بۇلاي ءسوز سالماقتاۋىمىزدىڭ ءوز باعىت-باعدارى بار. نەگە دەسەڭىز, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى جانە يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەني ورتالىعىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدە اعايىنعا اق لەبىزىن اقتارعان قوعام زيالىلارىنىڭ تۇرىك جۇرتىنا دەگەن ىستىق ىقىلاسىنىڭ ايرىقشا ەكەنىن بايقادىق. الدىمەن قاتىسۋشىلارعا ءوز زامانىنىڭ زاڭعار پەرزەنتى مۇستافا كەمالعا ارنالعان كىتاپ كورمەسى ۇسىنىلىپ, تورىنەن ءتورت تاراپ نۇرلى ءسوز كۇتكەن, كوركىنە كۇللى ەل كوز تىككەن تۇركيا مەملەكەتىنىڭ عاسىرعا جۋىق عۇمىرناماسىنان سىر تارتقان كوركەمفيلم كورسەتىلدى.
كەلەلى كەزدەسۋدىڭ تىزگىنىن ۇستاعان حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى جينالعانداردى اتالعان مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, بەتاشار ءسوزدى تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ۋفۋك ەكيدجيگە ۇسىندى.
– تاۋەلسىزدىكتەن ارتىق قىمبات دۇنيە جوق. تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ قازىرگى قول جەتكەن تابىستارى ازاتتىق جولىنداعى ازاپتى جىلداردىڭ جەمىسى. تۇرىك حالقى بۇل كۇنگە وڭاي جەتە قويعان جوق. ول جولدا قانشاما باۋىرىمىزدىڭ قانى توگىلدى. ۇلت بولىپ ۇيىسۋ مەن مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋدىڭ نەبىر كەزەڭدەرىنەن ءوتتى. باقىتىمىزعا وراي 1923 جىلى 29 قازاندا ەركىندىككە قول جالعاپ, سول ۋاقىتتاعى جاس رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بولىپ مارشال مۇستافا كەمال سايلاندى. مەملەكەت پەن حالىق الدىنداعى ەڭبەگى ءۇشىن وعان 1934 جىلى 24 قاراشادا «اتاتۇرىك» تەگى بەرىلدى. زاڭعار تۇلعامىز تۇركيا تەرريتورياسىن تالان-تاراجعا ءتۇسىپ, بودان بولۋدان قۇتقاردى. سونىڭ ارقاسىندا ەگەمەندىكپەن ەركىن تىنىستاپ كەلەمىز, – دەي كەلە ەلشى, وسى ايتۋلى شارانى ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىسىن ءبىلدىردى.
ودان كەيىن ءسوز كەزەگى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى قحا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جانسەيىت تۇيمەباەۆقا بەرىلدى. ەكى تىلدە قاتار سويلەپ, تۇركيانىڭ ازاتتىق جولىنداعى كۇرەسىن بايانداعان جانسەيىت قانسەيىت ۇلى ءتۇبى ءبىر قوس ەلدىڭ باۋىرلاستىعى نىعايا بەرۋىن تىلەدى.
جيىنعا سونداي-اق سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ دەپارتامەنت ديرەكتورى ەرجان مۇقاش, تۇركى كەڭەسى اقساقالدارى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ءادىل احمەتوۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
جيىن بارىسىندا يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەني ورتالىعىنىڭ ءبىلىم الۋشىلارى مۇحاممەديار انكاباەۆ پەن باقداۋلەت تاشمانوۆ تۇرىك تىلىندە ارناۋ ولەڭ وقىپ, ارنايى العىس حاتپەن ماراپاتتالدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, وسىدان عاسىرعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن انادولىدا ۇلت كوشباسشىسى اتاتۇرىك باستاعان شەتەل ينتەرۆەنتتەرىنىڭ جاۋلاۋىنان ازات ەتۋگە باعىتتالعان ۇلت-ازاتتىق كۇرەس جەڭىسپەن اياقتالعان ەدى. سودان ەل كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر ەنىپ, تۇركيا رەسپۋبليكاسى ومىرگە كەلدى. ءداستۇر بويىنشا مەرەكەلىك شارالار سول ەلدىڭ باس قالاسى انكاراداعى اتاتۇرىك كەسەنەسىنەن باستاۋ الادى. وسى رەتتە قازاقستان دا باۋىرلاس ەلدىڭ ۇلىق مەرەكەسىن قاستەرلەپ, جىل سايىن قۋانىشىنا ورتاقتاسىپ كەلەدى.
