وسىلايشا ءۇندىستان الەم بويىنشا كوروناۆيرۋستان ەڭ كوپ زارداپ شەككەن اقش-تاعى كورسەتكىشكە جاقىن قالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, وتكەن تاۋلىكتە 70 مىڭعا جۋىق تۇرعىن قاتەرلى دەرتتىڭ تىرناعىنا ىلىنگەن. 110 مىڭنان استام ادام بۇل دۇنيەمەن قوشتاستى. ءۇندىستان ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى جاعىنان بىرنەشە كۇن بويى الدىڭعى قاتاردان تۇسپەي تۇر. ياعني ەلدەگى احۋال ءالى دە كۇردەلى قالپىندا قالىپ وتىر.
بۇل رەتتە ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانىنىڭ ءوسىمى تاۋلىگىنە قىركۇيەكتەگى 100 مىڭنان 70 مىڭ ادامعا دەيىن كەمىگەن. ىندەتتىڭ ءسال دە بولسا باسەڭدەگەنى اڭعارىلادى. ماسەلەن, قىركۇيەكتىڭ ورتاسىندا ءبىر كۇندە ءجۇز مىڭعا جۋىق ادام ناۋقاستانسا, قازىر بۇل كورسەتكىش 60-70 مىڭنىڭ اينالاسىندا. ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى ازايعان جاعدايدا ۇندىستاندىقتاردىڭ جاڭا جىلى – ديۆالي مەرەكەسىن تويلاۋعا مۇمكىندىك تۋادى دەپ ۇمىتتەنىپ وتىر. بيىل اتالعان مەرەكە 14 قاراشادا اتاپ وتىلمەك.
COVID-19-دىڭ وتانى قىتايدا قاۋىپتى ىندەتپەن جاڭادان اۋىرعاندار سانى ءبىر تاۋلىكتە جيىرما شاقتى ادامدى قۇرايدى. ەلدىڭ مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميتەتى تاراتقان مالىمەتكە سۇيەنسەك, بۇگىنگە دەيىن ناۋقاستاردىڭ بارلىعى ۆيرۋستى شەتەلدەن جۇقتىرىپ كەلگەن. الايدا كۇنى كەشە تسينداو قالاسىندا ەكى ايدان كەيىن العاش رەت ۆيرۋستى قىتايدا جۇقتىرعان ادام تىركەلدى. وسىعان بايلانىستى دۇيسەنبىدەن باستاپ جاپپاي تەستىلەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل ءوڭىردى 9 ميلليوننان استام تۇرعىن مەكەندەيدى. اتالعان ناۋقاس كوروناۆيرۋسپەن اۋىراتىنداردى ەمدەيتىن اۋرۋحانانىڭ قىزمەتكەرى كورىنەدى.
وتكەن دۇيسەنبىدە انىقتالعان 13 ناۋقاستىڭ جەتەۋى شەتەلدەن جۇقتىرعان, ال التاۋى تسينداو قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ەكەن. سوڭعى رەت قىتاي كوروناۆيرۋستىڭ جەرگىلىكتى جەردە جۇعۋى تۋرالى مالىمەتتى 15 تامىزدا حابارلاعان ەدى. ول كەزدە انىقتالعان 4 ادام شىنجاڭ اۆتونوميالىق وبلىسىندا تۇراتىنى بەلگىلى بولدى. بۇگىنگە دەيىن قىتايدا ناۋقاستار سانى 85 مىڭنان اسىپ, 4 634 ادام قايتىس بولدى.
يرانداعى جاعداي دا ءماز ەمەس. بىرنەشە كۇننەن بەرى وسى ەلدە ىندەت سالدارىنان باقيعا اتتانعاندار سانى رەكوردتىق دەڭگەيدە تۇر. ماسەلەن, دۇيسەنبىدە 272 ادام بۇل دۇنيەمەن قوشتاسسا, 4 206 تۇرعىننىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالدى. وسىلايشا يرانداعى ىندەتتىڭ تىرناعىنا ىلىنگەندەر 500 مىڭ ادامنان اسىپ كەتتى. سونىڭ 30 مىڭعا جۋىعى باقيعا اتتاندى.
وسى ورايدا ايتا كەتكەن ءجون. يران پاندەميانىڭ ءۇشىنشى تولقىنىن باستان وتكەرىپ جاتىر. ويتكەنى العاش رەت ناۋرىزدىڭ اياعى مەن ءساۋىردىڭ باسىندا ناۋقاستار سانى كۇرت كوبەيگەن-ءدى. بىراق مامىردا جاعداي ءسال دە بولسا تۇراقتالىپ, جاڭادان ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى باسەڭدەدى.
ال مامىردىڭ اياعىنان باستاپ ىندەت قايتا ءورشىدى. جاعداي تامىزدىڭ سوڭىنا دەيىن تىنىشتالعان جوق. ءسويتىپ, يران ەكىنشى تولقىندى ەڭسەرگەندەي كورىنگەن. ايتسە دە, قىركۇيەكتە احۋال تاعى قيىنداي ءتۇستى. قازىر ناۋقاستار سانى كۇننەن كۇنگە كوبەيىپ بارادى.
كوروناۆيرۋستىڭ قارقىنى يران ەكونوميكاسىنا كۇيرەتە سوققى بەردى. اسىرەسە ۇلتتىق ۆاليۋتاسى ريال قۇلدىراي باستادى. قازىر نارىقتا ءبىر دوللار 42 136 ريالعا ساتىلىپ جاتىر. بۇعان دەيىن يراننىڭ اقشاسى مۇنشالىقتى قۇنسىزدانباعان ەدى. بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ريال 138 پايىزعا قۇنىن جوعالتقان.
