ايماقتار • 04 قاراشا, 2020

حالىق العىسىنا بولەنگەن ۆولونتەر

410 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

ىندەتپەن العى شەپتە كۇ­رەسكەن دارىگەرلەردىڭ ەر­لىگى تۋرالى قانشا ايتساق تا ارتىق بولمايدى. قيىن كەزدە ولارعا كومەككە كەلگەن ۆولونتەرلەردىڭ دە ەڭ­بەگى كوپكە ۇلگى. سولاردىڭ قاتارىندا مە­ديتسينالىق وقۋ ورىندارىن جاڭادان ءبىتىرىپ جات­قان تۇلەكتەر دە ارىپ­تەستەرىمەن قاتار, بەلگىسىز ۆيرۋسقا تويتارىس بەرۋگە بارىنشا تىرىستى.

حالىق العىسىنا بولەنگەن ۆولونتەر

الماتىداعى س.اسفەن­ديا­روۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مە­­دي­­تسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر توپ تۇلەگى ىندەتپەن كۇرەستىڭ ال­عى شەبىنەن تابىلدى. وقۋىن جاڭا عانا اياقتاپ, قىزمەتىنە كى­رىسەر تۇستا جاس دارىگەرلەر پان­­دەميامەن بەتپە-بەت كەل­دى. ولار­دىڭ قاتارىندا 25 جاس­­تاعى ءنۇريدىن تىلەۋبەك تە بار. ول توتەنشە جاع­داي ەنگىزىلگەن كەزدەن باس­تاپ وپە­راتيۆتىك ۆولون­تەرلىك شتابتا قىز­مەت ەتۋ­گە كىرىستى. ەرىكتى جاس­­­تار قيىن جاع­داي­دا قالعان وت­با­­­سىلارعا, جالعىزباس­تى انا­لارعا, قارت ادامدارعا ازىق-ت ۇلىك سەبەتتەرىن تاراتىپ, ءدارى-دارمەك اپارىپ كو­مەك­تەستى. كەيىن­نەن ىندەت ال­قىم­نان الىپ, جاع­داي ۋشىق­­قان كەزدە 25 ۆولونتەر  پرو­ۆيزورلىق ستاتسيونارلاردا, كارانتيندىك وبەكتىلەردە دا­رىگەرلىك قىزمەتىنە ارالاس­تى. العاشىندا ىندەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شەتەلدەن كەلگەن وتان­داستارىمىزدىڭ كارانتينگە جابىلعانى ەسىمىزدە. سول مە­كەمەلەردىڭ بىرىندە ءنۇريدىن ارىپ­تەستەرىنە كومەكتەسىپ, جالپى جاعدايدى قاداعالاۋعا قول- ۇشىن سوزدى.  

«3,5 مىڭنان استام وتاندا­سىمىز شەتەلدەن ورالدى. ىندەت­تىڭ وزگە ەلدەردە كەڭىنەن تارالىپ جاتقان كەزى. ول كەزدە الدا نە بولارى بەلگىسىز ەدى. ەلگە كەل­گەندەردەن مىندەتتى تۇردە كو­رو­ناۆيرۋسقا تەست الىنادى. ۆيرۋس جۇقتىرماعان ازاماتتاردى 1,5 كۇننەن كەيىن ۇيى­نە كاران­تينگە جىبەرەدى, ال ۆيرۋس انىقتالعاندارىن ينفەك­تسيا­لىق ستاتسيونارلارعا اۋىس­تى­راتىنبىز», دەپ ەسكە الدى ن.تىلەۋبەك.

يگى ىسىمەن وزگەلەرگە ۇلگى بول­­عان ۆولونتەرلەردىڭ پاندەميا كەزىندەگى جۇمىسىن ەرلىك­كە تەڭەۋگە ابدەن بولادى. ويت­كەنى وزىنە, جاقىندارىنىڭ دەن­­ساۋلىعىنا تونگەن قاۋىپكە قاراماستان, قايىرىمدى ىستەن باس تارتقان جوق. ءنۇريدىن دە ەڭ قيىنى جاقىندارىڭنىڭ دەنساۋ­لىعىنا الاڭداۋ ەكەنىن ايتادى.

«جۇمىستا سونشالىقتى قيىن­­دىق كوپ بولدى دەي الماي­مىن. پسيحولوگيالىق قى­سىم بول­­عان شىعار. سەبەبى حالىق جاپ­­پاي كارانتيندە ۇيدە وتىر­عان­دا, ءبىزدىڭ وپەراتيۆتى ۆولون­تەر­لىك شتابتا جۇمىس قىزا ءتۇستى. ال پروۆيزورلىق ستاتسيوناردا جۇر­­گەندە ۆيرۋس جۇقتىرىپ الامىن با دەگەن قورقىنىش بولدى. بۇل كوبىنە ءوزىڭ ءۇشىن ەمەس, ۇي­دەگى اتا-اناما, ىنىمە, اتام مەن اجەمە جۇقتىرىپ الامىن با دەگەن قاۋىپ ەدى», دەيدى ۆولونتەر. دەسە دە ۆيرۋسپەن بەتپە-بەت جۇ­مىس ىستەگەن ەرىكتىلەرگە ۋنيۆەرسيتەت جاتاقحانادان ورىن بەرىپ, بارلىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن قامتاماسىز ەتكەن ەكەن.

