ەاەو تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى
زاڭ جوباسى بۇعان دەيىن ماجىلىستە ماقۇلدانعان. سەناتورلارعا حاتتامانى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قۇجات ەاەو ەلدەرى ءۇشىن كەدەندىك اكەلۋ باجدارىنىڭ كولەمىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«حاتتاما 2019 جىلعى 1 قازاندا ەرەۆاندا جاسالدى. حاتتامادا كەدەندىك اكەلۋ باجدارىنىڭ سومالارىن ءبولۋدىڭ جاڭا نورماتيۆتەرىن بەكىتۋ كوزدەلەدى. نورماتيۆتەردىڭ مولشەرى مۇشە بەس مەملەكەت ءۇشىن ايقىندالعان. بۇل رەتتە قازاقستان ءۇشىن نورماتيۆ 6,955 پايىزدى قۇرايدى. اتالعان نورماتيۆتەر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىندا كەدەندىك اكەلۋ باجدارىن بولۋگە مولشەرلەس ءتاسىلدى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان», دەدى ر.دالەنوۆ.
سونداي-اق قۇجاتتا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جوعارى مەملەكەتتىك قارجىلىق باقىلاۋ ورگاندارى بىرلەسكەن باقىلاۋ ءىس-شارالارى شەڭبەرىندە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارىنىڭ وسى حاتتامانىڭ ەرەجەلەرىن ساقتاۋىن جىل سايىن تەكسەرەتىنى ايقىندالعان.
«حالىقارالىق شارتتار تۋرالى» زاڭعا سايكەس وسى حاتتاما راتيفيكاتسيالاۋعا جاتادى. زاڭ جوباسىن قابىلداۋ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە قۇقىقتىق تەرىس سالدارعا اكەلىپ سوقتىرمايدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ اتالعان قۇجاتقا قاتىستى پىكىرىمەن ءبولىستى. سپيكەردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, زاڭ جوباسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتاعى ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى ارتتىرۋعا جاعداي جاساماق.
«ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلباسىمىزدىڭ باستاماسىمەن قۇرىلدى. ونىڭ جۇمىسىن وركەندەتۋگە مەملەكەت باسشىسى دا باسا ءمان بەرىپ وتىر. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق, ەڭ الدىمەن, ەكونوميكالىق دامۋدى, تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋدى جانە ينۆەستيتسيا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋدى كوزدەيدى. بۇگىن قابىلدانىپ وتىرعان زاڭ جاڭا كەدەندىك باجداردى بەلگىلەۋ ارقىلى جوعارىدا اتالعان ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋعا ۇلەسىن قوسادى دەپ سەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
بۇدان كەيىن ءسوز العان دەپۋتات سەرگەي كارپليۋك ەاەو ەلدەرى اراسىنداعى كەدەندىك اكەلۋ باجدارىن ءبولۋدىڭ جاڭا نورماتيۆتەرى تۋرالى ءتۇسىندىردى. حاتتاما بويىنشا بەلارۋس رەسپۋبليكاسى ءۇشىن كەدەندىك اكەلۋ باجدارىن ءبولۋ ءنورماتيۆى كوبەيتىلگەن. سەبەبى بەلارۋس ەلىندە كەدەندىك باجداردى جيناۋ كوەففيتسيەنتى ءبولۋ نورماتيۆىنەن كوپ. ال قازاقستان يمپورتتىڭ قازىرگى كولەمىن ساقتاعان جاعدايدا سالدو بويىنشا وڭ كورسەتكىشكە قول جەتكىزەدى.
«حاتتاما ارقىلى قۇزىرەتتى ورگانداردىڭ كەدەندىك اكەلۋ باج سومالارىن ءتۇسىرۋدى جانە ءبولۋدى دۇرىس ورىنداۋىن, ولاردىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ بيۋدجەت كىرىسىنە اۋدارۋىن باقىلاۋ ءتارتىبى تۋرالى ەرەجە جانە اقپارات الماسۋ ماسەلەلەرى انىقتالادى», دەدى س.كارپليۋك.
تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنىڭ كەمشىلىگى كوپ
سونىمەن قاتار وتىرىستا سەناتورلار بىرقاتار دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. سەنات ۆيتسە-سپيكەرى اسقار شاكىروۆ پەن دەپۋتات ءلاززات سۇلەيمەن تۇرعىن ءۇي ساياساتىن ىسكە اسىرۋداعى پروبلەمالاردى كوتەردى.
