الماتى قالاسى تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنشە, الماتى قالاسىندا 23-ءشى قازانداعى جاعداي بويىنشا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ (كۆي) 14607 وقيعاسى تىركەلگەن, ونىڭ 8762-ءسى سيمپتومدى, 5845-ءسى سيمپتومسىز.
"سوڭعى تاۋلىكتە COVID-19-دىڭ 44 جاعدايى جانە انىقتالماعان پنەۆمونيانىڭ 5 جاعدايى تىركەلدى. تاۋلىكتىك ءوسىم 0,3%, جۇقتىرۋ كوەففيتسيەنتى – 1,37 قۇرادى. اعىمداعى اپتادا كۆي اۋرۋىنىڭ دەڭگەيى ءبىرىنشى اپتانىڭ دەڭگەيىنەن 9 ەسە اسىپ ءتۇستى. قالاداعى جاعداي شيەلەنىسە تۇسۋدە جانە اۋرۋشاڭدىقتىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانى بايقالۋدا", دەيدى جانداربەك بەكشين, قالانىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرى.
جالپى الەمدەگى ەپيدەميالىق جاعداي ناشارلاپ بارا جاتقانى اتاپ ءوتىلدى. مىسالى, رەسەيدە كۇنىنە 12 مىڭنان استام جاعداي تىركەلەدى, ەۋروپا مەن امەريكا ايماعىندا دا وسىنداي جاعداي. اقش-تا تاۋلىگىنە شامامەن 60 مىڭ جاعداي, فرانتسيادا – 30 مىڭ جاعداي, ۇلىبريتانيادا – 14 مىڭ جاعداي, يسپانيادا, گەرمانيادا جانە يتاليادا 5-15 مىڭ جاعداي تىركەلگەن.
ج.بەكشين اتاپ وتكەندەي, قالادا ىندەتكە شالدىعۋدىڭ كوبەيۋىنە كوپشىلىك شارالار – ءبىرىنشى كەزەكتە ۇيلەنۋ تويلارى سەپتەسىپ وتىر. مۇنداي جيىن-تويدا قوناقتاردىڭ اۋاسى تازارمايتىن جابىق عيماراتتاردا بىرگە ۇزاق ۋاقىت وتىراتىنى جانە كەڭىنەن بايلانىس جاسايتىنى بەلگىلى.
"مەنىڭ توي ۇيىمداستىرۋشىلارىنا ايتپاعىم: ءسىز وزىڭىزگە عانا ەمەس, بارلىق قوناقتارعا, ينفەكتسيانى وزىنە جۇقتىرۋ ارقىلى ونى وتباسىلارىنا تاراتاتىن قارت تۋىستارعا دا قاۋىپ توندىرەسىز. سونداي-اق, توي نەمەسە ەسكە الۋ كەزىندە مونيتورينگتىك توپتاردىڭ تالابى بويىنشا ءىس-شارانى تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر بولعان قوناقتاردى ىڭعايسىز جاعدايعا قالدىراسىز, دەدى ج.بەكشين.
– بۇل ءارتۇرلى كوپشىلىك ءىس-شارالارعا قاتىسقان ناۋقاستاردىڭ 38% -نا جۇقتىرۋعا سەبەپ بولدى".
ەپيدەميا نەمەسە ونىڭ قاۋپى جاعدايىندا ءبىر وتباسى مۇشەلەرىن قوسپاعاندا, 10-نان استام ادامنىڭ جينالۋى جاپپاي شارا بولىپ تابىلادى. تەك سوڭعى اپتادا الماتىنىڭ مونيتورينگتىك توپتارى بىرقاتار كەلەڭسىزدىكتەردى انىقتادى: مەدەۋ اۋدانىندا "Black hall Bar" پابى, "Bla Bla Bar" بارى ساعات 24.00-گە دەيىن جۇمىس ىستەگەن, تۇركسىب اۋدانىندا "ەرميتاج" ءدامحاناسىندا ۇيلەنۋ تويى, "زولوتوي كۋۆشين" ءدامحاناسىندا وتباسىلىق ءىس -ارا, ناۋرىزباي اۋدانىندا "التىن" مەيرامحاناسىندا – قىز ۇزاتۋ, "Tengri" ءدامحاناسىندا – مەرەيتوي. بۇل نىسانداردا مونيتورينگتىك توپتاردىڭ قىزمەتكەرلەرى قوناقتاردى تاراتىپ جىبەردى. تارتىپبۇزۋشىلىقتار قايتالانعان جاعدايدا وبەكتىلەر سوت تارتىبىمەن جابىلاتىن بولادى.
"الماتىدا سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ءوسۋىنىڭ ەكىنشى سەبەبى – قوعامدىق كولىك, وندا بەتپەردە رەجيمى ءجيى بۇزىلادى, قولعاپ پايدالانىلمايدى. سوندىقتان ءبىز بەتپەردە مەن قولعاپ كيۋ رەجيمىن قاتاڭ ساقتاۋدى تالاپ ەتەمىز", دەدى قالانىڭ باس سانيتار دارىگەرى.
ءۇشىنشى سەبەپ – ۇيىمداردا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ كوپ تىركەلۋى. قىزمەتكەرلەردىڭ كوپ جينالۋىن تومەندەتۋ جانە جۇمىستا دا, جۇمىسقا بارار جولدا دا بايلانىستى شەكتەۋ ءۇشىن تكقسقبد تىرشىلىك ارەكەتىن قامتاماسىز ەتۋ وبەكتىلەرىن قوسپاعاندا, قىزمەتكەرلەردىڭ كەمىندە 30%-ىن قاشىقتىقتان جۇمىس رەجيمىنە كوشىرۋدى تالاپ ەتەدى.
تورتىنشىدەن, اۋرۋدىڭ ءوسۋىنىڭ سەبەبى – وتباسىندا قايتا جۇقتىرۋ. ەرەسەكتەر, اسىرەسە جاستار, تۇنگى كلۋبتار مەن تاماقتانۋ ورىندارىنا بارعاندا, ينفەكتسيانى قارت وتباسى مۇشەلەرى, اتا-انالارى, اعا-ىنىلەرى بار وتباسىلارعا اكەلەدى.
ەسكە سالا كەتۋ كەرەك, الماتى قالاسىندا 2020 جىلدىڭ 8 قازانىنان باستاپ كارانتيندىك شارالاردى ساقتاۋ بويىنشا مونيتورينگتىك توپتاردىڭ جۇمىسى كۇشەيتىلدى. اۋداندىق اكىمدىكتەر جانىندا 26 مونيتورينگتىك توپ جۇمىس ىستەيدى, ولار جەرگىلىكتى جەرلەردە ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ ماقساتىندا وبەكتىلەر بويىنشا كۇن سايىن تەكسەرۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزەدى. اعىمداعى جىلدىڭ 8 قازانىنان باستاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن مونيتورينگتىك توپتارمەن 1656 وبەكت قامتىلدى, ونىڭ ىشىندە كارانتين كەزەڭىندە جۇمىس ىستەيتىن 406 وبەكتىدە ماسكا رەجيمىن بۇزۋ انىقتالدى. جەكە تۇلعالارعا قاتىستى بەتپەردە رەجيمىن بۇزعانى ءۇشىن قر اقبتك-ءنىڭ 425-بابىنىڭ 1-تارماعى بويىنشا 3,9 ملن تەڭگە سوماسىنا 94 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى حاتتاما تولتىرىلدى.
الماتى
