رۋحانيات • 27 قازان, 2020

ۇلتتىق مۇراتتارعا ۇمتىلىس

402 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى كىتاپحاناسى مۋزەيىنىڭ جاڭا عيماراتىندا بەلگىلى كەسكىندەمەشى, قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى قازاقباي اجىبەك ۇلىنىڭ «ونەر شىڭىنا ۇمتىلىس» اتتى جەكە كورمەسىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى ءوتتى.

ۇلتتىق مۇراتتارعا ۇمتىلىس

كورمەگە 1997-2020 جىلدار ارالىعىندا تۋعان سۋرەتشىنىڭ وتىزعا جۋىق جۇمىسى قويىلدى. شىعارماشىلىعىنىڭ العاش­قى كەزەڭىن حح عاسىردىڭ 90-جىل­دارى سوڭىنداعى تۋىندى­لارى بەينەلەيدى. سوڭعى ونجىل­دىق­تاعى جۇمىستار اۆتوردىڭ شى­عارماشىلىق دامۋىن, ورلەۋىن ايگىلەيدى.

قازاقباي اجىبەك ۇلى قىل­قالام شەبەرلەرىنىڭ شىعار­ما­شىلىق ىزدەنىستەرىنىڭ باس­تى جە­لىسىن – قازاق حالقىنىڭ ءداس­تۇرلى باستاۋلارى مەن رۋحا­ني مۇ­راسىنىڭ جاندانۋىن بەي­نە­لەيدى. تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى بوياۋى قازاقباي قىلقالامىنىڭ ۇش­قىر­لىعىندا ايقىن سەزىلەدى, ەر­تە كەزەڭدەگى جۇمىس تاسىلىنەن ايتار­­لىقتاي ەرەكشەلەنەدى. سال­تاناتتى جيىندى اشقان ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى ءامىر­­حان راحىمجانوۆ سۋرەتشىنى قا­زىرگى قازاقستاننىڭ بەينەلەۋ ونەرىنىڭ كوش باسىندا كەلە جات­قان سۋرەتشىلەردىڭ بىرەگەيى دەپ اتاپ ءوتتى.

«سارىارقانىڭ توسىنەن ورىن تەپكەن ەلوردامىزدىڭ العاش­قى بەينەسىن ەلباسىمەن بايلانىس­تىرا بىلگەن قازاقبايدىڭ شى­عار­ماشىلىعى قاشاندا الىس­تان ەرەكشە سويلەپ تۇرادى. اۆتور وزىن­دىك قولتاڭباسى بار ونەرلى جان, ول ءوز جۇمىستارىندا حالىقتىڭ مادەنيەتىن, ەلىمىز­دىڭ مادەني قۇن­دىلىقتارىن ونىڭ ۇلتتىق يدەياسىن ۋاقىت پەن قازىرگى ءومىردىڭ ءوزارا استاسىپ جاتقانىن شىنايى سۋرەتتەيدى. كورمەگە قىلقالام شە­بەرىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەل­با­سى كىتاپحاناسىنىڭ قورىن­دا ساق­تالعان بۇرىنعى جۇمىس­تارى مەن الەمدىك قاۋىمداس­تىق­تى تول­­­عاندىرعان كوزقاراستار تۇر­عى­سىنان العاندا ادامزاتتى وي­لان­­­دىراتىن جاڭا دۇنيەلەرى, تۋ­عان حالقىنىڭ ۇلتتىق بەي­نە­­سىن سومداعان تىڭ تۋىندىلارى دا قو­يىلدى», دەدى ءامىرحان راحىمجانوۆ.

ال بەلگىلى سۋرەتشى كاميل مۋللاشەۆ اۆتوردىڭ استا­نا­نىڭ العاشقى قالىپتاسۋ جىل­دارىنداعى ەڭبەگىنە ايرىقشا توق­تالىپ, ەشكىمگە ۇقسامايتىن دارالىعىن سۋرەتشىنىڭ ىشكى باي دۇنيەسىمەن بايلانىستىردى.

«قىلقالام شەبەرى رەتىندە ول قازاقستاننان تىس جەرلەردە بۇرىننان تانىمال. باسقا ەلدەردەگى كەسكىندەمەنىڭ جان­­كۇ­يەرلەرى قازاق حالقىنىڭ ما­دە­نيەتى مەن تاريحىن قازاقباي اجى­­بەك ۇلىنىڭ سۋرەتتەرىنەن بى­لە­تىنى وتە ماڭىزدى. اۆتور جۇمىس­تارىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – حالىققا جاقىن, ونىڭ تۋىندىلارىندا ءبىر جىلىلىق بار, بوياۋلارى قانىق. ونىڭ شىعارمالارى سۇلۋلىققا قۇشتار ءار ادامنىڭ جۇرەگىنەن ورىن الادى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.

بۇگىنگى تاڭدا قازاقباي اجى­­بەك ۇلى – قالىپتاسقان اۆتور, قا­زاقستان سۋرەتشىلەر ودا­عىنىڭ مۇشەسى, كوپتەگەن سىيلىقتىڭ, سونىڭ ىشىندە ارنايى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى. ءا.قاستەەۆتىڭ (1999 ج.), «دارىن» مەملەكەتتىك جاس­تار سىيلىعىنىڭ (2001 ج.) يەگەرى. سۋرەتشىنىڭ وزىندىك ءستيلىن قا­لىپ­تاستىرۋدا س.مامبەەۆ, ق.تەل­جانوۆ, ش.سا­ريەۆ, س.ايت­باەۆ, ت.توعىزباەۆ جانە باسقا دا كور­نەك­تى قازاق­ستان­دىق شەبەر­لەردىڭ شىعار­ما­شىلىعىمەن تانىسۋ ۇل­كەن ءرول اتقاردى.

سۋرەتشىنىڭ جۇمىستارى «اق­وردا» رەزيدەنتسياسىندا, ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ مۋزەيىندە, ءا.قاس­­­­تەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك بەين­ەلەۋ ونەرى مۋزەيىنىڭ كوللەكتسيا­لارىندا, گ.ايتيەۆ اتىنداعى قىرعىز ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرى مۋزەيىندە جانە الەم ەلدەرىنىڭ جەكە كوللەكتسيالارىندا ساقتاۋ­لى. قازاقباي اجىبەك ۇلىنىڭ شى­عار­ماشىلىعى تۋرالى «دالا ءپاس­تورالى», «كەسكىندەمەشى» ات­تى تە­لە­­ۆيزيالىق فيلمدەر ءتۇسى­رىل­دى. قازىرگى ۋاقىتتا سۋرەتشى پرو­فەسسور, استانا حالىقارا­لىق ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ جوعارى ونەر مەك­تەبىنىڭ وقىتۋشىسى, سونى­مەن قاتار «استانا وپەرا» كەاق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ تاۋەل­سىز ديرەكتورى بولىپ قىزمەت اتقا­رادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار