ساياسات • 14 قازان، 2020

پاندەميا تسيفرلاندىرۋ قارقىنىن كۇشەيتتى

45 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ جانە 2020 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەكتەگى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىنىڭ قورىتىندىلارى قارالدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

الەۋمەتتىك سالا ينۆەستيتسيالارى كوبەيدى

ەكونوميكانىڭ، بانك سالاسىنىڭ جاي-كۇيى، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى، مەملەكەتتىك ساتىپ الۋداعى جەرگىلىكتى قامتۋ تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر.دالەنوۆ، ۇلتتىق بانك توراعاسى ە.دوساەۆ، قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋباەۆ، ونەركاسىپ پەن ەنەرگەتيكا سەكتورىنداعى احۋال تۋرالى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ب.اتامقۇلوۆ جانە ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ن.نوعاەۆ، اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى جاعداي تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س.وماروۆ باياندادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ حابارلاعانداي، قىركۇيەك ايىندا ەكونوميكادا وڭ ۇردىستەر بايقالدى. قىزمەت كورسەتۋ سالاسى جاندانا ءتۇستى. ناقتى سەكتوردا ءوسۋ ساقتالۋدا. «قىركۇيەكتە ءوسۋ كورسەتكەن سالالار سانى ارتىپ، ەكونوميكا جاندانا باستادى. ناتيجەسىندە، جەدەل دەرەكتەر بويىنشا، ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ءوسۋ قارقىنى 8 ايداعى مينۋس 3%-دان قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا مينۋس 2،8%-عا دەيىن جاقساردى. جىلدىق ينفلياتسيا 7% دەڭگەيىندە ساقتالدى» دەدى ر.دالەنوۆ.

ەكسپورت 8 ايدا 31،9 ملرد اقش دوللارىن قۇراپ، تولەم تەڭگەرىمىنىڭ وڭ سالدوسىن 8،1 ملرد دوللار دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتتى. دايىن جانە وڭدەلگەن ونىمدەردىڭ ەكسپورتى ۇلعايدى. اعىمداعى جىلعى قاڭتار-تامىزدا اۆتوموبيل ەكسپورتى 5،7 ەسە، فەرروسيليتسي – 5،4 ەسە، كۇنباعىس مايى – 86%، تەمىردەن جاسالعان سوزبا سىم – 33، تيتان قۇيمالارى 9،5%-عا ءوستى. 9 ايدا وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوسۋ جالعاستى. اتاپ ايتقاندا، اۆتوموبيل جاساۋ – 51،6%، فارماتسەۆتيكا – 39،8%، دايىن مەتالل بۇيىمدارى – 18،9%، قاعاز ونىمدەرى – 15،1% جانە جەڭىل ونەركاسىپ 14،1%-عا ءوستى.

قۇرىلىس سەكتورى تۇراقتى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ورىندالعان جۇمىستاردىڭ كولەمى 10،5%-عا ءوستى. جوعارى ءوسۋ تۇر­كىستان وبلىسىندا جانە شىمكەنت قالا­سىندا بايقالادى. 9،6 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 9%-عا كوپ.

ۇلتتىق بانك توراعاسى ەربولات دوساەۆ­تىڭ ايتۋىنشا، ەۋروايماقتا بيىلعى قىركۇيەكتە ىسكەرلىك بەلسەندىلىك ناشارلادى. رەسەيدە ونەركاسىپتەگى PMI يندەكسى وسى جىلعى قىركۇيەكتە 51،1 تارماقتان 48،9 تارماققا دەيىن تومەندەدى. قازاقستاندا ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى قۇرىلىستاعى جانە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى ءوسۋ ەسەبىنەن وسى جىلعى قىركۇيەكتە ءبىر اي بۇرىنعى 45،4 تارماقتان 47،6 تارماققا دەيىن كوتەرىلدى. ونەركاسىپتە يندەكس 47،8 تارماققا دەيىن 0،5 تارماققا تومەندەدى.

بيىلعى قىركۇيەكتە جىلدىق ينفلياتسيا 7% دەڭگەيىندە ساقتالدى. «ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ جىلدىق ءوسۋى وسى جىلعى تامىزدا 10،9%-دان 10،8%-عا دەيىن ازداپ باياۋلادى. ەت جانە ءسۇت ونىم­دەرى، جۇمىرتقا باعاسىنىڭ ءوسۋ قارقى­نى­نىڭ باياۋلاۋى بايقالدى. ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ جىل­دىق ءوسۋى 5،5% دەڭگەيىندە ساقتالدى، اقىلى قىز­مەتتەرگە باعانىڭ جىلدىق ءوسۋى بيىلعى تامىزدا 3،4%-دان قىركۇيەكتە 3،6%-عا دەيىن ەلەكتر ەنەرگياسىنا جانە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنە تاريفتەردىڭ ءوسۋى اياسىندا جەدەلدەتىلدى» دەدى ۇلتتىق بانك باسشىسى.