يوردانيا بيلىگى كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن دەمالىس كۇندەرى شەكتەۋ شارالارىن كۇشەيتتى. اپتا اياعىندا تۇرعىنداردىڭ سىرتقا شىعۋىنا تولىق تىيىم سالىندى. كوشەدە مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر مەن ەپيدەمييالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋشى توپتارعا عانا جۇرۋگە رۇقسات. پوليتسەيلەر كومەندانتتىق ساعاتتا ءتارتىپتىڭ ساقتالۋىن قاتاڭ قاداعالايدى. وتكەن جۇمادان باستاپ مەكتەپتەردەگى ساباق توقتاتىلدى. ءبىلىم وشاعىنىڭ قايتادان قاشان ەسىگىن اشاتىنى ازىرگە بەلگىسىز. ستۋدەنتتەر قاشىقتان وقۋعا كوشىرىلدى. يوردانيادا كوروناۆيرۋستى جۇقتىرعاندار سانى 22 مىڭعا جۋىقتادى, 144 ناۋقاس كوز جۇمدى.
جاپونيادا كوروناۆيرۋس سالدارىنان سۋيتسيد سانى كۇرت ارتىپتى. اسىرەسە ەلگە تانىمال «جۇلدىزدارعا» وڭايعا سوقپاي تۇر. ماسەلەن, مامىردا بالۋان ءارى ءتۇرلى توك-شوۋدىڭ قاتىسۋشىسى حانا كيمۋرا, شىلدەدە اكتەر حارۋما ميۋرا, قىركۇيەكتە اكتەر سەي اشينا مەن يۋكو تاكەۋچي ءوز-وزىنە قول جۇمساعان.
بيىلعى شىلدە ايىندا سۋيتسيد كورسەتكىشى بىلتىرعى مەرزىممەن سالىستىرعاندا قاتتى ايىرماشىلىق بايقالماعان. بىراق تامىزدا 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 15 پايىزعا ارتقان. جاپونيا ۇكىمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, مۇنىڭ باستى سەبەبى ءوز-وزىنە قول جۇمساۋدى بولدىرماۋعا جۇمسالاتىن قاراجاتتى 40 پايىزعا ازايتۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. جىل سايىن جاپونيا سۋيتسيدپەن كۇرەسۋ ءۇشىن 55 ميلليون دوللارعا جۋىق قاراجات جۇمسايدى.
كوروناۆيرۋس العاش الەمگە تاراي باستاعاندا, قاڭتار-مامىر ايلارىندا كۇنشىعىس ەلىندە سۋيتسيد كورسەتكىشى 10 پايىزعا تومەندەگەن ەدى. بىراق پاندەميانىڭ ەكونوميكاعا تيگىزگەن زاردابى سالدارىنان الەۋمەتتىك جاعداي قيىنداي ءتۇسىپ, كوپتەگەن جاپونيالىق ازامات كۇيزەلىسكە تۇسكەن كورىنەدى. جۇمىسسىزدار سانى دا كۇرت ارتىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى كاسىبىن توقتاتۋعا ءماجبۇر بولعان.
ىندەت سالدارىنان سۋيتسيد كوبەيگەنىنە قاراماستان, COVID-19 جۇقتىرىپ قايتىس بولعاندار كوپ ەمەس. بۇگىنگە دەيىن جاپونيادا 90 مىڭعا جۋىق ادام ناۋقاستانىپ, 1600-دەن استام تۇرعىن اجال تىرناعىنا ءىلىندى.
اۋستراليا بيلىگى ەلدەگى جاعداي ءالى دە تۇراقتالماعانىنا قاراماستان كەي شتاتتارداعى كارانتيندىك شەكتەۋلەردى جەڭىلدەتۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇگىنگە دەيىن وسى ەلدە 27 مىڭنان استام ادام ۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالىپ, سونىڭ 900-ءى ءپاني جالعانمەن قوشتاستى. قازىرگى تاڭدا اۋستراليادا كۇندەلىكتى 30 شاقتى ادام ۆيرۋس جۇقتىرادى. دەگەنمەن بۇل تامىزدىڭ باسىنداعى كورسەتكىشتەن الدەقايدا از. سول كەزدە كۇنىنە 700-گە جۋىق ادام ناۋقاستانعان ەدى.
وسىعان بايلانىستى ەل بيلىگى جاڭا وڭتۇستىك ۋەلس شتاتىندا سىرتتا تاماق ىشۋگە رۇقسات بەردى. سونداي-اق مەيرامحانالار مەن دامحانالارداعى ۇستەلدەردىڭ اراقاشىقتىعى 4 مەتردەن كەم بولماۋى ءتيىس. اۋستراليا ۇكىمەتى وسىنداي قادامدار ارقىلى كارانتيندىك شەكتەۋلەردى بىرتە-بىرتە جەڭىلدەتپەك.
مالايزيا بيلىگى كەرىسىنشە ەل استاناسىنداعى ءجۇرىپ-تۇرۋدى شەكتەۋگە شەشىم قابىلداعانىن مالىمدەدى. كەيىنگى ەكى اپتادا بۇل مەملەكەتتەگى احۋال ناشارلاپ, ناۋقاستار كۇرت كوبەيدى. ماسەلەن, 6 قازاندا ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتىپ, ءبىر تاۋلىكتە 691 ادام قاۋىپتى دەرتتىڭ تىرناعىنا ءىلىندى.
وڭتۇستىك كورەيادا وتكەن تاۋلىكتە 97 ادامنىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالدى. بۇعان دەيىن كورەيالىقتار ىندەتتى ءساتتى اۋىزدىقتاپ كەلگەن ەدى. الايدا كەيىنگى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, وڭتۇستىك كورەيادا كوروناۆيرۋس قايتا كۇشىنە ءمىنىپ كەلە جاتقانداي.
