ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»
وسى ورايدا جوعارىداعى ەلباسى يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى 2019 جىلى 27 جەلتوقسان كۇنى № 990 قاۋلى قابىلداپ, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى بويىنشا وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن بەكىتكەن بولاتىن. مۇنداعى ماقسات – ينتەگراتسيالانعان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ارقىلى اۋىلدى دامىتۋ, سونىمەن قاتار شەكارالىق وڭىردەگى ەلدى مەكەندەردى كوركەيتۋ ەكەن.
اتالمىش باعىتتا بۇگىنگە دەيىن نەندەي يگى ىستەر اتقارىلدى, قانداي جۇمىستار قولعا الىندى؟ بۇل ساۋالدارعا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ مالىمەتىنە جۇگىنسەك, ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا 6 443 اۋىلدىق ەلدى مەكەن بار بولسا, وندا 7,7 ميلليون ادام نەمەسە رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ 41,5 پايىزى ءومىر ءسۇرىپ جاتىر.
جوعارىداعى ەلدى مەكەندەردىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك مارتەبەسىن ايقىنداۋ ءۇشىن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى 2019 جىلى 13 قىركۇيەكتە حالىق سانىنىڭ ءوسۋ سەرپىنى, مال جانە وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى قوسىلعان قۇنى, حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋى, ەلدى مەكەندەردىڭ ۇلكەن ورتالىقتارعا جاقىندىعى ت.ب. 150-دەن استام ولشەمشارتتاردى باسشىلىققا الا وتىرىپ ادىستەمە قابىلداپتى.
وسى قۇجات نەگىزىندە دامۋ الەۋەتى بار 3,5 مىڭ اۋىل ىرىكتەلىپ الىنسا, بۇلاردىڭ – 1 173-ىنە تىرەك جانە 2 388-ىنە سەرىكتەس اۋىل مارتەبەسى بەرىلىپتى. ناتيجەسىندە, الداعى 2 022 جىلعا دەيىن اۋىل حالقىنىڭ 87 پايىزدان استامى اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ جوباسىنا قامتىلاتىن كورىنەدى.
جالپى, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى ەلباسى تاراپىنان «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە بەرگەن تاپسىرماسىنا سايكەس, 2019 جىلى باستالعانىن ايتا كەتۋ ورىندى. جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2019-2021 جىلدارعا ارناپ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 90,0 ميلليارد ء(اربىر جىلعا 30,0 ميلليارد) تەڭگە بولىنسە, جوبانىڭ وزەكتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2019 جىلعى 2 قىركۇيەكتەگى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا سايكەس ءىس-شارا جوسپارى 2022 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى.
جوبا قولعا الىنعان 2019 جىلدىڭ قورىتىندى ەسەبىنە ۇڭىلسەك: 700 مىڭعا جۋىق ادام تۇراتىن 53 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە 520-عا جۋىق يگى شارا اتقارىلىپ, ولاردىڭ 247-ءسى كولىك, 193-ءى الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمعا باعىتتالسا, تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىنا قاتىستى اتقارىلعان 80-گە جۋىق شارانىڭ ناتيجەسىندە بارلىعى ءتورت مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلعان ەكەن.
سونىمەن قاتار 2019 جىلى ىسكە اسىرىلعان جۇمىستار قورىتىندىسىنىڭ تالداۋىنا قاراساق, اۋىلدىق جەرلەردە حالىق سانىنىڭ 35,1 مىڭ ادامعا (674,4 مىڭنان 709,5 مىڭ دەيىن) ءوسۋى,
4 822 جۇمىس ورنىنىڭ قۇرىلۋى, ءىرى ورتالىقتارعا دەيىنگى ساپالى جولدار ۇلەسىن 96 پايىزعا جەتۋى, اۋىلدىق جەرلەردى اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋ 92 پايىز قامتىلۋى, شوب سۋبەكتىلەرى سانىنىڭ 1 389 بىرلىككە ۇلعايۋى, ينۆەستيتسيالار كولەمىنىڭ 94,5 تەڭگەگە جەتۋى سياقتى جۇزەگە اسقان ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى بايقايمىز.
2020 جىلعى 1 قاڭتارداعى مالىمەت بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 29,2 ملرد تەڭگەنى نەمەسە جوسپاردىڭ 99,6 پايىز قاراجاتىن يگەرسە, دامۋ الەۋەتى بار اۋىلداردى وڭىرلىك ستاندارتتارعا جەتكىزۋ جانە الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا قولدا بار ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن 2027 جىلعا دەيىن 900 ملرد تەڭگە قاراجات قاجەت ەكەنى ايقىندالىپتى.
بولاشاقتا جوبانىڭ قولدانىلۋ مەرزىمىن 2027 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ كوزدەلۋدە جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 70 پايىز نەمەسە 630 ملرد تەڭگە, ال قالعان 30 پايىز نەمەسە 270 ملرد تەڭگەنى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن ءبولۋ قاراستىرىلۋدا.
سونداي-اق داعدارىسقا قارسى شارالار شەڭبەرىندە «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ توراعالىعىمەن 2020 جىعى 25 ناۋرىز كۇنى وتكەن وتىرىستا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا 55 ملرد تەڭگە مولشەرىندە قاراجات ءبولىندى. بۇل قاراجات 193 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە (163 تىرەك, 30 سەرىكتەس) الەۋمەتتىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى ءىس-شارالارعا باعىتتالاتىن جايلى شەشىم شىقسا, ونىڭ: 18,7 ملرد تەڭگەسى قۇرىلىس جانە قايتا جاڭارتۋ بويىنشا 78 جوباعا; 36,3 ملرد تەڭگەسى ورتاشا جانە كۇردەلى جوندەۋ بويىنشا 514 جوباعا جۇمسالماق ەكەن.
جالپى, جوبا شەڭبەرىندە بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 84,2 ملرد تەڭگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن – 13,8 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 216 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە (184 تىرەك, 32 سپۋتنيكتىك) 920 جوبانى ىسكە قوسۋ كوزدەلۋدە. ناتيجەسىندە, 16 مىڭ جۇمىس ورنى (868 تۇراقتى جانە 15 212 ۋاقىتشا) اشىلىپ, 10,7 ملرد تەڭگە مولشەرىندە سالىق تولەمدەرى كۇتىلۋدە.