بەينەكونفەرەنتس بايلانىس رەجيمىندە وتكەن كەڭەسكە ءۇندىستان, قىتاي, پاكىستان, رەسەي فەدەراتسياسى, قىرعىزستان, تاجىكستان جانە وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بەيىندى ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى, سونداي-اق شىۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى ش.دجونون جانە بۇۇ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى – ەۋروپا مەن ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك وكىل ۆ. راحمانين قاتىستى.
جيىن بارىسىندا دەلەگاتسيا باسشىلارى جاڭا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا پاندەمياسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا اسەرى تۋرالى پىكىر الماسىپ, ەلدەردىڭ جاعىمسىز فاكتورلاردى ازايتۋ ءۇشىن قابىلداپ جاتقان شارالارى تالقىلاندى. جاھاندىق سىن-تەگەۋرىنگە قارسى تۇرۋ ءىس-قيمىلى ۇيلەستىرىلگەن كۇش-جىگەردى تالاپ ەتەتىنى اتاپ ءوتىلدى.
دەلەگاتسيا باسشىلارى شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىن جوعارى باعالاپ, ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ پەرسپەكتيۆالىق باعىتتارى تۋرالى ۇسىنىستارىمەن ءبولىستى.
قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ءوز سوزىندە الەمدە كۇردەلى ەپيدەميولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق ماسەلەلەر بولسا دا, قر ۇكىمەتى پاندەمياعا قاراماستان اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە نازار سالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ۋاقىتىلى قولداۋ شارالارىنىڭ جانە فەرمەرلەرگە قارجىلاي كومەكتىڭ بىرنەشە ەسە ارتۋىنىڭ ارقاسىندا 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سالا 5% دەڭگەيىندە ءوسىمدى كورسەتتى. بۇل قازاقستاندىقتاردى عانا ەمەس, كورشى ەلدەردىڭ تۇرعىندارىن دا ازىق-ت ۇلىكپەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. كارانتيندىك شارالاردىڭ قولدانىلۋ كەزەڭىندە شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ نارىعىنا ازىق-ت ۇلىك ەكسپورتى 1,3 ملرد. اقش دوللارىن قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ دەڭگەيىنە سايكەس كەلەدى.
قر اشم باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, COVID-19 ەكىنشى تولقىنىنىڭ كۇشەيۋى جاعدايىندا قازاقستان كورشى ەلدەر تاراپىنان سۇرانىستىڭ ارتۋىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىرۋعا نيەتتى. وسىلايشا, قازاقستان ۇكىمەتى شىۇ قۇرامىنداعى مەملەكەتتەرگە ءداندى, مايلى داقىلدار, ەت, ءسۇت جانە جەمشوپ داقىلدارىنىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا دايىن. الايدا, بۇل باعىت بويىنشا ءالى دە تولىقتىرۋلار مەن تۇزەتۋلەر قاجەت.
"پاندەميا جاعدايىندا ءبىز ساۋداداعى كەدەرگىلەردى الىپ تاستاۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە جەدەل ارەكەت ەتۋىمىز كەرەك. وسىعان بايلانىستى حالىقارالىق ديالوگ پەن ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويۋ ماسەلەلەرىندە شىۇ-نىڭ ءرولى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى", - دەدى ساپارحان وماروۆ.
ماسەلەنى ايتا كەلە, قازاقستاندىق تاراپ شىۇ ەلدەرىنە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاۋ ماسەلەلەرى باعىتىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋدى ۇسىندى.
وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاي كەلە قاتىسۋشىلار 2010 جىلعى 11 ماۋسىمدا تاشكەنت قالاسىندا قول قويىلعان شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ءىس-شارالار جوسپارىن قابىلدادى. قۇجاتقا سايكەس تاراپتار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءتۇرلى الەۋەتتى باعىتتار, ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن ازىق-ت ۇلىك ساۋداسىن كەڭەيتۋ, اوك-گە ينۆەستيتسيالار تارتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن اكادەميالىق الماسۋلار جۇرگىزۋ, اگرويننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ, كورمە-جارمەڭكە قىزمەتىن جانداندىرۋ بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلدى دامىتاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار دەلەگاتسيا باسشىلارى 2018 جىلعى 12 قازاندا دۋشانبە قالاسىندا قول قويىلعان ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى شىۇ ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جوسپارىن بەكىتتى. جوسپارعا سايكەس شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىنە ورتاق كوزقاراسىن تۇجىرىمداۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى سالاسىنداعى احۋال تۋرالى ەرىكتى اقپارات الماسۋدى ىسكە اسىرۋ, ونىڭ ىشىندە تاجىريبە الماسۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا بىرلەسكەن ءىس-شارالار وتكىزۋ كوزدەلەدى.
سونداي-اق كەزدەسۋ بارىسىندا قىتاي تاراپىنىڭ اگرارلىق تەحنولوگيالاردى الماسۋ جانە وقىتۋعا ارنالعان "شىۇ-نىڭ كورنەكىلىك بازاسىن" قۇرۋ جونىندەگى باستاماسى قولداۋ تاپتى.
