ۇكىمەت جەر تەلىمدەرىن يگەرۋ مەن «اق بۇلاق» باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن قارادى
پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆ توراعالىق ەتكەن ۇكىمەتتىڭ كەشەگى سەلەكتورلىق رەجىمدەگى وتىرىسىندا وزەكتى ەكى ماسەلە – پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ شاراسى مەن «اق بۇلاق» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسى تالقىلاندى.
ۇكىمەت جەر تەلىمدەرىن يگەرۋ مەن «اق بۇلاق» باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن قارادى
پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆ توراعالىق ەتكەن ۇكىمەتتىڭ كەشەگى سەلەكتورلىق رەجىمدەگى وتىرىسىندا وزەكتى ەكى ماسەلە – پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ شاراسى مەن «اق بۇلاق» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسى تالقىلاندى.
ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى بولات جامىشەۆ بايانداما جاسادى. «ەلىمىزدە تۇگەندەۋگە جاتقىزىلعان 90,0 ملن. گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىنىڭ 30,6 ملن. گەكتارىنا تۇگەندەۋ شاراسى جۇرگىزىلدى. بىلتىر 7004 شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرىندە 3100,6 مىڭ گەكتار پايدالانىلماعان جەر انىقتالىپ, ونىڭ 400 مىڭ گەكتارى ەگىستىك ەكەنى ناقتىلانسا, بيىل بۇل جۇمىس ودان ءارى ورىستەدى. جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسىندە پايدالانىلماي جاتقان جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ يەلەرى انىقتالىپ, اكىمشىلىك جازاعا تارتىلدى. جالپى سوماسى 4 170,8 مىڭ تەڭگەنىڭ ايىپپ ۇلى سالىندى», دەدى مينيستر.
سونىمەن, 2013 جىلى قوسىمشا تۇگەندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, ناتيجەسىندە 8,8 مىڭ پايدالانىلماعان جەر تەلىمدەرى انىقتالعان. جوسپار بويىنشا بارلىق جۇمىس كەشەنىن تولىق اياقتاۋعا 53 اكىمشىلىك اۋدان مەن 6 قالا جانە 80 اۋىلدىق وكرۋگ قامتىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن تۇگەندەۋ شاراسى قورىتىندىلانىپ, زاڭمەن بەلگىلەنگەن تارتىپتە ءتيىستى شارالار كەلەسى جىلى قابىلدانباق. تاپسىرماسىن لايىقتى ورىنداماعانى ءۇشىن جەر ينسپەكتسيالارىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ءمينيستردىڭ ايتىپ وتكەنىندەي, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا بەرىلگەن جەر تەلىمدەرىن تۇگەندەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. مۇندا جەر تەلىمدەرىن پايدالانباعانى ءۇشىن 1235 جەكە تۇلعا جالپى سوماسى 81,6 ملن. تەڭگە ايىپپۇل تولەگەن.
قازىرگى تاڭدا جەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا قاتىستى كەشەندى جوسپار دايىندالۋدا. سونداي-اق, سالاعا قاتىستى زاڭعا تۇزەتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەتىن كورىنەدى. وندا مىندەتتى تۇردە, پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى مەملەكەتتىڭ جەر قورىنا قايتارۋ قاعيدالارى ناقتى كورسەتىلمەك.
جەر تەلىمدەرىن تۇگەندەۋ تاقىرىبى بويىنشا اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ق.ايتمۇحامەتوۆ پەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ا.مىرزاحمەتوۆ ءسوز سويلەدى. ولار ءوز وڭىرلەرىندەگى سالاعا قاتىستى ماسەلەلەردى ورتاعا سالدى.
اتالعان ماسەلەگە بايلانىستى تالقىلاۋدى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى جەر تەلىمدەرىن مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ جۇمىستارىندا بەلسەندىلىكتى بارىنشا ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالدى. قايتارىلعان جەرلەر – ەكونوميكامىزدىڭ قوسىمشا رەزەرۆى ەكەندىگىن اتاپ كورسەتكەن س.احمەتوۆ سالاعا قاتىستى زاڭعا تولىقتىرۋلار مەن تۇزەتۋلەر ەنگىزگەندە جەردى پايدالانۋعا بەرۋدىڭ جانە قايتارىپ الۋ مەن باقىلاۋدا ۇستاۋدىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ كەرەكتىگىن دە شەگەلەپ ءوتتى.
وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى مەن اقمولا وبلىسىنىڭ جانە استانا قالاسىنىڭ اكىمدەرىنە استانانىڭ ماڭىنداعى جەرلەردە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جەردى يگەرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن جاساپ, ۇكىمەتكە ۇسىنىستار ەنگىزۋدى تاپسىردى.
«استانا قالاسى ماڭىنداعى 30 شاقىرىمدىق ايماقتا بارلىق اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر ەلوردامىزدىڭ سىرتقى كەلبەتىنە ساي بولۋى ءتيىس. مۇندا پروبلەمالارمەن قاتار ۇلكەن مۇمكىندىكتەر مەن ۇلكەن الەۋەت تە بار», – دەگەن س.احمەتوۆ ۇكىمەتتىڭ ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جانە استانا اينالاسىنداعى اۋىلداردىڭ سىرتقى كەلبەتىن وزگەرتۋگە قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنە اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالاناتىن جەرلەردى تۇگەندەۋ جۇمىستارىن كەلەسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋدى جۇكتەدى. ال وبلىستار مەن استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرىنە جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋعا بەرىلىپ, بىراق يگەرىلمەگەن يەسىز جەر تەلىمدەرىن قايتارۋ, جەرلەردى ءوز بەتىمەن باسىپ الۋعا جول بەرمەۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ودان ءارى جالعاستىرۋدى, توقسان سايىن وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنە اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى اقپارات بەرىپ وتىرۋدى مىندەتتەدى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا, 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان «اق بۇلاق» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى. ونى جۇزەگە اسىرۋ بارىسى تۋرالى ءوڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى ب.جامىشەۆ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى ن.قاپپاروۆ بايانداما جاسادى. سونىمەن قاتار, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ن.سادۋاقاسوۆ پەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ب.ىزمۇحامبەتوۆتىڭ جۇمىستارى تىڭدالدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ازىرلەۋ اياقتالىپ كەلەدى. وندا 2020 جىلعا دەيىن حالىقتى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدى شەشۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلعان», – دەپ ءسوزىن جالعاعان س.احمەتوۆ وسىعان دەيىن جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردا بيۋدجەت قاراجاتتارىن ۇرلاۋ جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پروتسەدۋرالارىن بۇزۋ سەكىلدى كەلەڭسىزدىكتەردىڭ ورىن العاندىعىن اتاپ ءوتتى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە قۇزىرەتتى ورگاندار تاراپىنان قۇرىلىستى جۇرگىزۋ مەن بيۋدجەتتىك قاراجاتتىڭ جۇمسالۋىنا لايىقتى باقىلاۋدىڭ بولماي وتىرعاندىعىن, ءسويتىپ, بۇل ماسەلەنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءادىل سىنىنا ىلىككەنىن ەسكە سالدى. اتالعان ماسەلە بويىنشا, بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى.
وڭىرلىك دامۋ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى, يندۋستريا مينيسترلىكتەرىنە باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىن, ال وبلىس اكىمدەرىنە سۋمەن جابدىقتاۋدى جانە سۋ بۇرۋ نىساندارىن جوبالاۋدى جۇكتەدى. بۇدان وزگە, نىسانداردى پايدالانۋعا بەرۋ مەرزىمدەرىنىڭ ورىندالماۋىنا جانە قاراجاتتىڭ يگەرىلمەۋىنە جول بەرگەن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەسىن قاراۋدى قاداپ ايتتى.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
