دانا ابايدىڭ شىعارمالارىن ۇرپاق ساناسىنا قاپىسىز جەتكىزۋ ماقساتىندا وتاندىق جانە شەتەل عالىمداردىڭ باسىن قوسقان كونفەرەنتسيا جۇمىسىن ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى مارات سىرلىباەۆ اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. ول ءوزىنىڭ العى سوزىندە ابايدىڭ قازاق قوعامىندا دارا تۇلعا, عۇلاما ويشىل, اقىن, اعارتۋشى, ۇلتتىڭ جاڭا ادەبيەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, اۋدارماشى, كومپوزيتور رەتىندە ەل تاريحىندا وشپەس دارا ءىزىن قالدىرعان دانىشپان تۇلعا ەكەنىن ايتا كەلە, ابايدىڭ ەشكىمگە ۇقسامايتىن عاجايىپ قاسيەتى – ونىڭ ماڭگى ەسكىرمەيتىندىگى, شىعارمالارىنىڭ كەشە جازىلعان ولەڭدەي سياسىنىڭ كەپپەي تۇراتىندىعىن تىلگە تيەك ەتتى.
پلەنارلىق وتىرىستا ءسوز العان اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ پاندەمياعا بايلانىستى ونلاين فورماتتا وتكىزىلىپ وتىرعان شاراعا تۇركيا, رەسەي, قىرعىزستان جانە بەلورۋسسيا ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى مەن ەلىمىزدىڭ بەدەلدى عالىمدارىنىڭ قاتىسۋى ۇلت ماقتانىشى ابايعا دەگەن, ونىڭ باي مۇراسى مەن دانالىعىنا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
–بيىل جالعىز قازاق ەلى عانا ەمەس, بارشا الەم جۇرتشىلىعى قازاق حالقىنىڭ ۇلى پەرزەنتى, اقىن, فيلوسوف جانە ويشىل اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىن مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە اتاپ وتۋدە. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «اباي كۇللى ادامزاتتىڭ رۋحاني ساردارلارىنىڭ ءبىرى» دەگەن ەدى. اباي تۇلعاسى – ەسكىنىڭ سوڭى مەن جاڭانىڭ باسىن جالعاعان التىن كوپىر ەكەندىگىن ايتتى. بۇل تۋىندى, جىل باسىندا ۇلى قالامگەردىڭ مەرەيتويى اياسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىنىڭ لايىقتى جالعاسى ىسپەتتەس, – دەي كەلە, وبلىس اكىمى ودان ءارى ابايدىڭ الەمدىك مادەنيەتتەگى ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا عالىمدار ابايدىڭ الەم ادەبيەتىندەگى بيىك ورنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. انكارا الەۋمەتتىك عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتى تۇركى الەمى ينستيتۋتىنىڭ ساياسي عىلىمدار فاكۋلتەتى حالىقارالىق قاتىناستار ءبولىمىنىڭ ديرەكتورى مەريەم حاكيم اباي قۇنانباەۆتى تەك قانا اقىن جانە اعارتۋشى رەتىندە دارىپتەۋ جەتكىلىكسىز, اباي زيالى, اعارتۋشى, دانىشپان, ەل اعاسى جانە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنىڭ مايتالمان كلاسسيك تۇلعاسى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
–قىرعىز پەداگوگيكاسىندا بالا تاربيەلەۋدە ابايدىڭ قارا سوزدەرى كەڭىنەن قولدانىلادى. اباي اتامىز قارا سوزىندە قازاقتاردى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قىرعىزدار جونىندە ايتقانداي كورىنەدى. سەبەبى, قولىندا قىزمەتى بارلارعا قوشەمەت قىلۋ, ءبىرىن-ءبىرى كورەالماۋشىلىق ءبىزدىڭ قوعامدا دا بار. اباي جاستار تاربيەسىنە ەرەكشە كوڭىل بولگەن. «اتا-اناعا كوز قۋانىش», «زامان اقىر جاستارى», «سەگىز اياق» ولەڭدەرىندە جاستاردى ادەپتى, سابىرلى, شىدامدى بولۋعا, ءسوز قادىرىن بىلۋگە, ەڭبەك ەتۋگە شاقىرادى, – دەي كەلە قىرعىزستاندىق پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كىيالبەك اكماتوۆ ۇستىمىزدەگى جىلى ابايدىڭ قارا سوزدەرى قىرعىز تىلىندە كىتاپ بولىپ جارىققا شىققانىن, قازىرگى تاڭدا جاپپاي وقىلىپ جاتقانىن ايتىپ ءوتتى.
حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتە مازمۇندى, تىڭداعان قاۋىمعا تەرەڭ وي سالعان دەڭگەيدە ءوتتى.
كوكشەتاۋ قالاسى
