قوعام • 20 قازان, 2020

ىقتيمالدىنى ىقتىرۋدىڭ جولى بار

184 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقتا «قايتا شاپقان جاۋ جامان» دەگەن ءسوز بار. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, اتى جامان تۇماۋدىڭ اينالىپ كەلىپ سوققانىنان ساقتانباسا بولمايىن دەپ تۇر. كوروناۆيرۋستىڭ كۇنى كەشەگى سالعان لاڭىن ۇمىتۋعا استە بولماس.

ىقتيمالدىنى ىقتىرۋدىڭ جولى بار

ماسەلەن, پاندەميا كۇشىنە ەنگەن مەزگىلدە قاراعاندى وبلىسىندا 10 376 ادام ىندەتتىڭ ينفەكتسياسىن جۇق­تىرعان ەكەن. وكىنىشكە قاراي, وسى كە­سەلدىڭ كەسىرىنەن 279 ناۋقاس ومىردەن ءوتىپ كەتتى. ال كارانتيندىك شەكتەۋ شا­رالارىنان ەكونوميكامىزعا كەلگەن شىعىندى ويلاساڭ, توبە قۇيقاڭ شىمىرلايدى.

كوروناۆيرۋستىڭ بولۋ ىقتيمال­دىعى تىم جوعارى ەكىنشى تولقىنىنا تويتارىس بەرۋ ءۇشىن وبلىستا قازىرگى ۋاقىتتا قىزۋ دايارلىق ءجۇرىپ جاتىر. مىسالى, 19 قازاننان باستاپ قاراعاندى وبلىسى بويىنشا 8 ساني­تارلىق بەكەت قويىلماق. بۇل تۋراسىندا جەرگىلىكتى Saryarqa تەلەارناسىندا وتكەن بريفينگتە وبلىستىق تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى يۋري زالىگين مالىمدەدى.

مۇنداي قادامعا بارۋعا كورشى وب­لىستارداعى جامان تۇماۋ جۇق­تىر­­­عاندار سانىنىڭ ءوسىپ بارا جات­­­قانى تۇرتكى بول­عان ەكەن. سول سە­بەپ­تى, ەندى وبلىستىڭ جەز­­قازعان, پريو­زەرسك قالالارى مەن ۇلى­تاۋ, نۇرا, وساكاروۆ, بۇقار جىراۋ جانە قارقارالى اۋداندارىنىڭ كىرە­بەرىسىنە سانيتارلىق بەكەت قويۋ جونىن­دە شەشىم قابىلدانعان. بۇل جەرلەردە پوليتسيا مەن مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر جۇرگىزۋشىلەر مەن جو­لاۋ­شىلاردىڭ دەنساۋلىق جاع­دايىن تەكسەرىپ, كۇنى-ءتۇنى كەزەكشىلىك ەتەتىن بولادى. بۇعان قوسا, قالالاردا كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ كىرە­بەرىس­تەرى, ليفتىلەر مەن پاركينگتەر تاۋلىگىنە كەم دەگەندە ەكى مارتە پرو­­­فيلاكتيكالىق دەزينفەكتسيالاۋدان جانە ىلعالدى تازالاۋدان وتكىزىلەدى. با­لالار مەن اۋلا الاڭدارى دا كۇن سا­يىن دەزينفەكتسيالانادى. جاسى 65-تەن اسقان ەگدە ادامدارعا قوزعالىستى شەكتەۋ ۇسىنىلادى. شتاتىندا 30-دان استام ادا­مى بار مەملەكەتتىك كا­سىپورىندار مەن ۇيىمداردا قىز­مەتشىلەردىڭ 50%-ى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ فورماتىنا كوشىرىلۋى ءتيىس. شەتەلگە شىعاتىن تۋريستەرمەن اقپاراتتىق جۇمىستى كۇشەيتۋ تالاپ ەتىلەدى. 50 ادامنان استام وتىراتىن ورنى بار ساۋدا-ويىن-ساۋىق ور­تالىقتارىندا, ساۋدا ۇيلەرىندە, جەلىلىك دۇكەندەردە, قوعامدىق تاماق­تانۋ ورىندارىندا بەينەكامەرالار ورناتۋ ۇسىنىلعان. مۇنداي قا­دام ەرەجە بۇزۋشىلىقتاردى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە تىركەۋ ءۇشىن كەرەك. سونداي-اق ونەركاسىپتىك كاسىپ­ورىنداردا, اۆتوۆوكزالدار مەن اۆتو­بەكەتتەردە ستا­تسيونارلىق تەپلوۆيزورلار مەن اقىلدى بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىن ورناتۋ تالاپ ەتىلەدى. جو­لاۋشىلار كولىگىنە جۇكتەمەنى تومەندەتۋ ماقساتىندا كا­سىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ سا­رالانعان جۇمىس كەستەسى بويىنشا ما­سەلە شەشىلەتىن بولادى. بۇدان بولەك, ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى ءوز قىزمەتكەرلەرىن جۇمىسقا جانە ۇي­گە جەتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋى كەرەك. كارانتين ءتارتىبى وسىلايشا قاتاڭ­دا­عان كەزدە ەرىكتىلەر زەينەتكەرلەر مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كومەك كورسەتۋ جۇمىستارىن جانداندىرادى. ماسكالىق رەجىمنىڭ, ساني­تارلىق-دەزينفەكتسيالىق تالاپ­تاردىڭ ساقتا­لۋىن باقىلاۋ كۇشەيەدى.