بيىلعى قىركۇيەكتە دامۋشى ەلدەردىڭ ۆاليۋتالارى كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندار سانىنىڭ ءوسۋى اياسىندا السىرەدى. تۇرىك ليراسى ءبىر ايدا 5،2%-عا، رەسەي ءرۋبلى – 4،9%-عا، ارگەنتينا پەسوسى – 2،7%-عا السىرەدى. جال­پى العاندا، قىركۇيەكتە دامۋشى ەلدەر ۆاليۋتالارىنىڭ يندەكسى 0،4% عانا قوس­تى. دامۋشى ەلدەر ۆاليۋتالارىنىڭ جال­پى ديناميكاسى اياسىندا قازاقستاندىق تەڭگە ءبىر ايدا اقش دوللارى ءۇشىن 420،11 تەڭگەدەن 431،81 تەڭگەگە دەيىن 2،8%-عا السىرەدى.

حالىقتىڭ كرەديتتەرى اعىمداعى جىل­دىڭ باسىنان بەرى 6،9 ترلن تەڭگەگە دەيىن 3،7%-عا ۇلعايدى. ونىڭ قۇرىلىمىندا تۇتىنۋشىلىق قارىزدار 4،2 ترلن تەڭگەگە دەيىن 0،6%-عا تومەندەدى، مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ ەسەبىنەن يپوتەكالىق قارىزدار 2 ترلن تەڭگەگە دەيىن 14،6%-عا ۇلعايدى.

ۇلتتىق بانك باسشىسى اتاپ وتكەندەي، قازاقستان ەكونوميكاسىن قولداۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ داعدارىسقا قار­سى باستامالارىن ىسكە اسىرۋ جالعاسۋدا. «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدار­لاماسى بويىنشا بيىلعى 9 قازانداعى جاعداي بويىنشا بانكتەر جالپى سوماسى 417 ملرد تەڭگەگە 450 ءوتىنىمدى ماقۇلداپ، 380،4 ملرد تەڭگە سوماسىنا 661 قارىز بەردى. توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنەن زارداپ شەككەن شوب سۋبەكتىلەرىن جەڭىل­دىك­پەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسى بويىنشا بيىل 9 قازاندا كاسىپكەرلەر 563،9 ملرد تەڭگە سوماسىنا 2 275 ءوتىنىم بەر­دى، 419،5 ملرد تەڭگەگە 3 887 قارىز بەرىل­دى، ونىڭ ىشىندە 65،8 ملرد تەڭگە بۇ­رىن بەرىلگەن قارىزداردى وتەۋدەن تۇسكەن اقشا ەسەبىنەن بەرىلدى.

«پاندەميانىڭ تارالۋى ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورلارىن تسيفرلاندىرۋدى جىلدامداتتى. قارجى نارىقتارى تەحنو­لو­گيالىق ۇردىستەردىڭ ىقپالىنان تۇبە­گەي­لى قايتا قۇرۋ پروتسەسىنەن وتۋدە، مۇندا كوپ نارسە رەتتەۋشىنىڭ ءىس-ارەكەتىنە بايلانىستى بولادى» دەدى ە.دوساەۆ.

وسىعان بايلانىستى بيىل 17 تامىزدا ۇلتتىق بانك باسقار­ما­سى­نىڭ قاۋلىسىمەن قارجىلىق تەحنولو­گيالار مەن يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ جو­نىندەگى 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان تۇ­جى­رىمداما قابىلداندى. «وسى تۇجى­رىم­دامانى ىسكە اسىرۋ اياسىندا اعىم­داعى جىلعى 1 قازاننان باستاپ ۇلت­تىق بانك قارجى ۇيىمىنا كەلمەي-اق قار­جى قىزمەتتەرىن الۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن قا­شىقتان بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ سەرۆيسىن ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا ىسكە قوستى. اعىمداعى جىلعى ساۋىردە جۇيە قاناتقاقتى رەجىمدە ىسكە قوسىلدى. وسى ۋاقىت ىشىندە سەرۆيس ەكىنشى دەڭگەيدەگى 11 بانككە حالىققا 2،8 ملن بانكتىك قىزمەت كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەردى» دەدى ە.دوساەۆ.

قاشىقتان بيومەتريالىق سايكەس­­تەندىرۋ قارجى نارىعىنىڭ قاتىسۋشى­لارىنا كليەنتتەردى قاشىقتان سايكەس­تەندىرۋگە جانە ولارعا بانكتىك شوتتار مەن دەپوزيتتەر اشۋ، تولەم كارتوچكالارىن شىعارۋ، كرەديت بەرۋ سياقتى قىزمەتتەردى كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل سەرۆيس الەمدەگى كۇردەلى ەپيدەميالىق احۋال اياسىندا جاڭا سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ بەرەدى. سەرۆيس بانكتەرگە، سول سياقتى ساقتاندىرۋ كومپانيالارىنا، باعالى قاعازدار نارىعىنىڭ كاسىبي قاتىسۋشىلارىنا، تولەم جانە ميكروقارجى ۇيىمدارىنا دا قولجەتىمدى ەكەنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى.

قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋباەۆ مەملە­كەتتىك بيۋدجەتكە 6،1 ترلن تەڭگە سوماسىندا كىرىس تۇسكەنىن نەمەسە جوسپار 95،5%-عا اتقارىلعانىن ايتتى. سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 3 ترلن 853 ملرد تەڭگە سوماسىندا كىرىس ءتۇسىپ، جوسپار 85،8%-عا ورىندالعان. كىرىستەر بويىنشا جوسپاردىڭ اتقارىلماۋى 638 ملرد تەڭگەنى قۇرادى، ونىڭ ىشىندە سالىقتار – 791 ملرد تەڭگەگە. ال سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەر 154 ملرد تەڭگەگە ارتىعىمەن ورىندالدى. نەگىزگى اتقارىلماۋ سومالارى قوسىلعان قۇن مەن كورپوراتيۆتىك تابىس سالىقتارىنا تيەسىلى بولدى.

«جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ كىرىستەرى 118%-عا ورىندالىپ، 2 ترلن 274 ملرد تەڭگەنى قۇرادى، جوسپار 348 ملرد تەڭگەگە اسىرا ورىندالدى. ونىڭ ىشىندە سالىقتار بويىنشا – 319 ملرد تەڭگەگە. بارلىق وڭىرلەردە كىرىستەر بويىنشا جوسپارلار اسىرا ورىندالدى» دەدى قارجى ءمينيسترى.

مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 99،5%-عا، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شى­عىس­تارى 99،8%-عا، جەرگىلىكتى بيۋدجەت­تەردىڭ شىعىستارى 99،5%-عا اتقارىلدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 10 ترلن 272 ملرد تەڭگەنى، جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ شىعىستارى 5،6 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. سونىمەن قاتار وتكەن 9 ايدا كامەرالدىق باقىلاۋمەن سوماسى 9،1 ترلن تەڭگەگە 1،2 ملن-نان استام مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ءراسىمى قامتىلدى.

 

ءوسۋدىڭ وڭ سەرپىنى ساقتالىپ وتىر

ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين ەكونوميكانىڭ بازالىق سالالارىندا قابىلدانىپ جاتقان شارالار ارقىلى وسى جىلدىڭ توعىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوسۋدىڭ وڭ سەرپىنى ساقتالعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە 3،3%-عا، ونىڭ ىشىندە فارماتسەۆتيكادا 39،8%-عا، دايىن مەتالل بۇيىمدارىن وندىرۋدە 18،9%-عا، ماشينا جاساۋدا 16،6%-عا، ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جاساۋدا 51،6%-عا، سونداي-اق قاعاز ونىمدەرى وندىرىسىندە 15،1%-عا جانە جەڭىل ونەركاسىپتە 14،1%-عا ءوسىم قامتاماسىز ەتىلدى. قۇرىلىس كولەمى 10،5%-عا، تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ 9%-عا نەمەسە شامامەن 9،6 ملن شارشى مەترگە ۇلعايدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا 5%-عا تۇراقتى ءوسىم قامتاماسىز ەتىلدى، جاقسى ءونىم جينالدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرى مەن ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرى بيىلعى 1 قىركۇيەكتە 94،1 ملرد اقش دوللارىنا دەيىن ۇلعايدى.

مەتالل كەنىن (+1،2%) جانە وزگە دە پايدالى قازبالاردى (+0،4%) ءوندىرۋ سەكىلدى تاۋ-كەن سەكتورىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارى بويىنشا وڭ ديناميكا ساقتالۋدا. بۇل رەتتە وپەك+ قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ورىنداۋ قاجەتتىلىگى جاعدايىندا مۇناي ءوندىرۋدىڭ تومەندەۋى (-3،5%) بايقالادى.

قىركۇيەكتە قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى بەلسەندى تۇردە جاندانا باستادى – تامىز ايىمەن سالىستىرعاندا، ساۋدا-ساتتىق 2،7%-عا، بايلانىس 1،3%-عا، كولىك جانە قويمالاۋ 1،2%-عا ءوستى. قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنىڭ ءوسۋى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ بەلسەندىلىگىن كورسەتەدى، بۇل جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى. «كورسەتكىشتەردىڭ تۇراقتى ءوسۋ ءۇردىسى جالپى ەكونوميكانىڭ قالپىنا كەلۋىن كورسەتەدى» دەدى ا.مامين وسى ماسەلەلەر تۋرالى ءسوز قوزعاي كەلە.

اقمولا، الماتى، جامبىل، قوستاناي، پاۆلودار، سولتۇستىك قازاقستان وبلىس­تارى جانە شىمكەنت قالاسى نەگىزگى 7 كورسەتكىشتىڭ 5-ءى بويىنشا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتتى. اقتوبە، قاراعاندى، ماڭعىستاۋ، تۇركىستان، شىعىس قازاقستان وبلىس­تارىندا، نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا 4 كورسەتكىش بويىنشا وڭ ديناميكاعا قول جەتكىزىلدى. مۇناي-گاز سەكتورىنداعى ءوندىرىستىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى ارتتا قالعان وڭىرلەر اراسىندا قىزىلوردا، اتىراۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارى بار.

«جالپى، قازاقستان ەكونوميكاسى پاندەميا مەن جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ ەلەۋلى اسەرىنە قاراماستان، ناقتى سەكتوردا دا، قىزمەت كورسەتۋ سالا­سىندا دا كورسەتكىشتەردىڭ ءوسۋىن كورسە­تۋدە» دەدى ا.مامين بۇل جايىندا.

ۇكىمەت باسشىسى وڭىرلەردىڭ اكىم­دەرىنە مەملەكەت باسشىسى العا قويعان بارلىق مىندەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جۇمىستى جانداندىرۋدى تاپسىردى.

«بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىنە قاتىستى جىل سوڭىنا دەيىن بەكىتىلگەن جوسپاردىڭ 100% ورىندالۋىنا قول جەتكىزۋ قاجەت. قازىرگى جاعدايلاردا بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۇرعىسىنان ورتالىق جانە جەرگىلىكتى ورگانداردىڭ باسشىلارى جىل سوڭىنا دەيىن ءتيىمدى جانە ۋاقتىلى يگەرۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. جىل سوڭىنا دەيىن 3 اي قالدى جانە بارلىق جوبانى اياقتاپ، جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەردى جۇمساۋ قاجەت»، دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.

 

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ناقتىلاندى

ۇكىمەت وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ 2020-2024 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى جانە 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتى ناقتىلاندى. كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر.دالەنوۆ، ۇلتتىق بانك توراعاسى ە.دوساەۆ، قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋباەۆ، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبى­رىنشى ورىنباسارى ءا.سمايىلوۆ باياندادى.

ر.دالەنوۆ بايانداماسىندا اتاپ وتكەندەي، بولجامدى ناقتىلاۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارى 2019 جىلعى ءىجو بويىنشا وزەكتەندىرىلگەن ەسەپتىك دەرەكتەر، اعىمداعى جىلدىڭ باسىنان بەرگى جەدەل دەرەكتەر، مۇناي ءوندىرۋدىڭ جوسپارىن تۇزەتۋ، سونداي-اق الەمدىك نارىقتاعى مۇنايدىڭ باعالانۋى بولىپ وتىر. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، 2019 جىلعى وزەكتەندىرىلگەن ىشكى جالپى ءونىم كولەمى 0،9 ترلن تەڭگەگە ارتىپ، 69،5 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل اعىمداعى جىلعى بولجامدى ەسەپتەۋ بازاسىن ۇلعايتتى. سونىمەن بىرگە بولجامدا ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنداعى، قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى ۇردىستەر مەن مۇناي باعاسىنىڭ كونيۋنكتۋراسى ەسكەرىلدى. الەمدىك ەكونوميكا ءوسىمى بو­يىنشا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ كونسەنسۋس-بولجامى اعىمداعى جىلى مينۋس 5%-دى قۇرايدى، ال 2021 جىلى ءوسىم كۇتىلۋدە.

