كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «ەQ»
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, وتكەن ماركەتينگتىك جىلدىڭ العاشقى 4 ايىندا ەلىمىز شەت مەملەكەتتەرگە 1 ملن 624 مىڭ توننا بيداي مەن 628 مىڭ توننا استىق ەكۆيۆالەنتىندەگى ۇن ەكسپورتتاعان. باسقا ارپا, س ۇلى, جۇگەرى, كۇرىش, قاراقۇمىق, تارى سىندى ءداندى داقىلدار ەكسپورتى 2020-2021 ماركەتينگتىك جىلدىڭ 4 ايىندا 98 مىڭ توننانى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە 76 مىڭ توننا ارپا يران ەلىنە جونەلتىلدى.
– بيداي مەن بيداي ۇنىنىڭ باسىم بولىگى بيىل ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ساتىلدى. 1 ملن 293 مىڭ توننا – وزبەكستانعا, 406 مىڭ توننا – تاجىكستانعا جونەلتىلدى. قىرعىزستان مەن تۇرىكمەنستانعا ساتۋ كولەمى – 38 جانە 11 مىڭ توننانى قۇرايدى. بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ اۋعانستانعا 593 مىڭ تونناعا جۋىق, قىتايعا 194 مىڭ توننا ەكسپورتتالدى, – دەپ حابارلادى ۆەدومستۆونىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سوڭعى جىلدارى گرۋزياعا استىق پەن ۇن ساتۋ تومەندەگەن. بۇل ەل 2014 جىلعا دەيىن باسىم نارىقتار قاتارىنا كىرگەن بولاتىن. وتكەن ماركەتينگتىك جىلى قازاقستان گرۋزياعا بار بولعانى 2,6 مىڭ توننا استىق پەن ۇن ساتسا, بيىل وتاندىق ءونىم مۇلدە جونەلتىلمەدى.
بىرقاتار ەلدەردىڭ قازاقستاندىق ۇنعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ تومەندەگەنىن دە ايتپاي كەتە المايمىز. ايتالىق, قازاقستاندىق ءونىمنىڭ ءىرى يمپورتتاۋشىسى بولىپ تابىلاتىن وزبەكستانعا 2011-2012 ماركەتينگتىك جىلى – 1,3 ملن توننا ۇن, 2015-2016 جىلدارى – 843 مىڭ توننا, 2019-2020 جىلدارى – 345 مىڭ توننا جىبەرىلسە, 2020-2021 ماركەتينگتىك جىلدىڭ 4 ايىندا كورشى ەل بار بولعانى 103 مىڭ توننا ۇن ساتىپ الدى.
سوڭعى جىلدارى قازاقستاندىق ۇن ەكسپورتى اۋعانستان مەن قىتاي نارىعىنا كوپتەپ جىبەرىلىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. نارىق قاتىسۋشىلارى ءۇشىن قازاقستان ارقىلى وتەتىن استىق پەن ۇن ءترانزيتىنىڭ كولەمى تۋرالى اقپارات ماڭىزدى بولىپ تابىلادى.
2020 جىلعى شىلدەدە رەسپۋبليكا اۋماعى ارقىلى باسقا ەلدەرگە 17,4 مىڭ توننا, تامىزدا – 32,8 مىڭ توننا, قىركۇيەكتە – 25,5 مىڭ توننا, قازاندا – شامامەن 25 مىڭ توننا استىق جەتكىزىلدى. ەڭ كوپ جۇك كولەمىن – شامامەن 42 مىڭ توننانى قىرعىزستان الدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى حابارلاعانداي, شىلدەدە – 9,6 مىڭ توننا, تامىزدا – 11 مىڭ توننا, قىركۇيەكتە – 8 مىڭ, قازاندا 12 مىڭ توننا بيداي ۇنى ترانزيتتەلدى. جۇكتەردىڭ كوپ بولىگى, ياعني 48 مىڭ تونناسى اۋعانستانعا باعىت العان. استىق ەكۆيۆالەنتىندەگى استىق پەن ۇننىڭ جالپى ءترانزيتى 160 مىڭ تونناعا تەڭ.
بيىل 3 قاراشادا بۇۇ-نىڭ ەۋروپاعا ارنالعان ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمىنىڭ 32-سەسسياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ: «كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا, لوكداۋنعا جانە وسىعان بايلانىستى شەكتەۋلەرگە قاراماستان, قازاقستان كورشى ەلدەرگە ازىق-تۇلىك جەتكىزۋدى جالعاستىردى. بيىلعى 8 ايدا شىۇ ەلدەرىنە 1,3 ملرد دوللاردىڭ ازىق-ت ۇلىگى جونەلتىلدى, ال وتكەن جىلى بيداي مەن ۇن ەكسپورتى ەسەبىنەن قازاقستان عالامشاردىڭ 45 ميلليوننان اسا حالقىن تاماقتاندىردى» دەگەن بولاتىن. سونداي-اق مينيستر كورشى ەلدەردەگى سۇرانىستىڭ ءوسۋىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرۋدى ۇلعايتۋدى جالعاستىراتىنىن مالىمدەدى. ساندىق كورسەتكىشتەر عانا ەمەس, ءونىم ساپاسى دا ماڭىزدى بولماق. اتاپ ايتقاندا, ەلىمىزدىڭ ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ۇلكەن مۇمكىندىكتەرى بار.
ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ رەسمي دەرەكتەرىندە ەكسپورت كولەمى بويىنشا قازاقستان ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنە ورگانيكالىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن جەتكىزەتىن 123 ەلدىڭ ىشىندە 9-شى ورىندا تۇر. ال ورگانيكالىق بيداي مەن مايلى زىعىر تۇقىمدارىن ساتۋ بويىنشا ەلىمىز كوشباسشىلار قاتارىنا كىرەدى.