بريفينگ بارىسىندا وبلىستاعى باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ويىن-ساۋىق, سپورتتىق, وتباسىلىق, ەسكە الۋ, سالتاناتتى جانە باسقا دا بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە تىيىم سالىنعانىن تاعى ءبىر مارتە ەسكەرتتى. ال كاراوكە, بيليارد, كومپيۋتەرلىك كلۋبتار, تۇنگى كلۋبتار, بوۋلينگ ورتالىقتارى سياقتى ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىنىڭ, سونىمەن قاتار جابىق ءۇي-جايلارداعى بالالار ويىن الاڭدارى مەن اتتراكتسيوندارىنىڭ, باتۋتتاردىڭ, جابىق عيماراتتاعى كينو­تەاترلاردىڭ, بۋكمەكەرلىك كەڭ­سە­لەردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە ءالى دە رۇق­سات ەتىلمەگەن. يۋ.زالىگين ءوڭىر تۇرعىن­دارىن سانيتارلىق تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىردى.

– ۆيرۋس ءالى دە قاۋىپتى. ۇيدەن قاجەت بولماعان جاعدايدا شىقپاڭىزدار, كوپشىلىك جينالاتىن جەردەن اۋلاق بولىڭىزدار, الەۋمەتتىك قاشىقتىق پەن ماسكا رەجىمىن ساقتاڭىزدار, – دەدى ول.

ال قاراعاندى وبلىستىق دەنساۋ­لىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان نۇرلىباەۆ كوروناۆيرۋستىڭ بولۋى مۇمكىن ەكىنشى تولقىنىنا دەگەن وڭىردەگى دايارلىقتىڭ قالاي ءوربىپ جاتقانىنان تولىق مالىمەت بەردى.

– وبلىستا كوروناۆيرۋس ينفەك­تسيا­سىنىڭ جاڭا تولقىنىنا قارسى كۇرەس دايارلىعى كەڭ اۋقىمدا جۇر­گىزى­لۋدە. مىسالى, جەزقازعان قالا­سىندا جاڭادان سالىنعان 200 توسەك­تىك جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى ناۋقاستاردى قابىلداۋعا دايىندالۋدا. ول مودۋلدىك تاسىلمەن سالىنعان جانە زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىق­تارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قاراشا ايىنا قاراي اباي, بالقاش, تەمىرتاۋ جانە شاحتينسك قالالارىندا جۇق­پالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىن قايتا قۇرۋ جانە جوندەۋ اياقتالادى, – دەدى وبلىستىڭ باس دارىگەرى.

