انگليا فۋتبولىن جاڭا بيىككە كوتەرەدى دەگەن جاڭا جوبانىڭ اتى – Project Big Picture. كەيىنگى ەكى اپتادا بۇل جوبا انگليادا قاتتى تالقىلانىپ جاتىر. دەسە دە بۇل وزگەرىس جەرگىلىكتى فۋتبول ليگاسىنىڭ پرەزيدەنتى ريك پەرريدىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, ول ءوز كەلىسىمىن بەرىپ قويعان. ەندى تەك ۇزدىك «التىلىقتىڭ» قولداۋىن عانا كۇتىپ وتىر.
سونىمەن, كەڭ تالقىلانىپ جاتقان جوبا اعىلشىن فۋتبولىنا قانداي پايدا بەرەدى؟ فۋتبول وتانى الا دوپ باسەكەسىنە قانداي رەفورما جاساماق؟ بۇگىنگى شاعىن ماقالامىزدا وسى سۇراقتارعا توقتالىپ, جاۋابىن ىزدەپ كورەمىز.
جوبا اۆتورلارى پاندەميادان كەيىنگى فۋتبولدى دامىتۋدىڭ بىرنەشە باعىتىن جاساپ شىققان. ونىڭ ءبىرىنشىسى – پرەمەر-ليگا تابىسىنىڭ 25 پايىزىن تومەنگى ليگالاردى (چەمپيونشيپ, ليگا 1 جانە ليگا 2) دامىتۋعا بولىنەدى. سول ارقىلى اتالعان ليگالاردىڭ شىعىنىن ازايتۋعا كومەك بولادى دەپ ەسەپتەيدى. جالپى, بۇل ماسەلە انگليادا ءبىراز جىلدان بەرى كوتەرىلىپ كەلە جاتسا دا, پاندەميا مۇنى جەدەلدەتىپ شەشۋ كەرەك ەكەنىن ۇقتىردى.
ءىرى كلۋبتار كارانتين ۋاقىتىندا ءبىراز قارجىدان قاعىلعانى بەلگىلى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە كلۋبتىڭ امبيتسياسىنا, ترانسفەر ساياساتىنا كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويعان جوق. جىلدىق بيۋدجەتىنىڭ ءبىراز بولىگى بيلەت ساتۋدان تۇسەتىندىكتەن, كوماندالار بيىل ءبىراز قيىندىققا تاپ بولدى. وسىنىڭ سالدارىنان كلۋبتارعا 250 ميلليون فۋنت اۆانس ەسەبىمەن بەرىلۋى كەرەك ەدى. الايدا اعىلشىندار تومەنگى ليگالاردى فۋتبول باسپالداعى رەتىندە قارايتىندىقتان, بۇل قارجىنى اتالعان ليگالارعا بەرۋدى ءجون دەپ تاپتى.
سونداي-اق اپل كوماندالارىنىڭ سانىن 20-دان 18-گە دەيىن قىسقارتپاق. تۋرنير كەستەسىندەگى سوڭعى ەكى كلۋب تومەنگى ليگاعا سىرعىسا, چەمپيونشيپتە 3-6 ورىن العان كوماندالار 16-ورىنداعى كلۋبپەن ءبىر جولدامانى ساراپقا سالادى. جالپى, بۇل جەردە ماقسات – ليگاداعى ويىن سانىن ازايتۋ ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ياعني ەكى كوماندا ءتورت ويىن ءۇشىن ءبىر اي ۋاقىت جوعالتادى. ونسىز دا كوماندالار ىشكى ليگادان بولەك, ۇلتتىق ليگا, ەۋروكۋبوك باسەكەلەرىنە قاتىسادى. قالا بەردى ۇلتتىق قۇراما ويىندارى مەن جاتتىعۋ جيىندارى تاعى بار. ياعني جوبا اۆتورلارى قازىرگى تاڭدا فۋتبولشىلاردىڭ بوس ۋاقىتى بولماي بارا جاتقانىن دا العا تارتىپ وتىر.
