كەشە اقوردادا مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين دانيا, ۋرۋگۆاي, بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا, چەرنوگوريا, بانگلادەش, فيليپپين, زامبيا, نيگەريا, فيدجي ەلدەرىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتالارىن قابىلدادى.
كەشە اقوردادا مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجين دانيا, ۋرۋگۆاي, بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا, چەرنوگوريا, بانگلادەش, فيليپپين, زامبيا, نيگەريا, فيدجي ەلدەرىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتالارىن قابىلدادى.
بۇل كۇنگى ەكى جاقتى كەزدەسۋلەر بارىسىندا مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ جاي-كۇيى مەن دامۋ كەلەشەگى تالقىلاندى. م. ءتاجين جاھاندانۋ جاعدايىنداعى ساياسي, ەكونوميكالىق, ساۋدا, عىلىمي, مادەني جانە باسقا دا سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىنە ساي كەلەتىنىنە توقتالدى.
كەزدەسۋدە ديپلوماتيا سالاسىنداعى جەتىستىك ءوزارا ىقپالداستىق دەڭگەيىمەن انىقتالاتىنى ايتىلدى, سونداي-اق, قازاقستاننىڭ الەۋەتى زور ايماقتارعا جاتاتىن افريكا مەن لاتىن امەريكاسىمەن ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا باعىتتالعان ديپلوماتيالىق باستامالارىنىڭ جاڭا باعىتى بەلگىلەندى.
سونىمەن قاتار, تاراپتار كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا بايلانىستار اياسىن كەڭەيتۋگە ءوزارا تەرەڭ مۇددەلىلىكتىڭ بارىن دا نازاردان شىعارمادى. بۇل رەتتە, حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك, ءوزارا ينۆەستيتسيالار جانە ساۋدا, بالامالى ەنەرگيا كوزدەرى مەن اگروونەركاسىپتىك كەشەن, ءبىلىم جانە عىلىم, تۋريزم سەكىلدى سالالار ايرىقشا اتالدى. كەزدەسۋلەر, سونداي-اق, دامۋ الەۋەتى زور وڭىرلەر رەتىندە افريكامەن جانە لاتىن امەريكاسىمەن ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا باعىتتالعان قازاقستاننىڭ ديپلوماتيالىق باستامالارىنىڭ جاڭا باعىتىن بەلگىلەپ بەردى.
مارات تاجينمەن وتكەن كەزدەسۋدەن كەيىن ەلشىلەر جۋرناليستەردىڭ الدىنا شىعىپ, ەكىجاقتى بايلانىستار تۋرالى ايتىپ بەردى. ماسەلەن, دانيا كورولدىگىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى توماس ۆينكلەر دانيا مەن قازاقستان اراسىنداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستاردىڭ دامۋىنا بارلىق جاعىنان مۇمكىندىك بارىن ايتا كەلە, وزىنە جۇكتەلگەن سەنىم ۇدەسىنەن شىعۋعا كۇش سالاتىنىن اتاپ ءوتتى. «ءتيىمدى ارىپتەستىكتى دامىتۋعا بولاتىن سالالارعا كوممەرتسيالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن «جاسىل ەنەرگيا» سالالارىن جاتقىزۋعا بولادى. بۇل سالالار بويىنشا ەكى ەل ىنتىماقتاستىققا قول جەتكىزدى. مەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى قالىپتاسقان وسى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا كۇش-جىگەرىمدى جۇمسايتىن بولامىن. ءبىز تەرروريزممەن كۇرەس ماسەلەسىندە دە ءتيىمدى قارىم-قاتىناس ورناتامىز دەپ ويلايمىن», دەدى ول ءوز سوزىندە.
ال نيگەريانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى الحاجي تۋكۋر ماني: «مەن بۇگىن قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسىنا سەنىم گراموتاسىن تابىس ەتتىم. ءبىز سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزبەن وتە تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقانبىز. قازاقستاننىڭ ورتالىق ازياداعى ۇستانىمى نيگەريانىڭ افريكاداعى ۇستانىمىنا ۇقساس كەلەدى. ءبىز قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن, كوممەرتسيالىق پالاتاسىمەن بىرلەسكەن ميسسيامىزدى جۇزەگە اسىرساق دەيمىز. بولاشاقتا قازاقستان مەن نيگەريانىڭ بيزنەسمەندەرى تىعىز بايلانىستاعى بىرلەسكەن جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرادى دەپ ويلايمىز. نيگەريا – تابيعي رەسۋرستارعا باي ەل. سول سەبەپتى, قازاقستاننىڭ بيزنەسمەندەرى وسىنداي مۇمكىندىكتى پايدالانۋى كەرەك دەپ سانايمىن», دەدى ءوز سوزىندە.