سەنات دەپۋتاتتارى ازاماتتاردىڭ وسال ساناتتارى ءۇشىن جەڭىلدىكتى يپوتەكالىق باعدارلامالاردىڭ قولجەتىمسىزدىگىنە, سونداي-اق بالاما نۇسقالار ۇسىنباي تۇرىپ ازاماتتاردى جالعىز تۇرعىن ۇيىنەن ماجبۇرلەپ شىعارۋعا جول بەرمەۋگە ۇكىمەتتىڭ نازارىن اۋداردى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى, ەڭ الدىمەن, باسپانا ماسەلەسىنە تىكەلەي بايلانىستى» دەپ اتاپ كورسەتتى.
كارانتيندىك شارالاردى ساقتاپ, كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ورشىگەن كەزەڭدە بۇل ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگى ارتتى. ءماجبۇرلى وقشاۋلاۋ رەجىمىندە لايىقتى تۇرعىن ءۇي جاعدايى, تۇرعىن ءۇي الۋعا قول جەتكىزۋ, ماجبۇرلەپ شىعارۋدان قۇقىقتىق قورعاۋ جانە تاعى باسقا پروبلەمالار ۇكىمەتتىڭ ەرەكشە نازارىن تالاپ ەتەدى.
مەملەكەت ءوزىنىڭ كونۆەنتسيالىق مىندەتتەمەلەرى, اتاپ ايتقاندا, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني قۇقىقتار تۋرالى حالىقارالىق پاكتى شەڭبەرىندە قازاقستاندىقتاردىڭ جەتكىلىكتى تۇرعىن ۇيگە قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ايتارلىقتاي جۇمىستار جۇرگىزىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە بۇل پروتسەستىڭ مونيتورينگى جان-جاقتى قاراستىرۋدى تالاپ ەتەتىن جۇيەلىك سيپاتتاعى ماسەلەلەردىڭ بار ەكەندىگىن ايعاقتايدى», دەدى دەپۋتاتتىق ساۋالدى وقىعان ل.سۇلەيمەن.
سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اسقار شاكىروۆ پەن دەپۋتات ءلاززات سۇلەيمەن پرەمەر-مينيسترگە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا قازىرگى ۋاقىتتا تۇرعىن ءۇي الۋ كەزەگىندە شامامەن 530 مىڭعا جۋىق ادام تۇرعانىن جانە جىل سايىن ولاردىڭ سانى تاعى 50 مىڭ ادامعا كوبەيىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنا كىرەتىن «شاڭىراق» (5-10-20) قاناتقاقتى جوباسى اكىمدىكتەردە تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەكتە تۇرعاندارعا يپوتەكالىق نەسيە بەرۋدى كوزدەيدى. وتباسى كىرىسىن راستاۋ ءۇشىن زەينەتاقى قورىنان بەرىلەتىن سوڭعى التى ايدىڭ ءۇزىندى كوشىرمەسى قاجەت.
«وسى جوبانى ىسكە اسىرۋ تاجىريبەسى كورسەتكەندەي, وسال ساناتتاعى, ونىڭ ىشىندە مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى ازاماتتار ءۇشىن بۇل قولجەتىمسىز بولىپ وتىر. الايدا قازىر 1 جانە 2-توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ەڭبەك تابىسىن قۇجاتتىق تۇرعىدا راستاي الماعاندىقتان, جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق كرەديتكە قول جەتكىزە الماي وتىر», دەدى ءلاززات سۇلەيمەن.
دەپۋتات سونداي-اق «7-20-25» باعدارلاماسى كوپتەگەن قازاقستاندىققا قولايسىز ەكەنىن, باستاپقى تۇرعىن ءۇي نارىعىندا عانا جۇمىس ىستەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
«تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن كەزدە ودان پاتەر تابۋ قيىن, سەبەبى باستاپقى تۇرعىن ءۇي نارىعى الىپساتارلار قىزمەتىنىڭ وبەكتىسىنە اينالعان. ولار ءبىر ۋاقىتتا بىرنەشە پاتەر ساتىپ الاتىنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى ازاماتتار الدىن الا برونداۋ شارتىمەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا ءماجبۇر, بۇل ازاماتتاردى قوسىمشا شىعىندارعا اكەلەدى», دەدى سەنات دەپۋتاتى.