قازىرگى ۋاقىتتا وبلىس بويىنشا 160 ناۋقاس ەم-دوم الىپ جاتىر. كۇن سايىن 5-6 ادامنان جامان تۇماۋدىڭ بەلگىسى تابىلادى. COVID-19 ناۋقاستارىنا ارنالعان توسەك­تىك قور ازىرگە بار-جوعى 4%-عا عانا تولىققان كورىنەدى. بۇگىندە وڭىردەگى اۋرۋحانالاردى زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنيكامەن جابدىقتاۋ جالعاسۋدا. اتاپ ايتقاندا, 223 ءوجج, 2400 وتتەگى كونتسەنتراتورى, 2600 پۋل­سوكسيمەتر, 40 تسيفرلىق رەنتگەن اپپاراتى ساتىپ الىنعان. سونداي-اق مەديتسينالىق گازداردى بەرۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەلەرى ورناتىلادى. ءموبيلدى بريگادالار قوسىمشا كولىكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. كوم­پيۋتەرلىك توموگرافتار پاركى كۇ­شەي­تىلۋدە. پتر-زەرتحانالار جەلىسى كەڭەيۋدە, ونىڭ قۋاتى تاۋلىگىنە 10 مىڭ تەست­كە دەيىن وسەتىن كورىنەدى.

ە.نۇرلىباەۆ ەگدە ادامدار تو­بى ءۇشىن ۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ ماۋ­سىم­دىق كوتەرىلۋى كەزەڭىندە ەمحا­ناعا بارۋدىڭ قاجەتى بولمايتىنداي جاعداي جاساۋدىڭ امالدارى قا­راستىرىلاتىنىن ايتتى.

– قارت ادامدارعا مەديتسينالىق قىزمەتتەر­دىڭ كوپشىلىگى ۇيدە كورسەتى­لە­تىن بولادى. ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇر­عان بارلىق پاتسيەنتتەر قاڭتاردى قوس­قانداعى الداعى ءۇش ايعا قاجەتتى ءدارى-دارمەك قورىن الادى, – دەدى ول.

سونىمەن بىرگە وبلىستىڭ باس دارى­گەرى تۇماۋ مەن پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينالاۋ ناۋقانى اياسىندا 200 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ تەگىن ەكپە الاتىنىن جەتكىزدى.

بۇدان ءسال بۇرىن وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەك اپپارات جيىندارىنىڭ بىرىن­­دە كوروناۆيرۋستىڭ كەلەسى تول­قىنىنا قارسى دايارلىقتىڭ جاي-جاپسارىن تال­قىلاي كەلىپ: «مەرە­كەلەر, تويلار, مەرەي­توي­لار توسا تۇرادى. تۋىستار مەن جاقىندارى­مىزدىڭ ءومىرى مەن دەن­ساۋ­لىعى الدە­قايدا ماڭىزدىراق», دەگەن بولاتىن.

رەسمي دەرەكتەرگە سەنسەك, وب­لىس­تا كوروناۆيرۋستىڭ ۋىتىن توي­تارۋعا قاجەتتى ءدارى-دارمەكتىڭ جەت­كىلىكتى قورى جاسالعان سىڭايلى. مەديتسينالىق مەكەمەلەر مەن شيپاگەرلەر قاۋىمى تونگەن قاۋىپتى بەس قارۋى تۇگەل ساي قارسى الۋعا دايىن دەگەندى دە ءجيى ەستيمىز. ولاي بولسا, ەندىگى جەردە جامان تۇماۋدىڭ بولۋ ىقتيمالدىعى تىم جوعارى دەپ جۇر­گەن ەكىنشى تولقىنىن ىقتىرۋدىڭ ءبىر جولى كوپ جاعدايدا تۇرعىنداردىڭ «ساقتانساڭ – ساقتايمىن» دەگەن قاعي­داتتى تەرەڭ ۇعىنعان ساناسى مەن تۇسىنى­گىنە بايلانىستى بولماق.

 

قاراعاندى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار