سەمينار-ترەنينگتە قر اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, اسسامبلەيانىڭ عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى, الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ايگۇل سادۋاقاسوۆا "ينتەرمادەنيەتتىلىك جانە جانجالداردىڭ الدىن الۋ" ماسەلەسىن قوزعادى.
سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى الەم قالىپتاسقان قوعامدارداعى ەتنيكالىق, ءدىني, مادەني كورىنىستىڭ كۇردەلەنۋىنە اسەر ەتەتىن جاھاندىق جانە كوشى-قون پروتسەستەرىنىڭ كۇشەيۋى كەزەڭى رەتىندە سيپاتتالادى. الەمدىك قوعامداستىق مادەني ينتەگراتسيانى قازىرگى زاماننىڭ سىن-تەگەۋرىندەرىنەن ءوتۋ جانە ناقتى دامۋ مودەلدەرىنە شىعۋ مۇمكىندىگى رەتىندە قابىلدايدى دەپ ءتۇسىندىردى ول. ايگۇل سادۋاقاسوۆا مادەني مودەلدەردىڭ تەوريالىق اسپەكتىلەرىن تارقاتا وتىرىپ, مادەني ايىرماشىلىقتاردى ءدال وسى ينتەرمادەنيەتتىلىك مويىندايتىنىن جانە تۇيىقتالعان مادەني قوعامداستىقتاردىڭ قۇرىلۋىنا قارسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل جەردە حالىقتىڭ بارلىق توپتارىنىڭ ايىرماشىلىقتارىنا ەمەس, ولاردىڭ ورتاق قۇندىلىقتارى مەن مۇددەلەرىنە, اراداعى مادەني جانە ەتنيكالىق شەكارالاردى جەڭۋگە باسا نازار اۋدارىلادى.
سونىمەن قاتار, كوپمادەنيەتتى قوعام قازاقستاندا بايقالاتىن جەرگىلىكتى ۇردىستەردى كورسەتەدى. ايگۇل سادۋاقاسوۆا كوپەتنوستىعىمەن ەرەكشەلەنەتىن ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ءوڭىرىن مىسال رەتىندە كەلتىردى. ونداعى اۋماقتاردا ىقشامدالىپ تۇراتىن ەتنيكالىق توپتار بار: وزبەكتەر, كۇردتەر, دۇنگەندەر, تۇرىكتەر, ۇيعىرلار. ولار سول جەرگە قونىس اۋدارىپ, بۇگىندە سوندا مەكەن ەتۋدە.
الەۋمەتتانۋشىنىڭ پىكىرىنشە, عالامتور داۋىرىندە بىزدە ءبىر-بىرىمىزبەن بايلانىس, ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ءۇشىن جانە مادەني بايلانىستاردىڭ قيىلىسۋى ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەر بار. سونداي-اق, ول 2009 جىلى جۇرگىزىلگەن سوڭعى ساناق بويىنشا ەلىمىزدە 127 ەتنيكالىق توپ وكىلى تىركەلگەنىن ەسكە سالدى.
سپيكەر كوممۋنيكاتسيا قۇرالى – ءتىل ماسەلەسىنە دە توقتالدى. مەملەكەتتىك ءتىل ادامنىڭ مارتەبەسىن جانە مەملەكەتتىڭ بىرەگەيلىگىن ايقىندايتىنىن اتاپ ءوتتى.
ايگۇل سادۋاقاسوۆا مەملەكەتتىك ءتىل بىرتىندەپ ەتنوسارالىق قاتىناس تىلىنە اينالۋى ءتيىس ەكەنىن العا تارتتى. بۇعان, ياعني مەملەكەتتىك قازاق تىلىندەگى كونتەنتتىڭ كوبەيۋىنە عالامتور ارقىلى بايلانىس جاساۋ جانە قازاقستاندا قازاق ءتىلىن قولدانۋ اياسىن كەڭەيتەتىن جاڭا بۋىننىڭ ءوسىپ-جەتىلىپ كەلە جاتقانى ىقپال ەتەدى.