وسىعان بايلانىستى سەناتورلار «7-20-25» باعدارلاماسى بويىنشا تۇرعىن ءۇيدى ەكىنشى نارىقتان الۋعا رۇقسات ەتۋدىڭ ءتيىمدى ءارى ارزان ەكەنىن ۇسىنىپ وتىر.
سەناتورلار «باسپانا حيت» باعدارلاماسى قايتالاما تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن, الايدا بۇل باعدارلاما كرەديت بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ (10,75 %) جوعارى جانە قارىز بەرۋ مەرزىمىنىڭ (15 جىل) از بولۋىنا بايلانىستى اي سايىنعى كىرىسى 170-180 مىڭ تەڭگەدەن تومەن ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنە قولجەتىمسىز ەكەنىن دە ايتتى.
«قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا ريەلتورلاردىڭ قىزمەتى ءتيىستى زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەلمەگەن. تۇرعىن ءۇي نارىعىندا بىرىڭعاي ءتارتىپ, ستاندارتتار مەن قاعيدالاردىڭ بولماۋى كليەنتتەردىڭ سەنىمسىزدىگىن تۋعىزۋدا. قالىپتاسقان جاعداي ادال جۇمىس ىستەيتىن ريەلتورلىق كومپانيالار ءۇشىن دە, وسى قىزمەتتى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن دە ايتارلىقتاي قيىندىق كەلتىرۋدە», دەدى ل.سۇلەيمەن.
دەپۋتاتتاردىڭ ايتۋىنشا, قوعامداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايعا ازاماتتاردى جالعىز تۇرعىن ۇيىنەن ماجبۇرلەپ كوشىرۋ جايتتارى دا تەرىس اسەر ەتەدى.
سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اسقار شاكىروۆ پەن دەپۋتات ءلاززات سۇلەيمەن ساۋالدا ماجبۇرلەپ شىعارۋعا تىيىم سالۋ نەگىزدەرىنىڭ ءتىزىمى ساپالى تۇردە جان-جاقتى قايتا قارالۋ كەرەك ەكەنىن, سونداي-اق الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ, اتاپ ايتقاندا ازاماتتاردىڭ يپوتەكالىق قارىزدى تولەۋ جونىندەگى تاۋەكەلدەرى مەن مۇمكىندىكتەرىنە مۇقيات تالداۋ جۇرگىزە وتىرىپ, ازاماتتارعا يپوتەكالىق قارىزدار بەرۋ كەزىندە ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ باقىلاۋىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى.
بۇدان بولەك, دەپۋتاتتار تۇرعىن ءۇي نارىعىندا ريەلتورلىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتىمەن بايلانىستى ماسەلە تۋىنداپ وتىرعانىنا توقتالدى. سەناتورلاردىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, الاياقتىق جاعدايلار ءجيى كەزدەسەدى. بۇعان حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتى تومەن بولۋى اسەر ەتىپ وتىر.
«قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا ريەلتورلاردىڭ قىزمەتى ءتيىستى زاڭنامالىق رەتتەلمەگەن. تۇرعىن ءۇي ساتۋ نارىعىندا بىرىڭعاي ءتارتىپ قاعيدالارىنىڭ بولماۋى, كليەنتتەردىڭ ولارعا دەگەن سەنىمسىزدىگىن تۋعىزا وتىرىپ, ادال جۇمىس ىستەيتىن ريەلتورلىق كومپانيالار ءۇشىن دە, وسى قىزمەتتى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن دە ايتارلىقتاي قيىندىق كەلتىرەدى. بۇل ماسەلە ساپالى تالداۋدى جانە تالقىلاۋدى تالاپ ەتەدى, ريەلتورلىق قىزمەت زاڭنامالىق تۇرعىدا ءتيىستى باقىلاۋعا الىنۋعا ءتيىس», دەدى ل.سۇلەيمەن.
ونەركاسىپتىك ساياسات ازىرلەۋ كەرەك
سەناتور ەدىل مامىتبەكوۆتىڭ ساۋالىندا ونەركاسىپ ساياساتىنا, ونىڭ ىشىندە «ونەركاسىپ ساياساتى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە قاتىستى ماسەلە قوزعالدى. پرەمەر-مينيسترگە ساۋال جولداعان دەپۋتات مەملەكەت باسشىسىنىڭ ونەركاسىپتىك ساياساتتى دامىتۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن ازىرلەۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ەسكە سالدى.
