ءار سالادا ءوسىم بار
وبلىس اكىمى ءمالىم ەتكەن دەرەكتەر بويىنشا, ەكونوميكانىڭ باستى كورسەتكىشى بولىپ تابىلاتىن جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمى بيىلعى II توقساندا 4,2%-عا ارتىپ 770,2 ملرد تەڭگە بولعان. جىل قورىتىندىسى بويىنشا ءوسىم قارقىنى وسى دەڭگەيدە ساقتالادى دەپ بولجانۋدا. ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى 434,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇگىندە وڭىردە 142,3 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى 224,1 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى شىعارىلعان. ماڭىزدى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وبلىسقا 480,9 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا باعىتتالعان. قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋال قۇرىپ, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن بارلىق شارالار جاسالۋدا.
– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ جولداۋىندا ايتىلعان اۋقىمدى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى مەن تۇرمىستىق ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋىنا باعىتتالعان. جولداۋدى ىسكە اسىرۋ بويىنشا وبلىستا ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلگەن. ۇكىمەت دەر كەزىندە قابىلداعان انتيكريزيستىك شارالار, كاسىپكەرلىككە, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ناتيجەسىندە بيىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسىندا ءوڭىردىڭ وڭ سەرپىندى دامۋى ساقتالىپ, ماڭىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردىڭ وسىمىنە قول جەتكىزىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا 635,3 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, ءوسىم 101,8% بولدى. جالپى, 831,2 مىڭ توننا ءونىم ەكسپورتتالىپ, 90,5 ملن اقش دوللارىن قۇرادى. ونىمدىلىكتى 2,5 ەسەگە ارتتىرۋ ءۇشىن, ونى 3 نەگىزگى باعىتتا دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرمىز, – دەي كەلە, وبلىس اكىمى ءار باعىت بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان ىستەرگە جەكەلەي توقتالدى.
مىسالى, ءبىرىنشى باعىت اياسىندا تۇركىستان قالاسى اۋماعىندا ازىق-تۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا قۇنى 25,2 ملرد تەڭگە بولاتىن 7 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. الداعى ۋاقىتتا قالا اۋماعىندا 1 458 شارۋا قوجالىعىن 9 كووپەراتيۆكە بىرىكتىرۋ ارقىلى 11 مىڭ گەكتار القاپقا تامشىلاتىپ سۋارۋ ماشينالارىن ورناتۋ جوسپارلانۋدا. ەكىنشى باعىت بويىنشا, ء«بىر القاپتان جىلىنا 2-3 ءونىم الۋ» جوباسى شەڭبەرىندە بيىل 127 اۋىل وكرۋگىنەن 5,2 مىڭ گەكتار اۋماقتا 1 999 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 141 مىڭ توننا ءبىرىنشى ءونىم, 109,3 مىڭ توننا ەكىنشى ءونىم الىندى. بۇگىندە اگروقۇرىلىمدار 1,6 مىڭ گەكتاردان ءۇشىنشى ءونىم الۋعا كىرىستى. سونداي-اق وبلىس اكىمى ەسەپتى كەزەڭگە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 194,5 ملرد تەڭگە بولىپ, 78,3%-عا ۇلعايعانىن اتاپ ءوتتى. پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇيدىڭ جالپى الاڭى 492,4 مىڭ شارشى مەتر بولىپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنە 107,9%-دى قۇرادى. اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا, 56 نىساننىڭ قۇرىلىسىنا 18,9 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. تۇرعىنداردى اۋىز سۋمەن قامتۋ دەڭگەيى 82,7% بولدى. تابيعي گازبەن قامتۋ بويىنشا بيىل 43 نىسانعا جۇرگىزۋگە 14 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, بيىل 20 نىساننىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالادى. ناتيجەسىندە 423 ەلدى مەكەن نەمەسە 1 ملن 275 مىڭ تۇرعىن تابيعي گازبەن قامتىلادى.
ىندەتپەن كۇرەسۋدىڭ جوسپارى جاسالدى
كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىق بارىسىندا وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىن دارىلىك زاتتار مەن ارنايى قورعانىش قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 2,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,4 ملرد تەڭگە, وبلىستىق بيۋدجەتتەن 0,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى. اتالعان قارجىنىڭ 361,8 ملن تەڭگەسىنە دارىلىك زاتتار, 1,6 ملرد تەڭگەگە مەديتسينالىق بۇيىمدار, 185 ملن تەڭگەگە دەزينفەكتسيالىق ەرىتىندىلەر ساتىپ الىنعان. وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتتارىنىڭ سانى 178-دەن 337-گە دەيىن, وتتەگى ستانساسىنىڭ سانى 2 ەسەگە ارتىپ, قوسىمشا 4 ستانسا ورناتىلعان. جالپى, وبلىس اۋماعىندا 557 بولشەك ساۋدا ءدارىحانالارىنىڭ قىزمەت اتقاراتىن 238-ىمەن ءوزارا ارەكەتتەسۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعان. پتر زەرتحانالارىنىڭ سانى 3 بىرلىكتەن 9-عا دەيىن ءوستى.
