تەحنولوگيا • 04 قاراشا, 2020

قاي ءموبيلدى قوسىمشا ءسىز جايلى كوبىرەك اقپارات جينايدى؟

624 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

جاسىراتىنى جوق, اقپارات زامانىندا ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ ءرولى زور. Apple جانە Google قولدانۋشىلارى وسى جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا رەكوردتىق 33 ملرد باعدارلاما جۇكتەپ, 28 ملرد دوللار قارجى جۇمساعان. بۇل وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 20% ارتىق. بۇعان سەبەپ – الەمدى ىندەت جايلاپ, وقشاۋلانعان جۇرت­تىڭ ينتەرنەت ارقىلى بايلانىس ورناتۋى.

قاي ءموبيلدى قوسىمشا ءسىز جايلى كوبىرەك اقپارات جينايدى؟

ءوزىمىز كەزىندە گەولوكاتسيا قوسۋ, كەيبىر مە­ديا­فايلعا رۇقسات بەرۋ سياقتى تالاي ءموبيلدى قوسىمشاعا ەسىكتى اشىپ بەردىك. شەتەلدىك Clario كومپانياسى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسى بويىنشا ءموبيلدى قوسىمشالارعا زەرتتەۋ جۇرگىزىپتى. زەرتتەۋ ناتيجەسىندە ءبىز پايدا­لاناتىن Facebook, Instagram قوسىمشاسى ءوز قولدانۋشىسى جايلى ەڭ كوپ اقپارات جينايدى ەكەن. ودان كەيىنگى ورىندا – Tinder قوسىمشاسى.

بۇل قوسىمشالار تەلەفون, پوشتا, گەولوكا­تسيا, ءۇي ادرەسى, سالماعىڭىز, بويىڭىز, تۋىس­تارىڭىز, دوستارىڭىز, ءسىز قىزىقتىراتىن پوستتار, داۋىس حابارلامالارى – بارلىق قاجەتتى اقپاراتتى ءوزى­نىڭ سەرۆەرلەرىنە ساقتاپ وتىرادى. مۇنىڭ ءبارىن نە ىستەيدى دەيسىز؟ بۇل اقپارات – ۇلكەن Big Data, كوپ اقشا. ادامداردىڭ قىزىعۋشىلىعىن بىلگەن كومپانيالار ءوزى نەمەسە وزگە كومپانيامەن كەلى­سىپ, ءسىز ۇناتقان تاۋارلاردى, كوممەرتسيالىق ۇسى­نىستاردى ال­دىڭىزعا شىعارا بەرەدى. وسىنداي قاجەتسىز جارنامالارعا جەم بولماۋ ءۇشىن پروگرامماعا رۇقسات بەرۋدىڭ الدىندا وزىڭىزگە نە كەرەگىن ءبىلىپ, سارالاپ العان ءجون.

Sophos كومپانياسىنىڭ ساراپشىلارى Apple Store جۇيەسىندە Fleeceware تيپىندەگى الاياق­تىقپەن اينالىساتىن قوسىمشالاردىڭ بار ەكە­نىن انىقتادى. Fleeceware قوسىمشالارىن جۇك­تەگەندە قولدانۋشىعا بەلگىلى ءبىر سىناق مەر­زىمىن بەلگىلەيدى. قولدانۋشى ءموبيلدى قوسىم­شانى ءوز تەلەفونىندا وشىرگەنىمەن, جۇيەدە ساڭىلاۋلاردى تاۋىپ, پايدالانۋشىنىڭ شوتىنان اقشا شىعارىپ وتىرعان.

كەيبىر ءموبيلدى قوسىمشالار شپيوندىق قۇ­رىلعى ءتارىزدى تەلەفوندا ءسىز تەرگەن ماتىندەردى وزىنە ساقتاپ, ۇزاق ۋاقىت وتكەن سوڭ اقپاراتتى ءوز پايداسىنا اسىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان رەسمي App Store, Play Market-تe جۇكتەلگەن ءموبيلدى قو­سىم­شالارعا دوسىڭداي سەنە بەرۋدىڭ قاجەتى جوق.

IBM كومپانياسىنىڭ ماماندارى وزدەرىنىڭ جىلدىق «Cost of a Data Breach Report» ەسە­بىندە حاكەرلەردىڭ ءىس-ارەكەتىنەن 500 كومپانيا مەن ۇيىم­ دەرەكتەرىنىڭ جارياعا شىعىپ كەتۋىن زەرتتەدى. زەرتتەۋ ناتيجەسى بويىنشا ءار اقپاراتتىڭ قولدى بولۋى كومپانياعا شاما­مەن $3,86 ملن شىعىن كەلتىرگەنىن انىقتادى.

ححI عاسىردىڭ باستى بايلىعى اقپارات بول­عاندىقتان, وزىڭىزگە جانە ءوزىڭىز ىستەپ جۇرگەن مەكەمەگە شىعىن كەلتىرمەۋ ءۇشىن ءموبيلدى قو­سىم­شالاردى جۇكتەر الدىندا زەردەلەپ ال­عان ءجون.

 

عاسىر قۇرالباي ۇلى,

ءىت مامانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار