الەمدەگى ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋىن ەسكەرە وتىرىپ, الماتى قالاسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ىقتيمال ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىقتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كەشەندى شارالار ىسكە اسىرىلۋدا. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جۇقتىرۋ كوزى ونىڭ سىرتتان كەلەتىنىن جانە ونىڭ قالا ىشىندە تارالاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى كورسەتىلگەن باعىتتاردىڭ ارقايسىسى بويىنشا كەشەندى شارالاردى قابىلداۋدا.
كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن الماتى قالاسىنىڭ حالىقارالىق اۋەجايىندا تۇراقتى تۇردە ەلىمىزگە شەتەلدەن كەلەتىن ازاماتتارعا تۇراقتى تۇردە مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. ماقساتى – ۇشىپ كەلگەندەر اراسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن انىقتاۋعا ارنالعان تەستتەن وتكەنى تۋرالى انىقتاماسى جوق ازاماتتاردى انىقتاۋ, جانە سايكەس دياگنوستيكانى جۇرگىزۋ ءۇشىن جەدەل وقشاۋلاۋ.
بيىلعى جىلدىڭ 12-13 قازانى ارالىعىندا شەتەلدەن الماتى قالاسىنا 1456 جولاۋشىسى بار 11 اۋە رەيسى كەلدى. 207 جولاۋشىنىڭ انىقتاماسى جوق بولىپ شىقتى. COVID-19-عا تەست تاپسىرعانى تۋرالى انىقتاماسى جوق جولاۋشىلاردىڭ ءبارى قوناقۇيلەر جانىنان قۇرىلعان كارانتيندىك ستاتسيونارلارعا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا لابوراتوريالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن وقشاۋلاندى.
ءوز كەزەگىندە, جۇقتىرۋدى بولدىرماۋ ماقساتىندا قالا اۋماعىندا كارانتين شارالارىنىڭ بۇزىلۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋعا جانە قاۋىپسىزدىكتىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تالاپتارىن ودان ارى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان 26 مونيتورينگتىك توپ قىزمەت ەتۋدە.
اعىمداعى جىلدىڭ 12-13 قازان ارالىعىندا كارانتين تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى بويىنشا 243 تەكسەرۋ شارالارى جۇرگىزىلدى, 27 نىساندا تارتىپبۇزۋشىلىقتار انىقتالدى, ماسكا رەجيمىن بۇزعانى ءۇشىن قر اقبتك-ءنىڭ 425-بابىنىڭ 1-تارماعى بويىنشا 5 جەكە تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
قىزمەتىنە تىيىم سالىنعان, سونىمەن بىرگە, جۇمىس رەجيمىندە الماتى قالاسىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتار دارىگەرىنىڭ 15.08.2020 جىلعى № 56 قاۋلىسىنداعى تالاپتاردى بۇزعان نىساندار انىقتالدى. ولاردىڭ ىشىندە: ماقاتاەۆ كوشەسى, 53 مەكەنجايىنداعى (مەدەۋ اۋدانى) «شانس» بينگو كلۋبى, روزىباكيەۆ كوشەسى, 49 مەكەنجايىنداعى (بوستاندىق اۋدانى) «سانسابيل» ءدامحاناسى, بوكەيحانوۆ كوشەسى, 44 ا مەكەنجايىنداعى «King Beer Halal Burgers» ءدامحاناسى, فەدوروۆ كوشەسى, 24 مەكەنجايىنداعى (جەتىسۋ اۋدانى) «لۋنا» ءدامحاناسى, 6 شاعىن اۋدانداعى 3ب ءۇي مەكەنجايىنداعى «دۋەل» كومپتەرلىك كلۋبى, 6 شاعىن اۋدانداعى 11 ءۇي مەكەنجايىنداعى (اۋەزوۆ اۋدانى) «مونستر» كومپيۋتەرلىك كلۋبى بار.
وسىعان دەيىن, 2020 جىلدىڭ 8-12 قازانى ارالىعىندا مونيتورينگتىك توپتار كاسىپكەرلىك نىساندارى بويىنشا (قوعامدىق تاماقتانۋ نىساندارى, ساۋدا نىساندارى (بازارلار, ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى, ساۋدا ورتالىقتارى, قىزمەت كورسەتۋ نىساندارى (سۇلۋلىق سالوندارى, مونشالار جانە ت.س.س) 848 تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. 115 نىسان بويىنشا بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى, ماسكا تاعۋ رەجيمىن بۇزعانى ءۇشىن قر اق كودەكسىنىڭ 425-بابىنىڭ 1-تارماعى بويىنشا 37 جەكە تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. قىزمەت ەتۋىنە تىيىم سالىنعان نىساندار, سونىمەن قاتار الماتى قالاسىنىڭ بمسد 15.08.2020 جىلعى №56 قاۋلىسىنا سايكەس, جۇمىس ىستەۋ رەجيمىن بۇزعان – تۇنگى كلۋبتار, كومپيۋتەرلىك كلۋبتار, بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر, كاراوكە كلۋبتارى انىقتالدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ءالى دە جالعاسۋدا.
قالادا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى, سونداي-اق, جەكە تۇلعالار تاراپىنان سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تالاپتاردىڭ بۇزىلۋى جالعاسىپ جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, الماتى قالاسىنىڭ وڭىرلىك كوممنيكاتسيالار قىزمەتى الماتى قالاسى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسەل قالىقوۆادان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قاتىستى كەڭىنەن تاراعان سۇراقتار جانە الدىن الۋ شارالارى جونىندە سۇحبات الدى.
- قالا تۇرعىندارى اراسىندا جۇقتىرۋ قاۋپىن ازايتۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
- قالا تۇرعىندارى اراسىندا جۇقتىرۋ قاۋپىن ازايتۋ ءۇشىن مىنالاردى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت:
1. كوپشىلىك ءىس-شارالارعا (وتباسىلىق, ەستەلىك, سالتاناتتى تويلار, مەرەيتويلار, اس, ەسكە الۋ, ويىن-ساۋىق, كينوتەاترلار, كورەرمەندەردىڭ قاتىسۋىمەن سپورتتىق ت.ب.شارالار), ونىڭ ىشىندە ۇيدە وتكىزىلەتىن ءىس-شارالارعا قاتىستى تىيىمنىڭ ساقتالۋى;
2. بارلىق كۇندەرى ويىن-ساۋىق ورىندارىنىڭ ( تۇنگى كلۋبتار, كاراوكە) جانە ارنايى تاماقتانۋ نىساندارىنىڭ (بانكەت زالدارى, بارلار, فۋدكورت); سونداي-اق جەكسەنبى كۇندەرى ازىق-ت ۇلىكتىك جانە ازىق-ت ۇلىكتىك ەمەس جابىق بازارلاردىڭ جۇمىسىنا تىيىم سالۋدى ساقتاۋ;
3. مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, قالالىق نىسانداردىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرى قىزمەتكەرلەردىڭ كوپ بولىگىن, ءبىرىنشى كەزەكتە 50 جاستان اسقان قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسىن قاشىقتان قامتاماسىز ەتۋ;
4. مەكتەپتەر مەن مەكتەپكە دەيىنگى بالالار مەكەمەلەرىنىڭ,بالاباقشالاردىڭ باستاۋىش سىنىپتارىنداعى كەزەكشى توپتاردىڭ جۇمىسىن جالعاستىرا وتىرىپ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ (مەكتەپتەر, بالالاردى تۇزەتۋ كابينەتتەرى, بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارى) قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ رەجيمىن ساقتاۋ;
5. كوپ پاتەرلى ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرى مەن بالالار الاڭدارىن پروفيلاكتيكالىق دەزينفەكتسيالاۋدى جاڭارتۋ (اپتاسىنا 3 رەت)
6. قوعامدىق كولىكتە, قوعامدىق تاماقتانۋ نىساندارىندا جانە دەمالىس ورىندارىندا (ساياباقتاردا, بۋلۆارلاردا, گۇلزارلاردا جانە ت.ب.) الەۋمەتتىك قاشىقتىق پەن بەتپەردە رەجيمىن ساقتاۋدى شەكتەۋ تەكسەرۋلەرىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ جونىندەگى مونيتورينگتىك توپتاردىڭ جۇمىسىن قايتا باستاۋ.
7. ازاماتتاردىڭ توپتالۋ ورىندارىن انىقتاۋ جانە جەدەل شارالار قابىلداۋ ءۇشىن اقپاراتتى الماتى ق. كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيامەن كۇرەس جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسياسىنا جەتكىزۋ;
8. قوعامدىق كولىكتەردە, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا جانە دەمالىس ورىندارىندا (ساياباقتار, بۋلۆارلار, الاڭدار جانە ت.ب.) الەۋمەتتىك اراقاشىقتىق پەن ماسكا رەجيمىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ بويىنشا مونيتورينگ توپتارىنىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ.