«ەكونوميكا سەكتورلارىنىڭ اعىمداعى ۇردىستەرىن ەسكەرە وتىرىپ، ءبىزدىڭ باعا­لاۋىمىز بويىنشا، 2020 جىلعى ناقتى ءىجو ءوسىمى مينۋس 2،1%-دى قۇرايدى. 2020 جىلى نومينالدى ءىجو 69،8 ترلن تەڭ­گە كولەمىندە باعالانۋدا. ول بۇرىن ناقتىلانعان كورسەتكىشتەن 102 ملرد تەڭگەگە جوعارى. بۇل 2019 جىلعى بازالىق كورسەتكىشتەردىڭ وسۋىمەن بايلانىستى. ۇلتتىق بانكتىڭ باعالاۋى بويىنشا ينفلياتسيا 8%-دى قۇرايدى» دەدى ر.دالەنوۆ.

مۇنايدىڭ ەسەپتىك باعاسىن ەسكەرە وتىرىپ، مينيسترلىك بولجامدىق باعانى باررەلىنە 20 دوللاردان 40 دوللارعا دەيىن ارتتىرۋدى ۇسىنادى.

قارجى ءمينيسترى ە.جاماۋباەۆ ال­عاش­قى ناقتىلاۋ كوروناۆيرۋس ينفەكتسيا­سىمەن كۇرەسۋگە جانە ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ باياۋلاۋى جاعدايىندا ەكونوميكا مەن بيزنەستى قولداۋعا باعىت­تالعانىن اتاپ ايتتى. «جالپى داعدارىسقا قارسى شارالاردى جانە پرەزيدەنتتىڭ جەكەلەگەن تاپسىرمالارىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن سول كەزدە بيۋدجەت شىعىستارى 1،4 ترلن تەڭگەگە ۇلعايتىلدى. ەكىنشى ناقتىلاۋدىڭ مىندەتى COVID-19-عا قارسى كۇرەس جونىندەگى ءىس-شارالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن جالعاستىرۋ جانە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قولداۋ بولىپ وتىر»، دەدى مينيستر.

ە.جاماۋباەۆتىڭ ايتۋىنشا، رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەت تۇسىمدەرى 185 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ، 12 ترلن تەڭگە كولەمىندە انىقتالدى. تاپشىلىق ءىجو-گە 3،5% دەڭگەيىندە ساقتالدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 205 ملرد تەڭگەگە ءوسىپ، 14،5 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن بولادى. قوسىمشا شارالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بيۋدجەت شىعىستارى جالپى سوماسى 296 ملرد تەڭگەگە وڭتايلاندىرىلدى.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ءا.سمايىلوۆ 2020 جىلعا ارنالعان ماكروكورسەتكىشتەردىڭ بولجامىن ناقتىلاۋ ەلدەگى اعىمداعى جاعدايدى جانە الەمدىك كونيۋنكتۋرانى ەسكەرە وتىرىپ جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. «بولجام وزگەرىستەرى ناقتى سەكتور ءوسىمىنىڭ ساقتالۋىن جانە قىزمەتتەر سالاسىنىڭ بىرتىندەپ قالپىنا كەلۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، ناقتىلاۋدىڭ نەگىزگى مىندەتى – دارىگەرلەرگە ماتەريالدىق قولداۋ كورسەتۋ جانە پاندەميانىڭ تارالۋىنىڭ ىقتيمال ەكىنشى تولقىنى بويىنشا الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ بولدى. وسى مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن بيۋدجەت شىعىستارى ۇلعايتىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن مەديتسينا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ الدىنداعى بارلىق مىندەتتەر ورىندالادى» دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين كوروناۆيرۋس سالدارىنان بيۋدجەتكە وزگەرىستەر ەنگىزىپ، الەۋمەتتىك سالا مەن ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قولداۋ قاجەت بولعانىن، ناقتىلانعان بيۋدجەتتىڭ جاڭا ولشەمدەرى مەملەكەت باسشىسىمەن كەلىسىلگەنىن اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

بۇگىن ەلىمىزدە قاتتى ىستىق بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

بەكىرەگە قويىلعان بەلگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

«COVID-19» سپەكتاكلى قويىلدى

ونەر • بۇگىن، 07:43

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

مەديتسينا • بۇگىن، 07:22

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

تەحنولوگيا • بۇگىن، 07:20

نە ەكسەڭ، سونى ورارسىڭ

قازاقستان • بۇگىن، 07:17

«استانا» ۇزاپ بارادى

فۋتبول • بۇگىن، 07:07

ۇقساس جاڭالىقتار