اۋداندار جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەنمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. جەدەل جاردەم قىزمەتىنە 122 اۆتوكولىك ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جەدەل جاردەم قىزمەتى پاركىن 96,0%-عا جاڭارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وبلىس اكىمى, سونداي-اق الەۋمەتتىك سالادا اتقارىلعان جۇمىستارعا, جاستاردى قولداۋ باعىتىنداعى وزگەرىستەرگە توقتالدى.
«مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ءبىلىم سالاسىنداعى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – ۇستازدار جالاقىسىنىڭ ازدىعى ەكەنىن ايتا كەلە, 2021 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسىن 25 پايىزعا كوبەيتۋ جونىندە شەشىم قابىلداعانىن ءمالىم ەتتى. بۇل ماقساتقا الداعى ءۇش جىلدا قوسىمشا 1,2 تريلليون تەڭگە بولىنەتىنىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت كاسىبي ءبىلىم بەرۋدىڭ بۇكىل جۇيەسىن ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بىلىكتى ماماندار قالىپتاستىرۋعا باعىتتاۋ قاجەتتىگىن ايتتى. وسى ورايدا, مەكتەپكە دەيىنگى, ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەملەكەتتىك ۇيىمدارى پەداگوگتەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن ۇلعايتۋعا 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسىندا ءۇش جىلعا جالپى سوماسى 489,3 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن. ناتيجەسىندە, ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى پەداگوگتەردىڭ جالاقىسى كەزەڭ-كەزەڭمەن 2 ەسەگە ارتادى. ال از قامتىلعان وتباسىنان شىققان ستۋدەنتتەر ءۇشىن 5 مىڭ گرانت بولىنبەك. تۇركىستان وبلىسىنا ۇلتتىق قوردان ماقساتتى ترانسفەرت ارقىلى كوپ بالالى جانە الەۋمەتتىك از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلاردىڭ بالالارى ءۇشىن 2019-2020 وقۋ جىلىنا جوعارى ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋعا ارنالعان 1 345 ءبىلىم گرانتى ءبولىندى. سونداي-اق 10 جوعارى وقۋ ورنىنا مەملەكەتتىك تاپسىرىس ورنالاستىرىلعان. كونكۋرس ناتيجەسىمەن كوپبالالى جانە الەۋمەتتىك از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلاردىڭ بالالارى بولىپ تابىلاتىن 1 018 تالاپكەرگە گرانت تاعايىندالعان. بۇگىنگى تاڭدا, اتالعان گرانت نەگىزىندە تابىسى تومەن وتباسىلاردان شىققان 1 040 جاس ءبىلىم الۋدا. جۇمىسشى ماماندىعىنا وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسىن كوبەيتۋگە بيىل جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرت ەسەبىنەن 829,9 ملن تەڭگە قارالدى», دەدى ومىرزاق ەستاي ۇلى.
سونداي-اق وبلىس اكىمى ماقتاارال اۋدانىنداعى اپات كەزىندە اتقارىلعان جۇمىستاردى دا ەسكە سالدى. «1 مامىردا وزبەكستان رەسپۋبليكاسى, سىرداريا وبلىسىنداعى ساردوبا سۋ قويماسىنىڭ بوگەتى بۇزىلىپ, ورتالىق بەتپاقدالا كوللەكتورىنان تاسىعان سۋ سالدارىنان ماقتاارال اۋدانىنىڭ 5 ەلدى مەكەنىن (6 211 تۇرعىندى) سۋ باستى. توتەنشە جاعداي سالدارىنان 1030 تۇرعىن ءۇي, 3 مەكتەپ, 5 بالا باقشا, 4 دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت ءۇيى, 10 ساۋدا وبەكتىلەرى, اۆتوموبيل جولدارى, كوپىر, 5 695 گا ەگىستىك پەن جايىلىم جەرلەر سۋ استىندا قالدى. بۇگىنگى تاڭدا, اۋدانداعى جەڭىس, جاڭاتۇرمىس, دوستىق ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇرعىندارىنا, مىرزاكەنت كەنتىندە جاڭادان بوي كوتەرگەن ىقشام اۋدانىندا 386 جەكە تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. سونىمەن قاتار فيردوۋسي مەن ورگەباس ەلدى مەكەندەرىندە جالپى 504 تۇرعىن ءۇيدىڭ 494-ءنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 10 ءۇي جاقىن ارادا تابىس ەتىلەدى», دەدى وبلىس اكىمى.
