ءبىز كەڭەس داۋىرىندە ينتەرناتسيوناليزم دەگەن ۇعىممەن ءومىر سۇردىك. 1990 جىلدارى اركىم ءوز ەگەمەندىگىن العان ۋاقىتتا بىزگە كوز تىككەن باسقا مەملەكەتتەر كوپ بولدى. ال بۇگىندە بىزدە سول ۇلتتاردىڭ وكىلدەرى ءومىر سۇرۋدە. ء"وزىن سىيلاعان ادام عانا باسقانى سىيلاي الادى" دەگەن اتا-بابامىزدان قالعان جاقسى ءبىر ءسوز بار. اۋەلدە ەلباسىنىڭ كوزدەگەنى دە وسى ەدى. سوندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەڭ الدىمەن قوعامدىق ۇيىمدار قۇرۋدى تاپسىردى. وسىلايشا ەڭ اۋەلى قازاق ءتىلى قوعامى قۇرىلدى. سول ۋاقىتتا ء"وز ەلىندە ءجۇرىپ ءوز تىلىندە قوعام قۇرعانى نەسى" دەپ بىزگە كۇلگەندەر بولدى. بىراق سول ساتتە ەڭ باستى قاجەتتىلىك سول بولعان ەدى. كەيىنىرەك 1992 جىلى ەڭ العاشقى جالپى دۇنيەجۇزىلىك قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايىندا قازاقستاندا تۇرىپ جاتقان ۇلتتاردىڭ دا ۇيىمدارىن قۇرۋ تۋرالى قوعامدىق شەشىم قابىلداندى.
ءار ۇلت ءوزىنىڭ تاريحىن زەردەلەي كەلە قازاقستانعا قالاي كەلگەنىن ءبىلدى. ول ۋاقىتتا ەلىمىزگە ءوز ەركىمەن كەلگەن ادام وتە از بولدى. مىسالى تەك قانا 1937-1944 جىلداردىڭ وزىندە كەڭەس ءداۋىرىنىڭ ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستانعا 62 ۇلتتىڭ وكىلى زورلىق-زومبىلىق ارقىلى كوشىرىلدى. ءبىزدىڭ ەلدە ءبىلىم الىپ, تاريحىن وقىپ, سالت-ءداستۇرىن ۇلىقتاعان ەتنومادەني بىرلەستىكتەر قازاق جەرىنە قالاي كەلگەندىگىن جانە قالاي امان قالعاندىعىن بۇگىندە جاقسى بىلەدى. وسىلايشا, ءبىلىم ارقىلى ءبىزدىڭ ءبىر-بىرىمىزگە دەگەن قارىم-قاتىناسىمىز نىعايا ءتۇستى. بۇگىنگى تاڭدا ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ الدىندا ورتاق وتانىنا قىزمەت ەتۋ تۋرالى ءبىر عانا ماقسات بار.
مەن 11 جىل اسسامبلەيا حاتشىلىعىندا قىزمەت ەتتىم. ءبىز ءوزىمىزدىڭ "قازاقتانۋ", "اسار", "تايقازان" سىندى جوبالارىمىز ارقىلى ولاردىڭ ۇلت ەكەنىن سەزدىرۋ ءۇشىن جانە دە ۇيلەستىرۋ ءۇشىن ءبىراز جۇمىس ىستەدىك. بۇگىندە ولاردى جەكە كورسەتۋدىڭ قاجەتى جوق. ءار ۇلت وكىلىنىڭ قازاقستانعا سىڭىرگەن ەڭبەگى كوپ. قازىر ارامىزدا وزگە ۇلت وكىلدەرى اراسىندا قانشاما بىلىكتى دارىگەرلەر, تاجىريبەلى ينجەنەرلەر جانە تاعىسىن تاعى مىقتى ماماندار بار. ءبىز ولاردىڭ باسقا ۇلتتىڭ ازاماتى ەكەنىن فاميلياسىنان عانا اڭعارىپ جاتامىز. ال تۋراسىنا كەلگەندە ونىڭ ءاربىرى قازاقستاننىڭ ازاماتى ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇگىندە ولار تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ىرگەسىن بىزبەن بىرگە قالاپ كەلە جاتىر.
قازاقتىڭ مادەنيەتى, ءوزىن-ءوزى ۇستاۋى, قازاقتىڭ پاراساتى قانداي بولاتىن بولسا, اينالامىزداعى ۇلت تا ءدال سولاي بولادى. ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ساياساتىن قالاي باعىتتايتىن بولساق, وندا ولاردىڭ دا ماقسات-مىندەتى بىردەي. وزگە ۇلت وكىلدەرى ءوز ءانىن, ءبيىن, ءتىلىن ۇيرەنۋى جالپى حالىقارالىق دەڭگەيدە بار قۇقىق. ءبىز ولارعا سول مۇمكىندىكتى كول-كوسىر ەتىپ بەردىك. ولاردىڭ اراسىندا تولىق قازاقشا سايراپ جۇرگەن ازاماتتار دا كەزدەسەدى. ءبىز 30 جىلدىڭ ىشىندە سول دەڭگەيگە جەتتىك, دەمەك ماقسات ورىندالدى.
ءنازيپا شاناي,
اسسامبلەيا حاتشىلىعىنىڭ بۇرىنعى سەكتور مەڭگەرۋشىسى
