ادەتتەگى ورتاشا دومبىرا قاقپاعىنىڭ كەڭدىگى 24 سانتيمەتر, ۇزىندىعى 39 سانتيمەتر بولسا, ال پەرنە بايلايتىن موينىنىڭ ۇزىندىعى 48-52 سانتيمەتر اراسىندا بولادى. دومبىرا شەبەرلەرى وسى قاراپايىم ولشەمدەردى ماسشتاب بويىنشا ۇلكەيتىپ, 35 كۇن ۋاقىت جۇمساعان.
ەستىگەن جاڭالىعىمىزعا ەلەڭدەپ, ارعى بەتتىڭ ءتىلىن بىلەتىن ەتنوگراف تاريحشى, قالامگەر باۋىرىمىز كوكبورى مۇباراك قيزات ۇلىنا قولقا سالعانىمىزدا, ول تاۋلىككە دە جەتكىزبەي اعايىندى شەبەرلەرگە حابارلاسىپ, اقپاراتتى تولىقتىرىپ بەردى.
– قوس شەبەردىڭ ءومىربايانىنا كەڭىرەك توقتالاتىن بولساق, بۇل وتباسى بۇرىننان دومبىرانى «اتا كاسىپ» ەتكەن اۋلەت. دومبىرا جاساۋ شەبەرى ادىلعازى تىشتىباي ۇلىنان ارىنعازى شەبەر تۋادى. ارىنعازىدان ءتورت ۇل, ءبىر قىز. ۇلدارى – اكىمنۇر, باقىتنۇر, قۋانىش, باقىتكەلدى. قىزى – امانگۇل. «الەمدەگى ەڭ ۇلكەن دومبىرانى جاساۋ» دەيتىن وسى ماڭىزدى جوباعا ءبىر ءۇيدىڭ بەس بالاسى دا اتسالىسقان. بىراق باستى جاساۋ شەبەرلەرى ءبىز اتىن اتاعان باقىتنۇر مەن باقىتكەلدى. باستى جاساۋشى باقىتنۇر مىرزا 1976 جىلى 7 ناۋرىزدا تۋعان. ول 1992 جىلدان بەرى دومبىرا جاساپ كەلەدى. ياعني بيىل ونىڭ دومبىرا جاساپ كەلە جاتقانىنا – 28 جىل. ول كىسى دومبىرا جاساۋ شەبەرلىگىنەن تىس, ءۇي اشەكەيلەۋ, قازاق قولونەرىنەن ءدارىس وقۋ, جەرگىلىكتى مەشىت جۇمىستارىن باسقارۋ سياقتى شارۋالارىمەن دە اينالىسادى, – دەيدى كوكبورى مۇباراك قيزات ۇلى.
باقىتنۇر شەبەرگە قىتاي ۇكىمەتى 2011 جىلى ماۋسىم ايىندا «قازاقتىڭ دومبىرا ونەرىنىڭ ۋاكىلدىك مۇراگەرى» دەگەن كۋالىك بەرگەن ەكەن.
الىس-جاقىنعا تانىمال اباي جانە جامبىل ۇلگىسىندەگى دومبىرالاردى ويىپ جاساۋ شەبەرلەرىنىڭ «قوس دومبىرالى شاڭىراق», «قوندىرعىلى دومبىرا» قاتارلى ونەر تۋىندىلارى «قىتاي مەملەكەتىنىڭ ەڭ ۇزدىك مۋزىكالىق تۋريستىك كادەسىيى» بولىپ باعالانعان. بۇل الىپ دومبىرا العاشقىدا قىتايداعى قازاقتار ءجيى قونىستانعان ىلە, التاي, تارباعاتاي سەكىلدى ءۇش ايماقتان قۇرالعان ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ قۇرىلعانىنا 60 جىل تولۋىنا وراي, 2014 جىلى اۆتونوميالى وبلىستىڭ «جىبەك جولى» مۇراجايىنىڭ تاپسىرىسىمەن جاسالعان. دومبىرانىڭ اعاشى قاراعاي مەن تالدىڭ قوسپاسىنان تۇرادى.
اعايىندى شەبەرلەردىڭ ايتۋىنشا, جەرگىلىكتى ۇكىمەت پەن ءتۇرلى ۇيىمدار, مادەنيەت قايراتكەرلەرى الىپ دومبىرانى گيننەس رەكوردتارى تىزىمىنە ەنگىزبەكشى بولادى. قۇزىرلى ورىنداردان كەلگەن ماماندار مەن اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كەڭەسىنەن كەيىن, «ەگەر, اعايىندى شەبەرلەر بۇل الىپ دومبىراعا مالدىڭ ىشەگىنەن ءۇندى ءارى بەرىك وزگەشە ىشەك ورناتىپ, سونىمەن بىرگە مۇنى شەرتۋگە بولاتىنداي, زور داۋىس شىعارا الاتىنداي مۇمكىندىككە جەتسە, بۇل ءسوزسىز گيننەس رەكوردتارى تىزىمىندە ەرەكشە ورىن الادى» دەپ ءپاتۋالاسادى. قازىر اعايىندى ەكى شەبەر بۇل الىپ دومبىرانىڭ شەرتۋگە بولاتىن ءتاسىلىن قاراستىرىپ جاتىر.
گيننەس رەكوردتارى تىزىمىنە جول العالى تۇرعان دومبىرانىڭ بۇعان دەيىن دە كولەمى مەن ءسانى, جاسالۋ شەبەرلىگى, دالمە-ءدال ولشەمدەرى, 35 كۇندىك توقتاۋسىز ەڭبەكپەن وسى قالىپقا كەلۋىنىڭ ءوزى دە ەل ءىشى-سىرتىن شۋلاتىپ, قازاقتىڭ مارتەبەسىن ءبىر كوتەرىپ تاستادى.
الماتى