ە.مامىتبەكوۆتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندا ساياساتتى ازىرلەۋ ورتالىعى – ۇكىمەت, اكىمدىكتەر مەن كاسىپورىندار بار, بىراق ەلدە ىشكى نارىق پەن جۇمىس ورىندارىن قولداۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك قارجى مەن رەسۋرستاردى پايدالانۋدىڭ تۇتاس جۇيەسى بولماي وتىر.
سەناتور يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن «ونەركاسىپتىك ساياسات تۋرالى» زاڭ تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ تاپسىرىلعانى جانە سول ارقىلى باتىل ءىس-قيمىلعا كارت-بلانش العانىنا ەكپىن بەردى. دەپۋتاتتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر اراسىندا باسەكەلەستىك بولعانىمەن, ولاردىڭ اراسىندا ءتيىستى ۇيلەستىرۋدىڭ جوقتىعى مەن ونەركاسىپتىك ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن اتاپ ءوتتى. مۇنىڭ ءبارى جاھاندانۋدىڭ سىرتقى فاكتورلارى اسەرىنىڭ قاتايۋى مەن الەمدەگى شارۋاشىلىق بايلانىستارىنىڭ سۋبايماقتانۋى جاعدايىندا بىزدەگى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى دەڭگەيىنە اسەر ەتىپ وتىر.
«قالىپتاسقان وندىرىستىك قاتىناستارعا بايلانىستى ءوندىرىس پەن عىلىم اراسىنداعى الشاقتىق ءبىزدىڭ كەز كەلگەن ونەركاسىپتىك جوبامىزدى ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگى تومەن ءارى قۇنى جوعارى بولۋىنا سەبەپ بولىپ وتىر. وتاندىق بيزنەس, اسىرەسە شەتەلدىك بيزنەس, وزدەرىنىڭ كاسىبي مۇمكىندىكتەرىن شەتەلدىك جەتكىزۋشىلەردەن تەحنولوگيالىق شەشىمدەر مەن ونىمدەردى ساتىپ الۋمەن عانا شەكتەي وتىرىپ, ەلدىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق دامۋى ءۇشىن ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىك كوتەرگىسى كەلمەيدى. ونىڭ ۇستىنە, جەر قويناۋىن پايدالانۋشى بيزنەسمەندەر ەلىمىزدىڭ جەر قويناۋىن پايدالانعانى ءۇشىن عىلىمي الەۋەتتى دامىتۋ جونىندەگى ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋدى دا قالامايدى», دەدى ە.مامىتبەكوۆ.
دەپۋتاتتىڭ پايىمداۋىنشا, عىلىمدى ەكونوميكا مەن ءوندىرىستى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ مىندەتتەرىن شەشۋگە تولىققاندى تارتۋدىڭ كوپ جىلعى شەشىلمەگەن پروبلەماسى ايقىن كورىنىپ وتىر.
«بۇگىندە عىلىمي ۇجىمدار مەن جەكەلەگەن عالىمدار گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كەزەگىنە «توپىرلاسۋعا» ءماجبۇر, بۇل ءىس جۇزىندە جوعارى عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق سۇرانىستىڭ ماسەلەلەرىن شەشە الاتىن كوپتەگەن عالىم ءۇشىن قولجەتىمدى ەمەس», دەدى سەناتور.
دەپۋتات اكىمدىكتەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور جۇزەگە اسىراتىن ساتىپ الۋلاردا يمپورتقا باسىمدىق بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. سەناتور بۇل ماسەلەنى ينجەنەرلىك جانە وندىرىستىك پەرسونالدىڭ ساپاسىن تۇبەگەيلى جاقسارتپاي اكىمشىلىك ادىستەرمەن عانا شەشۋ مۇمكىن ەمەس دەپ سانايدى.
بۇعان دەيىن مەملەكەت باسشىسى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە كونسترۋكتورلىق-تاجىريبەلىك جۇ-
مىستاردى كۇردەلى قارجى سالىمدارىنىڭ 1%-ى مولشەرىندە قارجىلاندىرۋ جونىندەگى مىندەتتەمەلەردى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. دەپۋتات وسىعان بايلانىستى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ كادرلار دايارلاۋ جونىندە دە مىندەتتەمەلەرى بار ەكەنىن ەسكە سالدى.
