وتباسىنداعى وزبىرلىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا تۇركىستان وبلىسىندا «وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىقسىز قازاقستان» قاناتقاقتى جوباسىن ىسكە اسىرۋدى باستاعان بولاتىن. جوبا اياسىندا وبلىستا وتباسى ىستەرى جونىندەگى باسقارما جانە 15 اۋداندا الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق سۇيەمەلدەۋ قىزمەتى قۇرىلعان. بىراق اكىمدىك ءوز شەشىمىمەن وبلىستا بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى توقتاتىپ, باسقارمانى جاۋىپ تاستادى. سونداي-اق قاناتقاقتى جوبا بويىنشا ءار اۋداندا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارى ءۇشىن «داعدارىس ورىندارى» قۇرىلادى دەپ جوسپارلانعان بولاتىن, بۇل ماسەلە دە شەشىمىن تاپقان جوق. ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ءتورايىمى ءلاززات رامازانوۆانىڭ باسشىلىعىمەن تۇركىستان وبلىسى اكىمى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى وبلىستىق كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جانە وڭىرلىك ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ونلاين-كەڭەستە وسىنداي دەرەكتەر كەلتىرىلدى. «بۇگىن ءبىز ايەلدەر مەن بالالار قۇقىعىن قورعاۋ ماسەلەسىن شەشۋدە بارلىق قۇزىرلى ورگانداردىڭ ءوزارا ۇيلەستىرۋ جۇمىسىنىڭ قاجەتتىلىگىن ايتىپ وتىرمىز. كوپبالالى انالار مەن زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن پوليتسيانىڭ ارتىنان جۇگىرمەۋى, ءتۇرلى قۇرىلىمداردان قولداۋ ىزدەمەۋى ءتيىس. ماسەلەگە جەدەل جاۋاپ بەرە الاتىن, ەڭ باستىسى الدىن الۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزە الاتىن بىرىڭعاي جۇيە قاجەت. بۇل ماسەلە شەشىلمەسە, ءبىز وسىنداي فاكتىلەر تۋرالى تەك الەۋمەتتىك جەلىلەردەن بىلەتىن بولامىز», دەدى كەڭەستە ءلاززات رامازانوۆا.
ءيا, كەزىندە الدىنا جاقسى ماقساتتار قويىلعان جوبا شەڭبەرىندە قۇرىلعان وتباسى ىستەرى جونىندەگى باسقارمانىڭ نەگە جابىلعانى كەڭەستە ايتىلمادى. بالكىم, ونىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدا تيىمسىزدىگى, قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنا دەگەن سەنىم دە سەبەپ بولعان شىعار. ال وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ساكەن قالقامانوۆ وڭىردە ايەلدەرگە قاتىستى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق فاكتىلەرىنىڭ 2019 جىلى 29,6%-عا, بالالارعا قاتىستى 7,4%-عا تومەندەگەنىن اتاپ ءوتتى. قازىعۇرت اۋدانىنداعى سوڭعى وقيعا الەۋمەتتىك جەلىلەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋ بارىسىندا عانا انىقتالعان, دەگەنمەن بالالاردىڭ اناسى پوليتسياعا اگرەسسيۆتى جۇبايىنا شاعىمدانعان ەكەن. بۇل ورايدا ساكەن قالقامانوۆ: «ەر ادام ۇستالىپ, قاماۋدا وتىر, پسيحولوگتار مەن الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر ايەلمەن جانە بالالارمەن جۇمىس ىستەۋدە. سونىمەن قاتار ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ ءوتىنىش بويىنشا ۋاقتىلى جۇمىس جۇرگىزبەۋىنە سايكەس تەكسەرۋ تاعايىندالدى», دەدى.
ءلاززات رامازانوۆا قازىرگى ۋاقىتتا كوپشىلىك الدىندا مۇنداي فاكتىلەردىڭ جاريالانۋى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارى ءۇشىن ماسەلەنى شەشۋدىڭ سوڭعى مۇمكىندىگى جانە قوعامدا وسىنداي فاكتىلەرگە «نولدىك توزىمدىلىكتى» قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى كەزدە پارلامەنت دەپۋتاتتارى وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى زاڭ جوبالارىنا باستاما جاساپتى, ولاردىڭ نەگىزىنە ۇلتتىق كوميسسيا ىسكە اسىرىپ وتىرعان «وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىقسىز قازاقستان» جوباسىنىڭ تەتىكتەرى سالىنعان. سونداي-اق ونلاين-كەڭەستە وبلىستاعى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى, تۇجىرىمدامادا بەكىتىلگەن نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزۋ بويىنشا ناتيجەلەر, ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن قولداۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
وڭىردە بيلىكتىڭ اتقارۋشى جانە وكىلدى ورگاندارىندا شەشىم قابىلداۋ دەڭگەيىندەگى ايەلدەردىڭ ۇلەسى – 22,5%. سونىمەن قاتار Nur Otan پارتياسىنىڭ پرايمەريزىنە وبلىس بويىنشا 353 ايەل قاتىسقان. ءلاززات رامازانوۆا ءتۇرلى سالالاردا ەڭبەك ەتەتىن ايەلدەرگە, ونىڭ ىشىندە پرايمەريزگە قاتىسقان ايەلدەرگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق وسى جۇمىستىڭ ۇيلەستىرۋشىلەرى بولاتىن وڭىرلىك كوميسسيالاردىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋ قاجەتتىلىگى ايتىلىپ, بۇل ورايدا بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستار بەرىلدى.
تۇركىستان وبلىسى