وكىنىشتىسى سول, كونە قورىم بۋلدوزورمەن ءسۇرىلىپ تاستالعان. ءبىر ەمەس, قاتارىنان تۇرعان ءتورت قورعان جويىلىپ كەتكەن. بۇگىنگى كۇنگە جەتكەنى ءبىر قورعاننىڭ بۇرىشى مەن ەكى قىش قۇمىرانىڭ سىنىقتارى عانا.
- قۇرىلىستا ىستەيتىن تانىسىم حابارلاسىپ, قىش قۇمىرانىڭ سىنىقتارىن تاۋىپ العانىن ايتتى. بارىپ كوردىم. قازانشۇڭقىردىڭ ءىش جاعىنداعى قىزىل كىرپىشتەرگە قاراسام, قورعاننىڭ ۇستىنەن كەيىن دە ءبىر عيمارات سالىنعان سياقتى. ال قيىپ جينالعان بورەنە اعاشتار بەرەلدەگى قورعاندارعا ۇقساس. بىراق تۇك قالماعان, ءبارى ب ۇلىنگەن,- دەيدى ارحەولوگ ايدىن ءجۇنىسحانوۆ.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاق ءتىلى جانە تۇركىتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى ايدىن ءجۇنىسحانوۆتىڭ مولشەرلەۋىنشە, قورعان ب.ز.د IV-IIV عاسىرلارعا جاتادى. ول ەندى قورعاننان تابىلعان اعاشتىڭ جاسىن انىقتاتۋ ءۇشىن رەسەيگە جىبەرەمەكشى. ال قىش قۇمىرالاردىڭ اكتىسىن جاساپ, نۇر-سۇلتانعا اپارىپ, ماماندارعا نەدەن جاسالعانىن انىقتاتىپ, قۇرالعانىنشا قۇراپ, سەمەيدەگى ولكەتانۋ مۋزەيىنە تاپسىرۋدى ويلاپ وتىر. ايدىن ءجۇنىسحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, سەمەي قالاسىنىڭ قاق ورتاسىنان بۇرىندارى دا قيماق ءداۋىرىنىڭ بەلگىلەرى تابىلعان.
قاراعايلى شاعىن اۋدانى ورنالاسقان جەر ارحەولوگيا عىلىمىندا "سەميپالاتينسكيە ديۋنى 1 جانە 2" دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى ەكەن. قالاداعى ولكەتانۋ مۋزەيىندەگى جادىگەرلەردىڭ 80 پايىزى سول جەردەن شىققان.
دەمەك, شاھاردىڭ تاريحى تەرەڭدە. بىراق, قالا باسشىلىعى كونە نىسانداردىڭ سۇرلۋىنە جول بەرىپ, قورعانداردى قورعاي الماي كەلەدى.