- ماسكا رەجيمىن ساقتاۋدىڭ قاجەتتىلىگى نەدە؟
- قوعامدىق ورىنداردا, ادامدار كوپ وتەتىن كوشەلەردە, ونىڭ ىشىندە قوعامدىق كولىكتە بەتپەردە كيۋ ۆيرۋستىڭ اۋامەن تارالۋىنا جول بەرمەيدى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ادامدار كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن سيمپتومسىز اۋىرۋى مۇمكىن جانە بۇل تۋرالى بىلمەستەن, قوعامدىق ورىنداردا جۇرگەن كەزدە ماسكالاردى قولدانباۋ ارقىلى باسقالارعا جۇقتىرۋ قاۋپىن تۋدىرادى. ارينە, تىعىز بايلانىستا نەمەسە ءبىر بولمەدە ۇزاق ۋاقىت بولعان كەزدە ماسكالار ۆيرۋستاردان كەپىلدەندىرىلگەن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتپەيدى, بىراق بۇل ىقتيمالدىعىن ايتارلىقتاي تومەندەتەدى. بارلىق ادامداردىڭ ماسكالاردى قولدانۋى قوعامداعى ىقتيمال ناۋقاستىڭ 90% - نا دەيىن جۇقتىرۋ قاۋپىن ازايتادى.
- ءوزىڭىزدى قورعاۋ ءۇشىن قوعامدىق كولىكپەن جۇرگەن كەزدە قانداي ەرەجەلەردى ۇستانۋ كەرەك؟
- مىندەتتى تۇردە ماسكا كيۋ,كوزدى, اۋىز جانە مۇرىندى ۇستاماۋ, قولدى وڭدەۋ ءۇشىن انتيسەپتيك قولدانۋ; لىق تولعان قوعامدىق كولىككە وتىرماۋ.
- قىزمەتكەرلەردىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى قانداي شارالاردى قولعا الۋى كەرەك؟
- قىزمەتكەرلەردىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىلەر قىزمەتكەرلەردىڭ كەمىندە 30% - ىن قاشىقتان جۇمىس ىستەۋىن, ءبىرىنشى كەزەكتە 50 جاستان اسقان قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋى, سونداي-اق قىزمەتكەرلەر مەن كەلۋشىلەردىڭ بەتپەردە رەجيمىن جانە الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋىن قامتاماسىز ەتۋى, ءۇي-جايلاردىڭ جەلدەتىلۋىنە جانە قولدى وڭدەۋگە ارنالعان سانيتايزەرلەرمەن جەكە گيگيەنانى ساقتاۋعا جاعداي جاساۋى قاجەت.
- اتا-انالارعا قانداي ۇسىنىستار بەرە الاسىز؟ مەكتەپتەر مەن بالالار الاڭدارىنا كەزەكشى توپتارعا بارۋ كەزىندە بالالاردى قالاي قاۋىپسىزدەندىرۋگە بولادى؟
- مەكتەپتەردەگى كەزەكشى سىنىپتارعا باراتىن بالالاردىڭ اتا-انالارىنا ارنالعان ۇسىنىمدار قوعامدىق ورىندارداعى ءىس-ارەكەتتەرگە ۇقساس, بىراق اتا-انالار مەن مەكتەپ باسشىلىعى تاراپىنان, سونداي-اق مىندەتتى كۇندەلىكتى فيلترمەن باقىلاۋ كەرەك, ەگەر بالا سىرقاتتانىپ قالسا نەمەسە جرۆي بەلگىلەرى انىقتالعان جاعدايدا ونى ناقتى دياگنوز قويىلعانعا جانە ساۋىققانعا دەيىن شەتتەتۋ قاجەت.
- جالپى, كوروناۆيرۋستىڭ ىقتيمال جاڭا تولقىنىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى تۇرعىندارعا قانداي ۇسىنىستار بەرەسىز؟
- تۇرعىندارعا كوروناۆيرۋستىڭ كۇتىلىپ وتىرعان جاڭا تولقىنىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى ستاندارتتى ساقتىق شارالارىنا بەي-جاي قاراماۋدى, قوناقتاردى شاقىرۋ ارقىلى جاپپاي وتباسىلىق ءىس-شارالار وتكىزبەۋگە, ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەرگە بارۋدان اۋلاق بولۋعا, قاتتى قاجەتتىلىك تۋىنداماسا, قوعامدىق كولىكتەرمەن جۇرۋدەن جانە شەت ەلدەرگە ۇشۋدان اۋلاق بولۋعا, كىشكەنتاي, قارت جانە جاسى ەگدە تارتقان وتباسى مۇشەلەرىن قورعاۋعا كەڭەس بەرەمىز. جرۆي بەلگىلەرى پايدا بولعان جاعدايدا ءوزىن-ءوزى ەمدەۋمەن اينالىسپاۋ كەرەك, وتباسىنىڭ باسقا مۇشەلەرىنەن وقشاۋلانىڭىز جانە دارىگەردى ۇيگە شاقىرىپ, مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنىڭىز.
