ەرتەرەكتە وندىرىسىنە عانا ءمان بەرىلىپ كەلگەن وڭىردە 1992 جىلدان باستاپ باتىس التاي تابيعي قورىعى قۇرىلىپ, تۇمسا تابيعات مەملەكەتتىڭ قورعاۋىنا الىندى. اعاش وتاۋعا, اڭ اتۋعا ءۇزىلدى-كەسىلدى تىيىم سالىندى. سودان بەرى مەملەكەت قاناتىنىڭ استىنداعى اۋماقتا اڭ-قۇس كوبەيىپ, تابيعاتى قۇلپىرا تۇسكەن. كەيىنگى جىلدارى قىسقى, جازعى ءتۋريزمدى دامىتۋ دا مىقتاپ قولعا الىندى.
ۇلكەن دودالاردا توپ جارىپ جۇرگەن شاڭعىشىلار وسىناۋ باتىس التايدىڭ اسقارلارىندا جاتتىعادى. مۇنداعى تاۋ شاڭعىسى كەشەندەرىنىڭ بەتكەيلەرى ءارتۇرلى بيىكتىكتە بولعاندىقتان, كاسىبي شاڭعىشىلاردان باستاپ اياعىنا شاڭعىنى جاڭا بايلاعان دەمالۋشىلارعا دەيىن ۋاقىتتى ءتيىمدى وتكىزە الادى.
2019 جىلى تاۋ-شاڭعى بازالارىنىڭ ەكى الىپ جولاعى «FIS» سەرتيفيكاتتارىنا قول جەتكىزگەن. دەمالۋ كەشەندەرى تاۋدىڭ بوكتەرىندە ورنالاسقانىمەن, جاياۋ جانە اۆتوكولىكپەن شىعاتىن جولدارى سايراپ جاتىر. حالىقتىڭ كەلىپ, تىنىعىپ كەتۋى ءۇشىن ءتيىستى جاعدايدىڭ بارلىعى جاسالعان.
سونىمەن قاتار باتىس التايدىڭ كيەلى جەرلەرىن جاياۋ, اتپەن ارالاپ شىعۋعا بولادى. ول ءۇشىن تۋريستىك مارشرۋتتار بەلگىلەنگەن. ريددەر قالاسىنىڭ كاسىپكەرلىك جانە تۋريزم ءبولىمىنىڭ باسشىسى اسەل جۇماباەۆانىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى ءتۋريزمنىڭ نەگىزگى تۇرلەرى: مادەني, تانىمدىق, اۋىلدىق-ەتنوگرافيالىق, سپورتتىق جانە ەكسترەمالدى.
ءار ساياحاتشى تاڭداۋىنا قاراي, باتىس التايدىڭ شىڭدارىن, ورمان-توعايىن, وزەن-كولدەرىن ارالاپ, كورىپ شىعۋلارىنا بولادى. قاجەت بولسا, كوپتەگەن تۋريستىك فيرمالاردىڭ قىزمەتتەرىنە جۇگىنە الادى. ولاردىڭ ۇسىناتىن باعدارلامالارى, تۋريستىك باعىتتارى دا سان الۋان.
ساياحاتشىلاردىڭ كوبىن قىزىقتىراتىن كيەلى نىسانداردىڭ ءبىرى – تاۋدىڭ بيىگىندەگى رادون كولى. كولدەگى رادون زەرتتەلمەگەنىمەن, مۇندا حالىق كوپ قاتىنايدى. سونىمەن قاتار بريتان ارالىنداعىداي, قاز-قاتار تىزىلگەن الىپ تاستار ريددەر وڭىرىندە دە بار. تۋريستەردى قىزىقتىراتىن ءبىر نىسان دا سول, «ەرتەگى تاستارى». ال تاۋلى ولكەنىڭ بيىك شىڭدارىنا ورمەلەۋ ءۇشىن الىس-جاقىن شەتەلدەردەن الپينيستەر دە كەلىپ باقتارىن سىنايدى.
تۋريستيفيكاتسيا كارتاسىنا سايكەس, ريددەر قالاسى ۇزدىك 50 نىساننىڭ قاتارىندا ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. سونداي-اق التاي كۋرورتتىق جانە تاۋ شاڭعىسى كلاستەرى ايماقتارىنا ەنگەن. ال وڭىردەگى ەتنوگرافيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىنداعى ءۇش باسىم اۋماق – ءۇلبى كەنتى, پوپەرەچنوە جانە كونوۆالوۆكا اۋىلدارى بەلگىلەنگەن. اتالعان اۋىلداردى ارالاعان ساياحاتشىلار ورىستىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنان ءدام تاتىپ, قولونەر شەبەرلەرىنىڭ بۇيىمدارىن ساتىپ الا الادى. بارىنەن دە قىزىعى, ورىستىڭ ءسال ەرتە زامانداعى مادەنيەتىنە كۋا بولاسىز.
قازىرگى تاڭدا جول بويىنداعى سەرۆيس پەن مارال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. مارال ءوسىرۋ ءۇشىن جەر ۋچاسكەسى بەلگىلەندى. بولاشاقتا ريددەردە دە كاتونقاراعايداعىداي پانتىمەن ەمدەۋ ورتالىقتارى اشىلۋى مۇمكىن.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