ۋرۋگۆايدىڭ ەلىمىزدەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى انيبال كابرال سەگالەبرانىڭ ويى دا ءوز ارىپتەستەرىنەن الشاق كەتپەدى. ول دا ۋرۋگۆايدىڭ قازاقستانمەن ديپلوماتيالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەندىگىن ءبىلدىردى. «قازاقستان – ۋرۋگۆاي ءۇشىن ماڭىزدى ەل. سەبەبى, سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز باتىس پەن شىعىستىڭ بەل ورتاسىندا ورنالاسقان. سول ارقىلى ول بارلىق ەلدەر اراسىن بايلانىستىراتىن كوپىرگە اينالۋدا. ءبىز قازاقستاننىڭ 22 جىل ىشىندە قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىنە ءتانتىمىز. قازىرگى تاڭدا ول – جوعارى يندۋستريالاندىرىلعان ورتالىق ازياداعى كوشباسشى ەل. بيىل قازاقستان-ۋرۋگۆاي ديپلوماتيالىق بايلانىسىنىڭ ورناعانىنا 20 جىل تولدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءبىز استانادا ءوزىمىزدىڭ كونسۋلدىعىمىزدى اشتىق. دەمەك, الداعى ۋاقىتتا ەكىجاقتى ارىپتەستىگىمىزدى ىلگەرىلەتە بەرەتىن بولامىز. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسىمەن بولعان كەزدەسۋ كەزىندە ەكونوميكالىق, ساياسي, مادەني سالالار بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا نازار اۋداردىق», دەدى ەلشى.
چەرنوگوريانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى زوران يوتسوۆيچ تە جۋرناليستەرمەن جۇزدەسۋ كەزىندە ەكى ەل ديپلوماتياسىنىڭ ءتيىمدى تۇستارىنا توقتالىپ ءوتتى. ماسەلەن, ول: «مەن چەرنوگوريانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالعانىما قۋانىشتىمىن. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىندا دوستىق راۋىشكە نەگىزدەلگەن ىنتىماقتاستىق بايلانىس ورناتىلعان. قازاقستان – ۇلكەن, ال چەرنوگوريا – كىشكەنتاي مەملەكەت. الايدا, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ۇقساس تۇسى كوپ», دەي كەلە, بولاشاقتا بۇل بايلانىستار نىعايىپ, كەڭەيە تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
ءفيليپپيننىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەرليندا باسيليو ءوزى تاراپىنان ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا كۇش سالاتىنىن جەتكىزە كەلە, قارجى, ينۆەستيتسيا, مادەنيەت, ءبىلىم-عىلىم سالالارىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ول قازاقستان ازاماتتارىن تابيعاتى وزگەشە فيليپپين جەرىنە ساپارلاپ كەلۋگە شاقىردى. «فيليپپين – 7 مىڭ 107-دەي ارالداردا ورنالاسقان جىلى ەل. تابيعاتى دا ەرەكشە. سوندىقتان, دوستىق نيەتتەگى قازاقستان ازاماتتارىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدى كورىپ, تاماشالاۋعا شاقىرامىز», دەدى ول.
بانگلادەش رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى موسۋد ماننان ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىك بايلانىس تامىرىنىڭ تەرەڭدە جاتقانىنا توقتالا كەلە, الداعى ۋاقىتتا دا ارىپتەستىك تەتىگىن نىعايتۋ نازاردا بولاتىنىن جەتكىزسە, فيدجي رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلىمىزدەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى راۆيندران روبين ناير قازاقستان مەن فيدجي ءبىر-بىرىنەن ۇلكەن قاشىقتىقتا ورنالاسقانىمەن, بۇل ەكى ەلدى ءوزارا تولىقتىرۋعا توسقاۋىل بولمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
بۇل كۇنى بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى يۆان بارباليچ پەن ونىڭ زامبيادان كەلگەن ارىپتەسى فرەدەريك شۋمبا حاپۋندا دا ءسوز الىپ, قازاقستانمەن اراداعى ديپلوماتيالىق بايلانىستار جايلى اڭگىمە ءوربىتتى.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