- سوعان بايلانىستى ءبىزدىڭ تانىمدىق جانە ەموتسيونالدىق الەۋەتىمىزدىڭ ماڭىزى زور, سونىڭ نەگىزىندە ءبىز قازاق تىلىنە, قۇندىلىقتارى مەن مادەنيەتىنە قاتىستى وڭ ديسكۋرس قالىپتاستىرا الامىز. جانە قازىر بىزدەن تالاپ ەتىلەتىن ەڭ ماڭىزدى نارسە – ءدال وسىنداي ينكليۋزيۆتى تىلدىك كەڭىستىك قۇرۋ, دەيدى ايگۇل سادۋاقاسوۆا.
ال جانجالداردى شەشۋ ماسەلەسى بويىنشا ايگۇل سادۋاقاسوۆا بىرنەشە تەوريانى كەلتىردى. ول ادامدار كەيدە ءارتۇرلى رەسۋرستارعا: اۋماققا, سۋعا, اقشاعا, مۇنايعا بايلانىستى جانجالداسۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. تۇسىنىسپەۋشىلىك بەلگىلى ءبىر ارەكەتتەردىڭ نەمەسە بىرەۋدىڭ ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە زور ءۇمىتىڭنىڭ اقتالماي قالۋىنان پايدا بولۋى مۇمكىن. سپيكەردىڭ پىكىرىنشە, كەلىسپەۋشىلىكتەر مەن جانجالداردى شەشۋ ءۇشىن كوممۋنيكاتسيا كوزدەرىنىڭ اشىق بولۋى ماڭىزدى.
الەۋمەتتىك جەلىلەردە تىكەلەي ترانسلياتسيا جاسايتىن ونلاين ءىس-شارالاردى (كونفەرەنتسيالار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, كونتسەرتتەر, ساباقتار, دارىستەر جانە ت.ب.) ۇيىمداستىرۋ بويىنشا شەبەرلىك ساباعىن وتكىزگەن قحا كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, قحا LIVE جوباسىنىڭ جەتەكشىسى شاۆكات يسمايلوۆ قاتىسۋشىلارعا زامانعا ىلەسە وتىرىپ, جاڭا تەحنولوگيالار مەن باعدارلامالاردى قولدانۋ, عالامتور الەمىندە ساپالى كونتەنت ۇسىنۋ, ينتەرنەت-رەسۋرستاردا جۇمىس ىستەۋ تاسىلدەرى تۋرالى تاجىريبەسىمەن ءبولىستى.
ال "اقمولا وبلىسى جانە نۇر-سۇلتان ق. "ۆوزروجدەنيە" نەمىستەر قوعامى" قب توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەۆگەنيا گيزيك "Diamant" نەمىس جاستار كلۋبىنىڭ تاجىريبەسى مەن قازىرگى تاڭداعى دامۋ بولاشاعى تۋرالى ايتىپ بەردى. ول ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ قىزمەتىنە جاستاردى جۇگمىلدىرۋ تاجىريبەسىمەن, جاستاردى ىنتالاندىرۋدىڭ تەتىكتەرى جانە ادىستەرىمەن ءبولىستى.
سونىمەن قاتار, سەمينار بارىسىندا اسسامبلەيانىڭ الەۋمەتتىك-ماڭىزدى جانە مادەني-اعارتۋشىلىق جوبالارىن ىسكە اسىرۋدى كوزدەيتىن "قوعامدىق كەلىسىم" مەكەمەلەرىنىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جوسپارلارى تالقىلاندى.
ءسوز سوڭىندا ءىس-شارانى قورىتىندىلاعان قر اقدم "قوعامدىق كەلىسىم" رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەسى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى حاديشا ەرسەيىتوۆا قازىرگى تاڭدا "قوعامدىق كەلىسىم" مەكەمەسى بىرنەشە باعىت بويىنشا تۇجىرىمدامالار ازىرلەنگەنىن جەتكىزدى.ءىلدى, دەدى ول.