قازىر ءنۇريدىن №4 الماتى قالالىق ەمحانادا دارىگەر-تەرا­پەۆت بولىپ قىزمەت ەتەدى. پان­دەميا كەزىندەگى پروۆيزورلىق ستاتسيونارداعى جۇمىسى بولا­شاق دارىگەردى شيراتىپ, مول تاجىريبە جيناقتاعانى ءسوزسىز. كۇندەلىكتى 8 ساعات ۋاقىتىن ەم­­حانادا وتكىزەتىن جاس مامان بوس­­تاندىق اۋدانىندا تۇراتىن 1700 ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا جاۋاپ­تى.

ۆولونتەر بولۋ – ادەتتە ءبىر كۇن­دە پايدا بولاتىن كەنەت­تەن كەلگەن شەشىم ەمەس, ول – ءومىر سالتى. قايىرىمدى ىسى­مەن بەلگىلى بولعان جانداردىڭ بارلىعى تاريحىن ارىدەن باس­تايدى. تۋرا سول سەكىلدى بۇگىنگى كەيىپ­­كەرى­مىز دە ۋني­ۆەرسيتەتكە ءتۇ­سىپ, ال­ماتىعا كەل­گەننەن باس­تاپ بۇل قىز­مەتكە بەلسەندى ارالاسىپ كەت­كەنىن ايتادى.  

«ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەننەن بەرى بەلسەندى ستۋدەنتتەر قاتا­رىندا بولىپ,  ءتۇرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىستىم. ولار­دىڭ ىشىندە قايىرىمدىلىق ءىس-­شارالار ەرەكشە ورىن الاتىن. قوعامداعى تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا, قارت ادامدارعا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ءدارى-دارمەك, ازىق-ت ۇلىك تاراتىپ, ءۇي شارۋاسىنا قولعابىس ەتەتىنبىز. وتانى قاجەت ەتەتىن با­لالاردىڭ ەمىنە قاراجات جيناپ, قايىرىمدى اكتسيالار مەن كونتسەرتتەر ۇيىمداستىردىق», دەيدى ن.تىلەۋبەك.

جاس دارىگەر جوعارى وقۋ ورنىندا جۇزەگە اسىرعان جوبالارى جايلى دا ەرەكشە ىقىلاسپەن ايتىپ بەردى. كوپتەگەن ستۋدەنتتىك ۇيىمدارعا جەتەكشىلىك ەتكەن ءنۇريدىن 2 جىل بويى ءوزى ءبىلىم ال­عان وردادا جاستار ۇيىمدارى كوميتەتىن باسقارعان. جوبالارى ۋنيۆەرسيتەت دەڭگەيىنەن ءوسىپ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن, شەتەلدەگى ارىپتەستەرىمەن بايلانىس ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرگەن. ءنۇريدىن 2017 جىلى ۆيچ/ سپيد پروفيلاكتيكاسى تاقىرىبىنا ارنالعان «Speak up AIDS» حالىقارالىق دەبات ءتۋرنيرىن ەرەكشە ماقتانىشپەن اتاپ ءوتتى. بولاشاق دارىگەرلەردىڭ وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرىپ, قو­عامدىق جۇمىسقا بەلسەنە ارا­لاسقانى قۋانتادى.

جالپى, كەز كەلگەن جۇمىستى باس­تا­عاندا جاقىندارىڭنىڭ, دوس­تارىڭنىڭ قولداۋى اسا ما­ڭىزدى. ءنۇريدىن اينالاسىندا ءوزى سەكىلدى جاڭا يدەيانى ءىلىپ الۋعا دايىن جانىپ تۇرعان جالىندى جاس­تاردىڭ كوپ ەكەنىن ايتادى.

«سەنى قولداپ, دەمەپ جىبە­رەتىن دوستارىڭا كوپ نارسە بايلانىستى. سول كەزدە قۇرداستارىم مەنىمەن بارماعاندا, مۇمكىن بۇگىنگە دەيىن وسى ىسپەن اينالىسار ما ەدىم, بىلمەيمىن. ءبىز ورتاق قىزىعۋشىلىعىمىزدى تاپتىق. ودان بولەك پاندەميا كەزىندە قۇرىلعان ۆولونتەرلىك شتابقا جينالعان جاندار تۋرالى ساعاتتاپ ايتا الامىن. ەل باسىنا كۇن تۋعاندا كومەككە ستۋدەنتتەر, جۋرناليستەر, مۇعا­لىمدەر, وقۋشىلار,  زەينەتكەرلەر دە كەلدى. بارلىعىمىز ءبىر جۇ­دىرىقتاي جۇمىس ىستەدىك», دەيدى ۆولونتەر.