قۇرىلىس قارقىنى قاتتى
ال تۇركىستان قالاسىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىن الىپ, بيىل وبلىس ورتالىعىن دامىتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن 161 نىساننىڭ قۇرىلىسىنا 124,2 ملرد تەڭگە باعىتتالعان. سونىڭ اياسىندا, قۇرىلىس الاڭىنا اينالعان كونە شاھاردىڭ اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا 14 نىساننىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعى, ن.نازارباەۆ اللەياسى, قوجا احمەت ياساۋي مەن ءرابيا سۇلتان بەگىم كەسەنەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ, ازىرەت سۇلتان قورىق مۇراجايىنىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ, كۇلتوبە كونە قونىسىنىڭ تاريحي ورىندارىن قالپىنا كەلتىرۋ, جەلىلىك ساياباق, دەندروساياباق جانە جەكە كاسىپكەرلەر تاراپىنان «كەرۋەن - ساراي» كەشەنى, 3 حالىقارالىق ستاندارتقا ساي قوناقۇي, مەشىت سىندى ءىرى جوبالاردىڭ قۇرىلىستارى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. ءوڭىردىڭ الەۋەتى مەن تۋريزم سالاسىن كوتەرەتىن بىردەن-ءبىر ءىرى مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك اياسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان تۇركىستان قالاسىنىڭ حالىقارالىق اۋەجايىنىڭ قۇرىلىسى وتكەن جىلدىڭ شىلدە ايىندا باستالىپ, بيىل قىركۇيەك ايىندا تەحنيكالىق تۇرعىدان ىسكە قوسىلعان بولاتىن. ەندى 1 جەلتوقساننان باستاپ الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارىنان تۇركىستان قالاسىنا اۋە رەيستەرى ۇشا باستايدى. سونداي-اق ومىرزاق شوكەەۆ اكىمشىلىك ىسكەرلىك ورتالىعىندا جالپى اۋدانى 773,6 مىڭ شارشى مەتر نەمەسە 9 052 پاتەردى قۇرايتىن 177 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, جىل قورىتىندىسىمەن 40 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 1 822 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا بەرگەن جاۋابىندا وبلىس اكىمى تۇركىستان قالاسىن الەمدىك ستاندارتقا ساي دامىتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى. «تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرىلىسى – مەملەكەتتىك ماڭىزى بار مىندەت, بۇل ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى. تۇركىستان وبلىس ورتالىعى رەتىندە عانا ەمەس, تۇركى جۇرتىنىڭ رۋحاني ورتالىعى رەتىندە دە قالىپتاسۋى ءتيىس. ياعني بارلىق عيماراتتار, قۇرىلىستار, كوممۋنيكاتسيالار – قالاداعى بارلىق ينفراقۇرىلىم حالىقارالىق تالاپتارعا ساي بولۋى كەرەك. سوندىقتان الداعى جىل بولاشاقتا قالانى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن بازا قۇرۋ جاعىنان شەشۋشى جىل بولادى دەپ سانايمىز», دەدى ومىرزاق ەستاي ۇلى. سونداي-اق وبلىسى اكىمى كەلەسى جىلى ناۋرىز مەرەكەسى كەزىندە تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ءسامميتىن وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ءمالىم ەتتى. وعان دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, شارالاردىڭ ءبىر بولىگى مادەني ورتالىقتا وتەدى. بيىل ءونىمى مول ماقتا داقىلىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىنە قاتىستى ماسەلە دە نازاردان تىس قالمادى. «ماقتانىڭ باعاسى الەمدىك نارىققا بايلانىستى. بۇل ورايدا ونىڭ ونىمدىلىگىن ارتىرۋ ماڭىزدى. گەكتارىنان 25 تسەنتنەر جانە ودان جوعارى ءونىم الاتىن شارۋالار شىعىنعا باتپايدى. ياعني ونىمدىلىكتى ارتىرۋ قاجەت. ءيا, سوڭعى جىلدارى ماقتا باسقا داقىلدارعا قاراعاندا ءتيىمسىز بولىپ وتىر. سوندىقتان شارۋالارعا ەگىستىكتى ءارتاراپتاندىرۋ جولدارى ۇسىنىلۋدا. جالپى ماقتا داقىلىن دايىن ونىمگە دەيىن جەتكىزۋ ماڭىزدى جانە بۇل ورايدا كلاستەر قۇرۋ, كوپتەگەن ءىس اتقارۋ قاجەت», دەدى وبلىس اكىمى. سونداي-اق بريفينگتە وڭىردەگى سۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تۇركىستانداعى اعىن سۋ تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ باعىتىنداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار ايتىلدى. سايرام اۋدانى قارابۇلاق اۋىلىنداعى مال بازارىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى تۇسىنىكتەمە بەرىلدى. ورداباسى اۋدانىندا قازاقتىڭ ءبىرتۋار ۇلى قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆقا ارنالعان كەشەن سالۋ بويىنشا ءتيىستى قۇجاتتار ازىرلەنىپ, ۇكىمەتكە ۇسىنىلعانى حابارلاندى.
بريفينگتە وبلىس اكىمى پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا وڭىردە بەكىتىلگەن ءىس-شارالار جوسپارى اياسىنداعى مىندەتتەمەلەر جۇيەلى تۇردە ورىندالاتىنىن ايتتى. ء«بىزدىڭ ماقسات – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا كورسەتىلگەن ارتاراپتاندىرىلعان جانە تەحنولوگيالىق دامىعان ەكونوميكا قۇرۋ. بۇل ەڭ الدىمەن حالقىمىزدىڭ تۇرمىس-جاعدايىن ودان ءارى جاقسارتىپ, وبلىستىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىن ارتتىرارى ءسوزسىز», دەدى ومىرزاق شوكەەۆ.
