پاندەمياعا بايلانىستى ونلاين فورماتتا وتكەن ازاماتتىق فورۋمعا كەز كەلگەن نيەتتىلەر قوسىلىپ, ءوز پىكىرلەرىن اشىق ايتا الدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ, «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن دامىتۋ, قوعامدىق باقىلاۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن ازاماتتاردىڭ دۇرىس شەشىم قابىلداۋ سىندى ماسەلەلەر بويىنشا ديالوگ الاڭدارى ۇيىمداستىرىلدى.
سونداي-اق وڭىرلەردەگى جەكەلەگەن ماسەلەلەر توڭىرەگىندە قالالار مەن اۋدانداردا دا ونلاين كەزدەسۋلەر ءوتتى. پاندەمياعا قاراماستان, وسى ۋاقىتقا دەيىن ازاماتتىق سەكتوردىڭ جۇمىسى توقتاعان جوق. بىراق زاماناۋي فورماتتا جۇرگىزىلدى.
– ءبىز وسى قىسقا ۋاقىت ىشىندە وزگەشە جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەندىك. ءبىر قىزىعى, جۇمىستىڭ ءدال وسى ءتۇرى تيىمدىرەك بولىپ شىقتى. بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا ازاماتتاردى تەز جيناۋدىڭ, فورۋمعا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرۋشىلەردىڭ بارلىعىن قامتۋدىڭ ءتيىمدى جولى وسى – ونلاين فورمات ەكەن تۇسىندىك. باسقاسىن ايتپاعاندا, وبلىس ورتالىعىنان الىس اۋدانداردا تۇراتىندار ات ارىتىپ وسكەمەنگە سابىلمايدى. جول شىعىندارى دا قىسقاردى, – دەيدى «شقو ازاماتتىق اليانسىنىڭ» توراعاسى ولەگ چەرنىشوۆ.
ال «ترينتا» قوعامدىق قورىنىڭ جەتەكشىسى يۋليا ناتاروۆانىڭ ايتۋىنشا, ءبىزدىڭ وبلىستا ءۇشىنشى سەكتور ۇسىنىلعان ديالوگ الاڭدارىندا بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى. بۇل سەكتور ماڭىزدى ماسەلەلەردەن حاباردار بولۋعا جانە سول تاقىرىپ توڭىرەگىندە حالىقپەن تىلدەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
بيىل وبلىستا جاستار ساياساتى, گەندەرلىك ءبىلىم بەرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ سالاسىندا 81 جوبا ىسكە اسىرىلدى. الايدا قازىرگى ۋاقىتتا بىرقاتار قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مەملەكەتتىك تاپسىرىسسىز جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن العا تارتادى. ياعني قوسىمشا ينۆەستيتسيا تارتىپ, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
– مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ميلليونداعان قاراجات قاجەت ەمەس. ءبىز كوپبالالى وتباسىلارمەن ەكى جىل جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. ءبارى ويداعىداي. وبلىستىڭ, سونداي-اق قالالار مەن اۋدانداردىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋ ورگاندارىمەن ءوزارا تىعىز جۇمىس ىستەسەمىز, – دەيدى كوپبالالى انا, ءارى «اقجۇنىس» ەرىكتى انالار قوعامدىق بىرلەستىگى فيليالىنىڭ وبلىستاعى جەتەكشىسى جۇلدىز اقتانجانوۆا.
ال وسكەمەن قالاسىنىڭ قوعامدىق كەڭەسى جۇمىس توبىنىڭ ءتورايىمى ەلەنا ابيلوۆا-بەرەزينسكايا كەيبىر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جۇمىسى مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورىنداۋمەن عانا شەكتەلەتىنىن ايتادى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مەملەكەتتەن قولداۋ كورسەتىلىپ جاتقانى ءتيىمدى بولعانىمەن, ونى الۋ ءپرينتسيپى باسقاشا بولۋى ءتيىس. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم مۇشەلەرى ءوز قىزمەتتەرىن بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋعا ىنتالى ەمەس, بىراق اتقارۋشى بيلىك ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن كورىپ, ونى قولداۋعا وزدەرى شەشىم قابىلدايتىن كورىنەدى.
فورۋم بارىسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردى مۇقيات تىڭداپ وتىرعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى الىشەر مارحابات ءوڭىردىڭ اتقارۋشى ورگاندارى مەن ازاماتتىق قوعام الدىندا ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى.
– جاستاردىڭ ۇيىمدارى مەن ولاردىڭ باستامالارىنا ارقاشان قولداۋ كورسەتۋىمىز كەرەك. جۇمىسسىزداردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرىنە دە دەن قويۋعا ءتيىسپىز. جالپى جاستاردىڭ قوعامدا باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماڭىزدى, – دەپ اتاپ ءوتتى الىشەر مارحابات.
ونلاين فورماتتا وتكەن جيىننىڭ سوڭىندا ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىن دامىتۋعا ۇلەس قوسقاندار العىس حاتتارىمەن ماراپاتتالاتىنى بەلگىلى بولدى. ولار البەتتە, جىل بويى ماراپاتقا لايىق جۇمىس اتقاردى.
ايتا كەتەيىك, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇەۇ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارمەن جۇمىس ىستەۋدە رەسپۋبليكا كولەمىندە ۇزدىكتەردىڭ ءبىرى بولىپ تانىلعان. ەتنومادەني ورتالىقتار, ءدىني ۇيىمدار سىندى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ينستيتۋتتار دا ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلەدى. اسىرەسە پاندەميا كەزىندە قوعامدىق جانە جاستار ۇيىمدارى مۇقتاج جاندارعا كومەك قولدارىن سوزدى. ۆولونتەرلەردىڭ باستارىن قوسىپ, كوپتەگەن قايىرىمدىلىق شارالارىن وتكىزدى.
بۇگىنگى تاڭدا ايماقتا 1500-دەن استام كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار مەن قوعامدىق قورلار تىركەلگەن. الايدا ولاردىڭ 200-دەن استامى عانا بەلسەندى. وبلىس بويىنشا 81 جوبا, ياعني جاستار ساياساتى, گەندەرلىك ءبىلىم بەرۋ, جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ سالاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
شىعىس قازاقستان وبلىسى