قايىرىمدى ىستەردىڭ باسىندا جۇرگەن جاستار ءۇشىن بۇل – ۇلكەن ومىرلىك تاجىريبە ەكە­نى بۇرىننان ايتىلىپ كەلە­دى. مۇنىمەن ۆولونتەر جاستار­دىڭ ءوزى دە تولىق كەلىسەدى. «بىرىن­شى­دەن, ۆولونتەرلىك ادامدى قا­يى­­رىمدى, وزگەلەرگە مەيىرىمدى بو­لۋعا ۇيرەتەدى. بۇل ىسپەن جىلدار بويى اينالىسۋ ارقىلى كوم­مۋنيكاتيۆتى داعدىلارىمدى دامىتتىم دەي الامىن. ول باسقا ادا­م­مەن ءتىل تابىسۋ, قيىن جاع­داي­داعى ادامدارمەن سويلەسۋ سەكىل­دى مەنىڭ ماماندىعىم قا­جەت ەتەتىن باستى قاسيەتتەر بول­دى. قيىن جاعدايلار كوپ ەكەنى راس. مىسالى, پروۆيزورلىق ستاتسيوناردا, كارانتيندىك وبەك­تىلەردە جۇمىس ىستەگەن كەزدە كوم­مۋنيكاتيۆتى داعدىلار دەگەن ساباق­تان جيناعان ءبىلىمىمىزدى تا­جىريبەدە پايدالاندىق», دەي­دى ءنۇريدىن. ول سونداي-اق ما­ماندىعىنا كەرەك بۇرىن-سوڭدى بولماعان پتر-تەست جاساۋدى, زەرت­تەۋدىڭ قالاي جۇرەتىنىن كور­گەنىن باسا ايتتى. كەيىپكەرىمىز بولاشاق دارىگەرلەر ءۇشىن پاندەميا كە­زىندەگى بۇل جۇمىس ۇلكەن مەك­تەپ بولدى دەگەن پىكىردە. 

دارىگەر سەكىلدى ابىرويلى ماماندىقتى ادال الىپ ءجۇ­رۋ – ۇلكەن مىندەت. ول ءۇشىن جاس ماماندارعا, ەڭ الدىمەن جۇ­مى­سىنا دەگەن ماحاببات پەن سۇيىس­­پەنشىلىك كەرەك. بيىل عانا و­قۋ­دى اياقتاپ, قىزمەتىنە كىرىس­كەن ءنۇريدىن ءوز ماماندىعىن وز­گەلەرگە كومەك كورسەتە الاتىنى ءۇشىن تاڭداعانىن ايتادى. ول العاشقى جۇمىس ور­نى №4 قالالىق ەمحانادا ارىپتەس­تەرىنەن مول تاجىريبە جيناپ, ابىرويلى دارىگەر اتانۋعا ۇمتى­لا­تىنىن بىرنەشە قايتارا ايتتى.

ال پاندەميا كەزىندەگى جان­كەشتى ەرلىگى ءۇشىن ءنۇريدىن تى­لەۋبەك تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ماراپاتى مەن «حا­لىق العىسى» مەدالىنە يە بولدى. «توتەنشە جاعداي جاريالانعاندا جاعداي تۇراق­سىز ەدى. وسىنداي قيىن كەزدە قايىرىمدى ىسپەن اتاق ءۇشىن ەمەس, شىن جۇرەكپەن اي­نا­لىستىق. بۇل ماراپاتتاردى ەڭ­بەگىمىزدىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن. بۇل مەن ءۇشىن ءارى قاراي توقتاماي جۇمىس ىستەۋگە يتەرمەلەيتىن ىنتالاندىرۋ دەۋگە بولادى», دەپ اعى­نان جارىلدى جاس مامان. 

ول ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلىك قىز­مەتتىڭ سوڭعى ەكى جىلدا قار­قىن­دى دامىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «مەملەكەت قولداۋىمەن ۆولونتەرلىك ادىمداپ دامىپ كەلەدى. قانداي دا ءبىر ناتيجە تۋرالى ايتۋ ەرتە. دە­گەنمەن جۇيەلى جۇمىس ءالى دە جەتىسپەي تۇر. ءبىزدىڭ سالادا ەمحانالاردىڭ, ۆولونتەر دا­رىگەرلەردىڭ بىرىڭعاي بازاسى قالىپتاسسا, جۇمىس قازىرگىدەن دە ءتيىمدى بولار ەدى. بارلىعى تاجى­ريبەگە كەلىپ تىرەلەتىنىن تۇسى­نەمىن, قازىر ءبىز سونى جي­ناقتاپ جاتىرمىز. الداعى ۋا­قىتتا ۆولونتەرلىك قوزعالىس ۇل­كەن ءبىر قاۋىمداستىققا اينا­لاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەيدى ن.تىلەۋبەك.

سوڭعى جاڭالىقتار