ساۋالعا داۋرەن ادىلبەكوۆ, ەرىك سۇلتانوۆ, سۇيىندىك الداشەۆ, باۋىرجان قانيەۆ, ءالىمجان قۇرتاەۆ, ساعىندىق لۇقپانوۆ, ءلاززات رىسبەكوۆا قول قويدى.
اۋىلدارعا قامقورلىق قاجەت
ۇكىمەت باسشىسىنا ساۋال جولداعان سەناتور ولگا بۋلاۆكينا شەكارا ماڭىنداعى اۋىلدارداعى جاعدايعا نازار اۋدارىپ, ولاردىڭ نازاردان تىس جانە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنسىز قالعانىنا الاڭدادى.
«حالقى 200 ادامعا جەتپەيتىن 1300 اۋىل نازاردان تىس جانە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنسىز قالادى. تەك «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا سوڭعى ءۇش جىلدا 10 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالىندى. الايدا قاراجات ءبولۋ كەزىندە باستى نازار نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارىندا, وبلىس جانە اۋدان ورتالىقتارىندا بولدى», دەدى سەناتور ولگا بۋلاۆكينا.
دەپۋتات اۋىلدىق جەرلەردە تۇرعىن ءۇي سالىنىپ جاتقان جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ ماسەلەسى دە شەشىلمەي تۇرعانىن ايتا كەتتى.
«قازىرگى تاڭدا وسى ۇيلەردە تۇراتىن ازاماتتار اتالعان جەر ۋچاسكەلەرىنە جانە تۇرعىن ۇيگە مەنشىك قۇقىعىنا رۇقسات الا المايدى. ونىڭ نەگىزگى سەبەبى, جەر ۋچاسكەسىنىڭ تاعايىنداۋ قۇجاتتارىندا سايكەستىكتەردىڭ بولماۋى», دەدى و.بۋلاۆكينا.
سەناتور ءوز ساۋالىندا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا قاتىستى پروبلەمالاردىڭ ءالى دە بار ەكەنىن ايتتى. تۇرعىندارىنىڭ سانى 5 مىڭعا جەتپەيتىن ەلدى مەكەندەردە جەر ۋچاسكەلەرى اۋىز سۋ جانە ەلەكتر جەلىلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلۋى كەرەك. بىراق كەيبىر ايماقتاردا بۇعان بيۋدجەتتەن قاراجات قاراستىرىلماعان. بۇل ازاماتتاردىڭ جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەر ۋچاسكەسىن الۋدا قۇقىعىنىڭ بۇزىلۋىنا الىپ كەلەدى.
دەپۋتات شەكارالاس ەلدى مەكەندەردە تۇراتىن 1,5 ملن اۋىل تۇرعىنى ءۇشىن اۋىلدىڭ الەۋەتىن تولىقتاي اشۋ پروبلەماسى ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە ەكەنىنە سەنىمدى. وسىعان بايلانىستى و.بۋلاۆكينا پرەمەر-مينيستر اسقار مامينگە بىرنەشە ساۋال جولدادى: «قاجەتتى ماتەريالدىق جانە الەۋمەتتىك ورتانى قۇرۋ, سونداي-اق ينۆەستورلار ءۇشىن ايماقتاردىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شەكارالاس وبلىستاردى ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا جاعدايعا ساراپتامالىق تالداۋ جۇرگىزىلدى مە؟ سالىق سالۋدا, گرانت بولۋدە جانە شەكارالاس وبلىستاردى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ باسقا شارالارىندا جەڭىلدىكتەر بەرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى ما؟ بۇل شارالار قاشان جۇزەگە اسىرىلادى؟ وسى ايماقتاردا جۇمىسپەن قامتۋ جانە بيزنەستىڭ جول كارتالارىنىڭ ءتيىمسىز بولۋىنىڭ سەبەپتەرى قانداي؟ بۇل باسقا قونىس اۋدارۋشىلار ءۇشىن شەكارالاس ايماقتاردىڭ تارتىمدىلىعىن قامتاماسىز ەتەتىن باسقا الەۋمەتتىك فاكتورلارعا قالاي اسەر ەتەدى؟ اۋىل تۇرعىندارىنا باسپانا ساتىپ الۋعا نەمەسە سالۋدىڭ جەڭىل شارتتارى, قولداۋ كورسەتۋدىڭ قوسىمشا تەتىكتەرى بار ما؟» دەدى دەپۋتات.