ەگەر الداعى ۋاقىتتا اپل-دە 18 كوماندا ونەر كورسەتەتىن بولسا, «توپ-6» كوماندالارىنان بولەك, ەڭ كوپ ويىن وتكىزەتىن تاعى ءۇش كوماندا پرەمەر-ليگا چەمپيوندىعىنان ۇمىتكەر كلۋبتاردىڭ قاتارىنا قوسىلادى. بارشاعا بەلگىلى, بۇعان دەيىن اپل بويىنشا كەز كەلگەن ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 14 داۋىس جينالسا جەتكىلىكتى ەدى. ال ەندى بۇدان بىلاي جوعارىداعى 9 كلۋبتىڭ التاۋىنىڭ قولداۋى جەتكىلىكتى بولادى. ءبىر قىزىعى, اتالعان كوماندالار باسقا كلۋبتى ساتىپ الۋعا نيەتتى ينۆەستورلارعا ۆەتو قويۋىنا, سونداي-اق ەرەجەلەردى, ليگا باسشىلىعىن وزگەرتۋگە دە اسەر ەتە الاتىن مۇمكىندىككە يە بولادى.
سونىمەن قاتار اپل تابىسىنىڭ 25 پايىزىنىڭ 8,5 پايىزى ءتۇرلى اۋدارىمعا جانە «يگى ىستەرگە» جۇمسالادى. اتاپ ايتار بولساق, 6,5 پايىزى 4 ليگاداعى ستاديونداردى زامان تالابىنا ساي جوندەۋدەن وتكىزۋگە, قالعان 100 ميلليون فۋنت فۋتبول اسسوتسياتسياسىنا سىيلىققا بەرىلەدى. اپل-دان شىعىپ قالعان چەمپيونشيپ كلۋبتارىنا بەرىلەتىن «قارجىلاي كومەك» ء(بىر كلۋبقا ءۇش جىل ىشىندە بەرىلەتىن 150 ميلليون فۋنت قارجى) ءتىزىمى جويىلادى.
جاڭا جوبادا كلۋبتاردىڭ ترانسلياتسيادان تۇسەتىن تابىسىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى كلۋبتىڭ كەيىنگى ءۇش ماۋسىمداعى ناتيجەلەرىنە قاراپ بەرىلەدى. جانە دە ليگا كۋبوگى جانە انگليا سۋپەركۋبوگىن وتكىزۋ ماسەلەسىن قايتا قاراستىرۋ دا ۇسىنىلعان. سۋپەركۋبوك باسەكەسى ءبىر عانا ويىننان تۇراتىنىن ەسكەرسەك, بالكىم تۋرنير ءوز جۇمىسىن توقتاتاتىن شىعار. ال ليگا كۋبوگىنان ەۋروكۋبوكتارعا قاتىساتىن كوماندالار بوساتىلۋى مۇمكىن.
جوبا اۆتورلارى ۋەفا تالابى نەگىزىندە قارجىلىق فەير-پلەي ەرەجەلەرىن ساقتاۋعا جانە اپل باسشىلىعى ءۇشىن ەسەپشوت جانە اۋدارىمداردىڭ اشىق بولۋىنا باسىمدىق بەرىپ وتىر. سونىمەن قاتار فۋتبولدى دامىتۋداعى باسىم باعىتتىڭ ءبىرى – سىرت الاڭدا وينايتىن كوماندالاردىڭ جانكۇيەرلەرى ءۇشىن جاڭا ەرەجە جاساۋ. ياعني كورەرمەندەر ءۇشىن ەڭ قىمبات بيلەتتىڭ باعاسى 20 فۋنتتان اسپاۋى, جانكۇيەرلەردىڭ شىعىندارىنا كومەكتەسۋ, «قاۋىپسىز تريبۋنالار» ۇيىمداستىرۋ.
ەڭ سوڭعىسى, چەمپيوناتتى ادەتتەگى ۋاقىتتان كەش باستاۋ. بۇل كوماندالارعا ماۋسىم الدىنداعى دايىندىق بارىسىندا كوبىرەك جولداستىق كەزدەسۋلەر وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق توپ كلۋبتار ءۇشىن بۇل از بولسا دا, جولداستىق ماتچ ارقىلى تابىس تابۋعا جاقسى مۇمكىندىك. بۇدان بولەك, پرەمەر-ليگانىڭ ءوزى دە جازعى جولداستىق ويىندار ءتۋرنيرىن ۇيىمداستىرادى جانە ءاربىر ءبىر كلۋبتى بەس جىلدا ءبىر رەت قاتىسۋعا ماجبۇرلەيدى.
