قازىرگى كەزدە العا اۋىلىنىڭ وزىندە 2 500 ادام تۇرادى. وسى كۇنگە دەيىن تالاپقا ساي ءبىلىم وشاعى بولماعاندىقتان, اۋىل تۇرعىندارى بالالارىن اۋىل ىرگەسىندەگى شۋ قالاسىنداعى نەمەسە اۋدان ورتالىعى تولە بي اۋىلىنداعى مەكتەپتەرگە وقۋعا بەرىپ وتىر ەكەن. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, وسى كۇنگە دەيىن وقۋشىلار وقىپ كەلگەن مەكتەپ الپىسىنشى جىلدارى جاتاقحانا رەتىندە سالىنعان. بۇل جەردە سول ۋاقىتتا العا اۋىلىنا جۇمىس ىستەۋگە كەلگەن ۆەتنامدىقتار تۇرىپتى. ول دا قازىرگى كەزدە ەسكىرگەن, توزعان. بۇگىندە تۇرعىنداردىڭ تىلەگى ەسكەرىلىپ, مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە 300 ورىندىق مەكتەپ سالىنۋدا. ءۇش قاباتتى, ەڭسەلى, بارلىق تالاپقا ساي ءبىلىم وشاعىندا ازىرگە ءبىر اۋىسىمدا 300 بالا ءبىلىم الادى دەپ جوسپارلانعان. العا اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى باعدات ەسبەرگەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگەر تۇرعىندار تۇگەلدەي بالالارىن وسى مەكتەپكە قايتادان بەرەتىن بولسا, وندا بالا سانى تاعى ارتادى. دەگەنمەن, ول وقۋشىلاردى ەكى اۋىسىمدا دا وقىتۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن ايتتى. جاڭا مەكتەپ جاقىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى.
اۋىلداعى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ كەلگەن كوشەلەردى جوندەۋ جۇمىستارى دا بيىل جۇزەگە اسىرىلۋدا. «اۋىل – ەل بەسىگى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا العا اۋىلىنداعى 2,5 شاقىرىم بولاتىن ەڭ ۇزىن كوشە جارىقتاندىرىلىپ, اسفالت توسەلۋدە. جالپى, اۋىلدا 7 كوشە بار ەكەن. بيىل مانشۇك مامەتوۆا, حالىق تويعۇل ۇلى, جوبالاي بەكىش ۇلى, كالەن قابىش ۇلى, كەنەنباي بارماقوۆ, بولات دەگەش ۇلى اتىنداعى 6 كوشە ءبىر مەزگىلدە اسفالتتالعان. اتالعان كوشەلەردىڭ ۇزىندىعى 8 شاقىرىمدى قۇرايدى.
«بۇل جۇمىستار اعىمداعى جىلعى شىلدە ايىندا باستالىپ, قىركۇيەك ايىندا اياقتالدى. جولداردىڭ ساپاسى جاقسى. ەل جولدىڭ يگىلىگىن كورىپ وتىر. اۋىل تۇرعىندارىن قولداپ, ءتيىستى كومەك كورسەتىپ وتىرعان مەملەكەتتىڭ جانە وبلىستىڭ باسشىلارىنا العىس ايتامىز», دەيدى اۋىل اقساقالى ىرىسباي رايىسوۆ.
سول سياقتى «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا ساۋىتبەك ەلدى مەكەنىندە دە بىرقاتار كوشە جوندەلگەن.
بيىل ايماقتا قولعا الىنعان «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى العا اۋىلىندا دا جۇزەگە اسۋدا. جەرگىلىكتى جۇرت ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, جالعىزباستى انا ورازكۇل ساۋرىقوۆاعا باسپانا سالىپ بەرىپتى. اۋىلداعى ازاماتتاردىڭ اۋىزبىرلىگىنە ءتانتى بولعان انا كوپكە العىس ايتۋدا. اۋىل اكىمى باعدات ەسبەرگەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەيبىر تۇرعىندار وسى ءۇيدى سالۋ ءۇشىن شاماسىنىڭ كەلگەنىنشە اقشا, مال, قۇرىلىس زاتتارىن بەرىپتى. ورازكۇل ساۋرىقوۆانىڭ ءوزى دە قۇرىلىس جۇمىستارىنا قاجەتتى دۇنيەلەرگە زەينەتاقىسىنان اقشا ءبولىپ وتىرىپتى. قازىر ول ءوزىنىڭ جاڭا باسپاناسىندا تۇرىپ جاتىر. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, العا اۋىلىنا 20 جىل بويى سۋ كەلمەگەن ەكەن. سودان ەل باقشا سالماي, ەگىن ەكپەي, قاجەتتى جەمىس-جيدەك, كوكونىس سياقتى كەرەك نارسەلەرىن ىرگەدەگى شۋ قالاسىنان تاسىپ كۇنەلتتى. دەگەنمەن, جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ كومەگىمەن 2,5 ملن تەڭگەگە 9 شاقىرىم كانال قازىلىپ, بۇگىندە اۋىل تۇرعىندارى سۋ تاپشىلىعىنان دا قۇتىلعان. ال كەزىندە العا, ساۋىتبەك اۋىلدارىنا گازدى جەكە مەردىگەر كومپانيالار تارتقان بولسا, بۇگىندە جايسان ەلدى مەكەنىنە مەملەكەت تاراپىنان گاز تارتىلۋدا. كوگىلدىر وتىن شۋ قالاسىنان بەرى تارتىلىپ, ءاربىر ءۇيدىڭ ەسىگىنىڭ الدىنا دەيىن كەلىپ تۇر. ەندى ءاربىر تۇرعىن 153 مىڭ تەڭگە تولەپ, ۇيىنە گاز كىرگىزە الادى. بۇل – تۇرعىندار ءۇشىن قولجەتىمدى باعا.
اۋىلداعى تاعى ءبىر نەگىزگى ماسەلە – كلۋبتىڭ جوقتىعى بولىپ وتىر. ارينە ەكى مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋىلعا ءبىر مادەني نىسان كەرەك-اق. ەندى كلۋب سالىنىپ, ول اۋىل جاستارىن تاربيەلەۋ ورتالىعىنا اينالسا دەيدى كوپشىلىك. الايدا كلۋب ماسەلەسىنىڭ قالاي شەشىلەتىنىن الداعى ۋاقىت كورسەتەدى. مەملەكەتتىڭ قولداۋىن كورىپ وتىرعان العا اۋىلىنىڭ بۇگىنگى تىرشىلىگى وسى.
جامبىل وبلىسى,
شۋ اۋدانى
