەن ساحناعا, ەلىمىزدىڭ قىزۋ شوۋ-بيزنەسىنە, تانىمالدىلىققا اپاراتىن جول بولىپ ەسەپتەلىنەتىن بۇل بايقاۋدان بۇگىنگى قازاق ەستراداسىندا باعى اشىلعان, جۇلدىزى جانعان تالاي بەلگىلى انشىلەر شىققانى ءمالىم. ماسەلەن, 1992 جىلعى “جاس قانات” بايقاۋىنىڭ ءبىرىنشى سايىسىنا قاتىسقان مەدەۋ ارىنباەۆ, سونىمەن قاتار باقىت شاداەۆا, نۇرلان ابدۋللين, باۋىرجان يساەۆ, التىناي جوراباەۆا, ءمادينا سادۋاقاسوۆا سياقتى ءانشىلەر دە كەزىندە وسى بايقاۋدىڭ جەڭىمپازدارى اتانىپ, بۇگىندە قازاق انشىلەرىنىڭ ىشىندەگى وزىندىك بولمىسى مەن ورنى بار ونەر يەلەرى بولىپ ءجۇر. كوپ ۇزاماي, وسى جولعى ءحىح رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنا قاتىسقان جاس تالانتتاردىڭ دا اتتارى, ابىرويلارى اسقاقتايتىن بولادى. اتار تاڭدار ءالى الدا.
اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.